มหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์มัทรี

มหาชาติ

ชาดก

ชาตะ

มหาเวส

เทศน์มหาชาติ

บทร้องสรรเสริญพระเวสสันดร

มหรสพการแสดงเรื่อง พระเวสสันดร

บทสวดในโอกาสที่ชาวบ้านมาร่วมงานบุญ

เพราะตนเองกับภรรยาไม่มีลูกแต่ต้องการจะมีลูก

เพราะรักกุมารทั้งสองเหมือนลูกแท้ๆ

เพราะต้องการให้สองกุมารมาปรนนิบัติรับใช้ตนและภรรยา

เพราะต้องการจะทดสอบพระเวสสันดร

การบริจาคทาน

ความรักของแม่ที่มีต่อลูก

ความรักระหว่างสามีกับภรรยา

ความทุกข์ยากของพระนางมัทรี

ร่ายยาว

ร่ายสุภาพ

กลอนเทศน์

กลอนเปล่า

เพราะพระเวสสันดรไม่สนใจในกิจการบ้านเมือง

เพราะพระเวสสันดรทรงบริจาคทรัพย์จากพระคลังหลวงจนทำให้บ้านเมืองขัดสน

เพราะบริจาคช้างปัจจัยนาคที่เป็นช้างคู่บ้านคู่เมืองแก่เมืองกลิงคราษฐ์

เพราะโหรทำนายว่าพระเวสสันดรเป็นกาลกิณี จะทำให้กรุงสีวิราษฎร์เผชิญภาวะข้าวยากหมากแพง

แสดงอิทธิฤทธิ์ให้พระนางมัทรีเกรงกลัว

ทดลองใจพระนางมัทรี

ขัดขวางพระนางมัทรีไม่ให้กลับยังอาศรม

เป็นที่สถิตประจำของเทวดา

ได้แต่มัทรีผู้แสนดื้อผู้เดียวดอก ไม่รู้จักปลิ้นปลอกพลิกไพล่เอาตัวหนี

โอ้แม่อุ้มท้องประคองเคียงเลี้ยงเจ้ามาก็หมายมั่น สำคัญว่าจะได้อยู่เป็นเพื่อนยากจะฝากผีพึ่งลูกทั้ง 2 คน

ถึงที่ไหนจะรกเรี้ยวก็ซอกซอนอุตส่าห์เที่ยวไม่ถอยหลังจนเนื้อหนังข่วนขาดเป็นริ้วรอย โลหิตไหลย้อยทุกหย่อมหนาม

ดะดุ่มเดินเมิลมุ่งละเมาะไม้มองหมอบ แต่ย่างเหยียบเกรียบกรอบก็เหลียวหลัง พระโสตฟังให้หวาดแว่วว่าสำเนียงเสียงพระลูกแก้วเจ้าบ่นอยู่งึมๆ

กลัวพระนางทำใจไม่ได้

ไม่มีความจำเป็นต้องบอก

กลัวพระนางตามเอาคืน

กลัวพระนางหนีไป

การพรรณนาโวหาร

การใช้อุปมาโวหาร

การเล่นสัมผัสสระ

การซ้ำคำ