9.SINIF TARİH 1 VE 2. ÜNİTE

Yukarıdaki görsellerde aşağıdaki tarihe yardımcı bilimlerden hangisinden yararlanılamaz?

• Epigrafya

• Antropoloji

• Heraldik

• Paleografya

• Nümizmatik

Orta Asya Türk tarihi ile ilgili bir araştırma yapmak isteyen Özge, Orta Asya’da bulunan Türk yazıtlarını okumak için aşağıdaki bilim dallarının hangisinden faydalanmalıdır?

• Arkeoloji

• Diplomasi

• Epigrafya

• Paleografya

• Nümizmatik

İnsan topluluklarını ve toplumlar arasında geçmişte meydana gelen olayları, yer göstererek inceleyen ve bu olaylar arasındaki neden-sonuç ilişkilerini kaynaklara dayanarak araştıran bilim dalına ‘’tarih’’ denir.

Bu tanımda tarih biliminin hangi özelliği yoktur?

• Eski devirleri aydınlatması

• Kronolojiye yer vermesi

• Olayların analizini yapması

• Belgelerden yararlanması

• Olayların geçtiği yeri belirtmesi

On İki Hayvanlı Türk Takvimi hakkında verilen bilgiler incelendiğinde bu takvimle ilgili aşağıdaki sorulardan

hangisinin cevabı yer almamaktadır?

• 2020 yılı, hangi hayvan yılına denk gelmektedir?

• Kök Türkler döneminde bu takvim kullanılmış mıdır?

• Aylar hangi isimlerle adlandırılmıştır?

• Hangi toplumlar tarafından kullanılmıştır?

• Hayvanların ve yılların karakteristik bir anlamı var mıdır?

İbraniler yaradılış yılını, Yunanlılar ilk olimpiyat oyunlarının yapıldığı yılı, Müslümanlar Hicret yılını, Hristiyanlar ise Hz. İsa’nın doğduğu yılı takvimlerine başlangıç olarak seçmişlerdir. Bu bilgilere göre; I. Dinî gelişmeler, toplumların zamana bakışında etkili olmuştur. II. Takvimlere başlangıç olarak önemli olaylar esas alınmıştır. III. Takvimlerin başlangıcında kültürler arası etkileşim etkili olmuştur. verilenlerden hangilerine ulaşılamaz?

• I

• II

• III

• I-II

• I-II-III

Tarih öncesi dönemlerde yaşayan insanlar hakkındaki bilgilerimiz ancak onlardan kalan eşya ve araçların incelenmesi ile elde edilir. Buna göre Anadolu’da tarih öncesi dönemlere ait bir kültür merkezinde kazı yapan bir arkeoloğun; I. fosilleşmiş buğday taneleri, II. bakır paralar, III. toprak kaplar bulgularından hangilerine rastlamış olması mümkün değildir?

• A) Yalnız I.

• B) Yalnız II.

• C) Yalnız III.

• D) I ve II.

• E) II ve III

Bugüne kadar tespit edilen dünyanın ilk şehir yerleşmesinin bulunduğu Çatalhöyük’te evler birbirine bitişik, penceresiz ve girişleri çatıdan olacak şekilde inşa edilmiştir. Burada yapılan kazılarda çıkarılan ezme ve öğütme taşları insanların ekmek yapmayı bildiğini kanıtlamaktadır. Buna göre Çatalhöyük’te yaşayanlarla ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?

• A) Yerleşik yaşam kültürünü geliştirdikleri

• B) Evlerini savunma ihtiyacını karşılayacak şekilde planladıkları

• C) Toplumsal yaşamı sürdürdükle

• D) Elde edilen tarım ürünlerini işledikleri

• E) Başka toplumlarla ticaret yaptıkları

Arkeolojik kazılarda elde edilen bulgulara göre yazının icadından önceki zamanlara ait ilk yerleşmelerden birinin Çayönü’nde kurulduğu ortaya çıkmıştır. Yapılan araştırmalarda Çayönü Höyüğü’nün bulunduğu Ergani Ovası’nın MÖ 12 binlerde meşe ormanlarıyla kaplı olduğu burada yabani sığır, koyun ve keçilerin yaşadığı başka bir deyişle buranın yaşam kaynakları açısından son derece zengin olduğu tespit edilmiştir. Bu özellikleriyle Çayönü, tarımın başlamadığı bir dönemde avcı ve toplayıcı insanlara ev sahipliği yapmıştır. MÖ 10 binli yılların başlarından itibaren de insan topluluklarının tarım yaparak köy hayatına başladığı bir merkez hâline gelmiştir. Diğer yandan Çayönü, bakır yataklarının bulunduğu Ergani’ye yakın bir yerdedir. Bu nedenle Çayönü insanı, dünyanın başka yerlerindeki insanlardan yaklaşık 2000 yıl önce bakırı işleyerek aletler yapmayı öğrenmiştir. Yukarıdaki metne göre Çayönü Höyüğü ve o dönem insanları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• A) Maden işlemeciliğinin başladığına

• B) Üretici toplum düzeninin sağlandığına

• C) Çok tanrılı inanca sahip olduklarına

• D) İnsan hayatı için coğrafi koşulların elverişli olduğuna

• E) MÖ 12 binlerde yerleşik yaşama geçildiğine

Tarihin her döneminde yaşanan kitlesel göç hareketleri insanlık tarihinin seyrini derinden etkileyen olaylardır. Yerleşim yerleri ve iklimdeki değişikliklere bağlı geçim sıkıntısı, politik değişiklikler, inanç gruplarının baskı altına alınması gibi gelişmeler İlk Çağ’da yaşanan göçlerin temel nedenlerini oluşturur. Bu bilgilere göre göçlerin gerçekleşmesi ile ilgili olarak; I. dinî, II. siyasi, III. ekonomik alanlarından hangilerinin etkili olduğu savunulabilir?

• A) Yalnız I.

• B) Yalnız II.

• C) Yalnız III.

• D) I ve II.

• E) I, II ve III.

• A) Taş Devri’nin Maden Devri’nden uzun sürdüğüne

• B) En son yaşanan dönemin Demir Çağı olduğuna

• C) Maden işleme sürecinin zordan kolaya doğru olduğuna

• D) Paleolitik Çağ’ın en uzun süreli dönem olduğuna

• E) Çağların yaşanma sürelerinin giderek kısaldığına