2018 он олон улсын харилцаа

1. Олон улсын харилцааны агуулгад оролцогч субъектүүд зөвхөн үндэстэн улсуудын төр, засгийн харилцаа биш гэж үздэг эрдэмтэд цөөнгүй байдаг. Тэднийг тусгаар төр улс эсвэл эгэл нэгэн бие хүн гэж ялгаварлан аль нэгийг нь онцлон үзэж тусгай буюу давамгай үүрэг гүйцэтгэгчээр үзэж болохгүй. Бодгаль хүн ч гэсэн чухал үүрэг гүйцэтгэдэг хэмээн үзсэн эрдэмтэн аль нь вэ?

• Н.Макиавелли

• Р.Арон

• Ж.Ж.Руссо

• Д.Сингер

• A. Дж.Локк

Олон улсын харилцаанд оролцогч субъектүүдийн хоорондын харилцааг зохицуулдаг хууль зүйн зарчим, хэм хэмжээний тогтолцоог юу гэж нэрлэдэг вэ?

• Олон улсын харилцааны туйл

• Олон улсын ёс зүйн хэм хэмжээ

• Олон улсын эрх зүй

• Олон улсын харилцааны хэлбэр

• Олон улсын харилцааны тогтолцоо

1945-1990 оны хоорондох хугацааг олон улсын харилцааны түүхэн үеийн аль ангилалд хамааруулах вэ?

• Дэлхийн I дайны үеийн олон улсын харилцаа

• Хүйтэн дайны үеийн олон улсын харилцаа

• Өнөө үеийн олон улсын харилцаа

• Дэлхийн II дайны үеийн олон улсын харилцаа

• Дэлхийн хоёр дайны хоорондох үеийн олон улсын харилцаа

Ромын болон Монголын эзэнт гүрнүүд нь тухайн цаг үеүддээ олон улсын үйл хэргийг дангаараа тодорхойлж байсан гэвэл энэ нь олон улсын харилцааны ямар туйлт тогтолцоо вэ?

• Олон улсын харилцааны дөрвөн туйлт тогтолцоо

• Олон улсын харилцааны хоёр туйлт тогтолцоо

• Олон улсын харилцааны гурван туйлт тогтолцоо

• Олон улсын харилцааны нэг туйлт тогтолцоо

• Олон улсын харилцааны олон туйлт тогтолцоо

Олон улсын эрх зүйн хариуцлага хүлээлгэх гол үндэслэл болдог хууль зүйн үүднээс заавал биелүүлэх шинжтэй дэг журмыг заасан эрх зүйн зарим баримт бичгүүдийг дурдахдаа хамааралгүй зүйл оруулсан бол аль нь вэ?

• Олон улсын шүүх арбитражын шийдвэр

• Олон улсын гэрээ

• Олон улсын байгууллагын заавал биелүүлэх шийдвэр

• Олон улсын эрх зүйн нэг талын баримт бичиг

• Олон улсын харилцааны ёс зүйн хэм хэмжээ

Аль нь олон улсын эрх зүйн императив хэм хэмжээг тодорхойлох шинж чанар вэ?

• Ямар ч тохиолдолд гажиж үл болох хэм хэмжээ

• Субъект хоорондын харилцааны эрх, үүргийг тухайн хэм хэмжээний хүрээнд харилцан тохиролцох үндсэн дээр тогтоож болдог хэм хэмжээ

• Олон улсын харилцааны уян хэм хэмжээ

• Бусад улсын хууль ёсны ашиг сонирхолд хор хохирол учруулахгүй бол олон улсын эрх зүйд зааснаас өөр хэм хэмжээ тогтоон гэрээ байгуулж, тэр ёсоороо үйл ажиллагаа явуулж болно.

• Олон улсын түгээмэл эрх зүй ёсоор нутаг дэвсгэрийн ус бол тухайн улс гүрний нутгийн хэсэг учраас тэнд гадаадын хүмүүс загас агнахыг хориглоно. Гэвч хоёр улс өөрсдийн нутаг дэвсгэрийн усанд нөгөө этгээд нь загас агнахыг зөвшөөрсөн гэрээ байгуулж болно.

Орчин үед улс орнуудын харилцаанд идэвхтэй үйлчилсээр байгаа эрх зүйн зарим тулгуур зарчмуудыг дурдахдаа хамааралгүй зүйл оруулсан бол аль нь вэ?

• Маргаантай асуудлыг энх тайвнаар зохицуулах

• Хүч үл хэрэглэх, айлган сүрдүүлэхгүй байх

• Улс орнуудын газар нутгийн бүрэн бүтэн байдлыг хүндэтгэх

• Улс орнууд биенийхээ дотоод хэрэгт оролцох

• Хүний үндсэн эрх, эрх чөлөөг хүндэтгэх

ЮНЕСКО

• НҮБ-ын Хүүхдийн сан

• НҮБ-ын Хүн Амын Сан

• НҮБ-ын Боловсрол, Шинжлэх ухаан, Соёлын байгууллага

ЮНИСЕФ

• НҮБ-ын Хүүхдийн сан

• НҮБ-ын Хүн Амын Сан

• НҮБ-ын Боловсрол, Шинжлэх ухаан, Соёлын байгууллага

UNFPA

• НҮБ-ын Хүүхдийн сан

• НҮБ-ын Хүн Амын Сан

• НҮБ-ын Боловсрол, Шинжлэх ухаан, Соёлын байгууллага