2016 олон улсын харилцаа

.Олон улсын эрх зүйн хэм хэмжээг хэрхэн ангилдаг вэ?

• Императив ба диспозитив

• Экстенсив ба интенсив

• Прогрессив ба регриссив

• Интеграцчилал ба деспотизм

• Тохирох өгөгдөл алга

Олон улсын харилцааны субъектэд аль нь хамаарах вэ?

• Бүрэн эрхт улс /Анхдагч/

• Хараахан тусгаар тогтноогүй улс /Үүсмэл/

• Тусгаар тогтнолынхоо төлөө тэмцэж буй үндэстэн

• Зарим тохиолдолд хувь хүн

• Дээрх бүгд хамаарна

.Нөгөө эвсэлтэй тэмцэлдэх, боломжтой бол устгахыг оролдох, өөрийн хүчийг байнга нэмэгдүүлэхийг оролддог. Нөгөө эвслийн гишүүнийг өөртөө татах, гишүүнээ алдахгүй байх зэрэг тактикууд нь олон улсын харилцааны аль туйл вэ?

• Нэг туйлт тогтолцоо

• Хоёр туйлт тогтолцоо

• Гурван туйлт тогтолцоо

• Олон туйлт тогтолцоо

• . Unipolar тогтолцоо

Одоо Монгол улс дэлхийн 140 гаруй оронтой дипломат харилцаатай. Тэгвэл 1921 оны 11-р сарын 5-нд Монгол улстай хамгийн анх дипломат харилцаа тогтоосон болон, 1963 оны 1-р сарын 23 нд барууны өндөр хөгжилтэй орнуудаас дипломат харилцаа тогтоосон улс орон аль вэ?

• Хятад, АНУ

• Япон, Франц

• Солонгос, Герман

• Энэтхэг, Испани

• ЗХУ /Одоогийн Оросын холбооны улс/, Их Британи ба Умард Ирландын Нэгдсэн Вант улс

.Анх 1975 онд Хельсинкт болсон бага хурал дээр Францын ерөнхийлөгч Жискар де Эстен, ХБНГУ-ын канцлер Гельмут Шмидт нар тохиролцон 1975 оны 11-р сард Францын Рамбуйед “Их долоо”-ийн /1997 оноос “Их найм”/ уулзалт эхэлсэн түүхтэй. “Их найм”-д багтдаг орнуудыг зөв жагсаасан нь аль вэ?

• АНУ, Британи, ХБНГУ, Хятад, Япон, Энэтхэг, ОХУ, Канад

• АНУ, ХБНГУ, Япон, Канад, Испани, Франц, Итали, ОХУ

• АНУ, Британи, Франц, Итали, ХБНГУ, Япон, Канад, ОХУ

• Хятад, ОХУ, АНУ, Британи, Итали, Канад, Япон, Франц

• Япон, ОХУ, АНУ, Британи, Испани, Канад, Франц, ХБНГУ

Монгол улсын гадаад бодлогын хэд хэдэн зарчмууд бий. “Гадаад харилцаа, хамтын

ажиллагаандаа нөөц бололцоог аль болох бүрэн дайчлан зохион байгуулах шаардлага”

нь аль зарчим

бэ?

• Олон тулгуурт байх

• Идэвхтэй байх

• Тэнцвэртэй байх

• Үндэсний эрх ашигт нийцсэн байх

• Тохирох өгөгдөл алга

Олон улсын харилцааны агуулгад оролцогч субъектууд зөвхөн үндэстэн улсуудын төр, засгийн харилцаа биш гэж үздэг эрдэмтэд цөөнгүй бөгөөд тэдний нэг нь “...Энэхүү өвөрмөц харилцаа холбоонд оролцогчид аль нь ч тухайлбал, бодгаль нэгэн хүн ч гэлээ чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Тэднийг тусгаар төр улс, эсвэл эгэл нэгэн бие хүн гэж ялгаварлан аль нэгийг нь онцлон үзэж тусгай буюу давамгай үүрэг гүйцэтгэгчээр үзэж болохгүй” гэж үзсэн байна. Энэ хэний үзэл санаа вэ?

• . Д. Сингер

• Р.Арон

• В.Парето

• Г.Моска

• К.Фридрих

Олон улсын эрх болон ёс зүйн хариуцлагын хэд хэдэн ангилал бий. Тэгвэл “Түгээмэл, бүс нутгийн, орон нутгийн” гэсэн ангилал нь ямар шалгуурыг эш үндэс болгосон бэ?

• Үйлчлэх хүрээгээрээ

• Үйлчлэх хугацаагаар

• Зохицуулах үүргээрээ

• B ба C

• Тохирох өгөгдөл алга

.Энэхүү системийг 1970-аад оны үед тогтож байсан гэдэг ч, зарим судлаачид үүнтэй санал нэгддэггүй. “Үндсэн дүрэм” буюу тактик нь : Нөгөө хоёр талтай аль алинтай нь сайн харилцаатай байх, зөрчил үүсэхээс болгоомжлох, нөгөө хоёр талын хооронд ойр дотны хамтын ажиллагаа бий болохоос сэргийлэх явдал юм.

• Нэг туйлт тогтолцоо

• Хоёр туйлт тогтолцоо

• Гурван туйлт тогтолцоо

• Олон туйлт тогтолцоо

• Тохирох өгөгдөл алга

“Ашиг сонирхол”-ыг хуулийн хүчээр хэрэгжүүлэх тэмцэл нь хүмүүст зуршмал байдаг бол харин хүч хэрэглэх нь араатанд зуршмал аж ...” Энэ нь хэний үзэл санаа вэ?

• Италийн улс төрч Н.Макиавелли

• Францын социологич Э.Дюркгейм

• Америкийн социологич Т.Парсонс

• Германы социологич Ф.Тённис

• Германы социологич М.Вебер