Deneme 31

1789 Fransız İhtilali dünyanın birçok ülkesini olumlu ve olumsuz yönde etkilemiştir. Bu etki özellikle eşitlik, hürriyet, adalet ve milliyetçilik alanlarında olmuştur. Osmanlı Devleti de bu ihtilalin etkilerini zamanında sezememiş bu nedenle Fransız İhtilali Osmanlı Devleti’nin iliklerine kadar işlemiş ve devlet düzenini alt üst etmiştir. Aydınlar ve yöneticiler bu ihtilalin etkilerini ortadan kaldırmak için;

• Osmanlıcık, Türkçülük ve İslamcılık gibi fikirler ortaya atmışlardır.

• Meşrutiyeti ilan etmiş ve devletin ilk anayasasını hazırlamışlardır.

• Tanzimat Fermanı ve Islahat Fermanı’nı ilan etmişlerdir.

Metinden hareketle aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?

• A) Devlet anayasal düzene geçmiştir.

• B) Demokratik sisteme geçiş yapılmıştır.

• C) Yönetim sistemi değişime uğramıştır.

• D) Siyasî ve sosyal düzen korunmuştur

Misakımilli’de alınan bazı kararlar:

I. Batı Trakya’nın geleceği halk oylaması ile belirlenecektir.

II. Kendi istekleri ile anavatana katılmış olan Kars, Ardahan ve Batum’da gerekirse yeniden halk oylaması yapılacaktır.

Misakımilli’de yer alan kararlara göre bu yerlerde halk oylamasının yapılmak istenmesinde aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur?

• A) Bölgelerde yaşayan Ermeni ve Rumların göçe zorlanmak istenmesi

• B) Mondros Ateşkes Antlaşması imzalanmadan önceki topraklara sahip olmak istenmesi

• C) Bu bölgelerde Türk nüfusunun çoğunlukta olması

• D) İtilaf Devletleri'yle iş birliği yapılmak istenmesi

Amasya Genelgesi'nin görüşülmesine 21 Haziran günü başlanıldı. 20. Kolordu Komutanı Ali Fuat Paşa ve Hamidiye Kahramanı olarak tanınan eski Bahriye Nâzırı Hüseyin Rauf Bey, 3. Kolordu Komutanı Refet Bey, Kurmay Yarbay Arif Bey, Erzurum 15. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir Paşa, Edirne’de 1. Kolordu Komutanı Cafer Tayyar Bey telgraf vasıtası ile katılmışlardır. 22 Haziran sabahına kadar devam eden görüşmelerden çok önemli kararlar alınmıştır.

Mustafa Kemal Paşa, Amasya Genelgesi’nde silah arkadaşlarının da katılımlarını sağlayarak aşağıdakilerden hangisini amaçlamıştır?

• A) Kazım Karabekir’in desteğini almayı

• B) Milli Mücadele'yi kişisellikten çıkarmayı

• C) İstanbul Hükümeti'nin isteğini yerine getirmeyi

• D) İtilaf Devletleri'ne karşı güçlü görünmeyi

BMM’ye karşı çıkan ayaklanmaların yaşanmasında Osmanlı Hükümetinin kışkırtmaları en önemli etken olup bununla birlikte kendi menfaatlerini düşünen bazı kişiler de ayaklanmalara katılmışlardır. Anadolu halkı Büyük Millet Meclisinin yanında yer alarak, bu ayaklanmalara karşı mücadele etmiştir.

Büyük Millet Meclisi, isyanları bastırmak için aşağıdaki tedbirleri almıştır:

► Hıyaneti Vataniye Kanunu çıkartıldı.

► İstiklal Mahkemeleri kuruldu.

► Türk halkını doğru bilgilendirmek için basın yoluna başvuruldu ve bu kapsamda Anadolu Ajansı ve Hakimiyet-i Milliye Gazetesinden yararlanıldı.

► Ankara Müftüsü Rıfat Börekçi öncülüğünde Milli Mücadeleyi destekleyen fetvalar yayınlandı.

Yukarıda verilen bilgilere bakılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• A) Türk halkı ayaklanmaların karşısında yer almış ve ayaklanmalara karşı mücadele etmiştir.

• B) Ayaklanmaların nedenlerin de biri de Osmanlı Hükümeti'nin kışkırtmalarıdır.

• C) BMM ayaklanmalara karşı birçok önlem almıştır.

• D) Ayaklanmalar İtilaf Devletleri'nin desteğiyle bastırılmıştır.

“Bu zaferi kazanan ben değilim. Bunu asıl, tel örgüleri hiçe sayarak atlayan, savaş meydanında can veren, yaralanan, kendini esirgemeden düşmanın üzerine atılarak Akdeniz yolunu Türk süngülerine açan kahraman askerler kazanmıştır. Ne yazık ki onların her birinin adını Kocatepe sırtlarına yazmak mümkün değildir. Fakat hepsinin ortak bir adı vardır: TÜRK ASKERİ. “

Mustafa Kemal bu sözü hangi savaş sonrasında söylemiştir?

