CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

Vận dụng phương châm về lượng để phân tích lỗi trong những câu sau : "Trâu là một loài gia súc nuôi ở nhà."

• Câu này thừa cụm từ “gia súc” vì “trâu" có nghĩa là một loài động vật.

• Câu này thừa cụm từ “nuôi” vì “gia súc" có nghĩa là thú nuôi.

• Câu này thừa cụm từ “nuôi ở nhà” vì “gia súc" có nghĩa là thú nuôi ở nhà.

• Câu này thừa từ "nhà” vì “gia súc" có nghĩa là nhà.

Vận dụng phương châm về lượng để phân tích lỗi trong những câu sau : "Én là một loài chim có hai cánh."

• Câu này thừa cụm từ “có hai cánh” vì tất cả loài chim đều có hai cánh.

• Câu này thừa cụm từ "loài chim” vì Én là một loài chim

Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống : Nói có căn cứ chắc chắn là /.../

• Nói có sách, mách có chứng

• Nói trạng

• Nói mò

• Nói nhăng, nói cuội

Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống : Nói sai sự thật một cách cố ý, nhằm che giấu điều gì đó là /.../

• Nói có sách, mách có chứng

• Nói mò

• Nói nhăng, nói cuội

• Nói dối

Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống : Nói một cách hú hoạ, không có căn cứ là /.../

• Nói trạng

• Nói dối

• Nói mò

• Nói có sách, mách có chứng

Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống : Nói nhảm nhí, vu vơ là /.../

• Nói trạng

• Nói mò

• Nói dối

• Nói nhăng, nói cuội

Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống : Nói khoác lác, làm ra vẻ tài giỏi hoặc nói những chuyện bông đùa, khoác lác cho vui là /..../

• Nói có sách, mách có chứng

• Nói dối

• Nói trạng

• Nói nhăng, nói cuội

CÓ NUÔI ĐƯỢC KHÔNG ?

Một anh, vợ có thai mới hơn bảy tháng mà đã sinh con. Anh ta sợ nuôi không được, gặp ai cũng hỏi.

Một người bạn an ủi: - Không can gì mà sợ. Bà tôi sinh ra bố tôi cũng đẻ non trước hai tháng đấy ! Anh kia giật mình hỏi lại: - Thế à ? Rồi có nuôi được không ?

(Theo Truyện cười dân gian Việt Nam)

• Ở đây phương châm về lượng đã không được tuân thủ vì câu hỏi “Rồi có nuôi được không?”

  -> Thừa.

• Ở đây phương châm về lượng đã không được tuân thủ vì câu hỏi “Rồi có nuôi được không?”

  -> Thiếu

• Ở đây phương châm về chất đã không được tuân thủ vì câu hỏi “Rồi có nuôi được không?”

  -> Thừa

• Ở đây phương châm về chất đã không được tuân thủ vì câu hỏi “Rồi có nuôi được không?”

  -> Thiếu

Vận dụng những phương châm hội thoại đã học để giải thích vì sao người nói đôi khi phải dùng những cách diễn đạt như:

như tài được biết, tôi tin rằng, nếu tôi không làm thì, tôi nghe nói, theo tôi nghi, hình như là,...

• Đôi khi người ta dùng những cách diền đạt như: như tôi được biết, tôi tin rằng, nếu tôi không lầm thì, tôi nghe nói, theo tôi nghĩ, hình như là... đó là người nói tuân thủ phương châm về chất; tức là vấn đề mình đưa ra một nhận định hay truyền đạt một thông tin chưa có bằng chứng chắc chắn. Người nói phải dùng những cách nói trên để cho người nghe biết tính xác thực của nhận định hay thông tin mà minh chưa được kiểm chứng.

• Đôi khi người ta dùng những cách diền đạt như: như tôi được biết, tôi tin rằng, nếu tôi không lầm thì, tôi nghe nói, theo tôi nghĩ, hình như là... đó là người nói tuân thủ phương châm về lượng; tức là vấn đề mình đưa ra một nhận định hay truyền đạt một thông tin chưa có bằng chứng chắc chắn. Người nói phải dùng những cách nói trên để cho người nghe biết tính xác thực của nhận định hay thông tin mà minh chưa được kiểm chứng.

Giải thích nghĩa các thành ngữ và các thành ngữ này liên quan đến phương châm hội thoại nào?

"Ăn đơm nói đặt"

• nói không căn cứ.

• cố tranh cãi nhưng không có lí lẽ gì cả.

• đặt điều, vu khống bịa chuyện cho người khác

• nói linh tinh, lăng nhăng, không xác thực.