• A) Sakarya Savaşı

• B) Büyük Taarruz

• C) Çanakkale Savaşları

• D) Anafartalar Savaşı

Kazım Karabekir önderliğindeki düzenli ordu birlikleri Doğu Cephesinde Ermenilere karşı başarılı sonuçlar elde etmiştir. Bu durum üzerine TBMM ile Ermenistan arasında 2-3 Aralık 1920’de Gümrü Barış Antlaşması imzalanmış ve Ermeniler Sevr Antlaşmasındaki taleplerinden vazgeçmişlerdir.

Bu bilgiler doğrultusunda Doğu Cephesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Millî Mücadele’nin kazanılacağına dair inanç artmıştır.

• B) TBMM’nin içte ve dışta itibarı artmıştır.

• C) Doğu sınırımız kesinlik kazanmıştır.

• D) Ermeniler doğudaki taleplerinden vazgeçmişlerdi

İzmir İktisat Kongresinde alınan bazı kararlar şöyledir;

I. Hammaddesi yurt içinden temin edilen sanayi dalları kurulmalıdır.

II. El işçiliğinden fabrika ve büyük işletmeye geçilmelidir. III. Özel sektörün gerçekleştiremeyeceği yatırımları devlet gerçekleştirmelidir.

IV. İşletmelere kredi sağlayacak bankalar kurulmalıdır.

Alınan bu kararlar ile aşağıdakilerden hangisi amaçlanmamıştır?

• A) Ekonomide dışa bağımlılığı azaltmak

• B) Yerli sanayilerin oluşmasını sağlamak

• C) Halkı tüketime yönlendirmek

• D) Milli iktisat politikasını geliştirmek

30 Kasım 1925’te TBMM tarafından çıkarılan bir kanunla;

 Tekke, zaviye ve türbeler kapatıldı.

 Şeyhlik, dervişlik, müritlik, çelebilik, babalık, emirlik, naiplik, büyücülük, falcılık gibi san ve sıfatlar yasaklandı.

 Tarikatları simgeleyen giysi ve törenler yasaklandı.

Bu bilgilere göre;

I. Dini alandaki toplumsal ayrışma önlenmiş,

II. Laik toplum yapısı için önemli bir adım atılmış,

III. Ulusal egemenlik pekişmiş,

IV. Milli birlik güçlenmiştir.

sonuçlarından hangilerine ulaşılabilir?

• A) I-II-III

• B) II-III-IV

• C) I-II-IV

• D) I-II-III-IV

Atatürk, Nutuk adlı eserinde,

Milli Mücadele'yi askeri ve siyasi yönle­riyle ele almıştır. İnkılaplara yöneltilen eleştirilere cevap vermiştir. Bağımsızlık ve çağdaşlaşmak için yapıl­ması gerekenleri belirtmiştir.

Bu bilgilere dayanarak Nutuk ile ilgili,

I. Milli varlığımızın dün, bugün ve yarınına ışık tutmaktadır.

II. Bağımsızlık mücadelesi veren milletlere rehberlik yapmıştır.

III. Türk gençliğine yol gösterici niteliktedir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

• A) I ve II

• B) II ve III

• C) I, II ve III

• D) I ve III

Mustafa Kemal, tam bir demokrasi ortamı oluşması için muhalefet partilerinin kurulmasını istiyordu. 17 Kasım 1924 tarihinde Kazım Karabekir, Rauf Orbay, Ali Fuat Cebesoy, Refet Bele, Adnan Adıvar gibi önemli kişilerin girişimi ile cumhuriyet tarihinin ilk muhalefet partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kuruldu. Daha sonra doğuda yaşanan rejim karşıtı ayaklanmada bazı parti üyelerinin rolü olduğu gerekçesiyle Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kapatıldı. 1930 yılında M. Kemal’in Fethi Okyar’ı desteklemesiyle Fethi Okyar, Serbest Cumhuriyet Fırkasını kurdu. Fakat cumhuriyet rejimine karşı olanlar bu partiye sızmaya başlayınca aynı yıl Fethi Okyar tarafından parti kapatıldı.

Aşağıdakilerden hangisi verilen iki olaydan çıkarılacak bir sonuç olamaz?

• A) Muhalefet partilerinin kurucuları cumhuriyete karşıdırlar.

• B) Çok partili hayata geçiş için uygun ortam oluşamamıştır.

• C) M. Kemal çok partili hayatı desteklemektedir.

• D) Muhalefet partileri, rejim karşıtlarının toplandığı siyasi alan haline gelmiştir.