Sözcükte Anlam

Aşağıdaki cümlelerde belirtilen sözcüklerden hangisi gerçek anlamında kullanılmıştır?(1984 ÖSYM)

• Ayağında “burnu” aşınmış eski bir kundura vardı.

• Dikiş makinesinin “kolunu” koparacakmış gibi çeviriyordu.

• Çok uzaklardan atıldığı belli iki “el” silah sesi duyuldu.

• İri, hantal “gövdesini” zorlukla sürüklüyor gibiydi.

• Ninem, yorganımıza kırmızı çiçekli, basma bir “yüz” geçirdi.

“Kalmak” sözcüğünün aşağıdaki açıklamalarından hangisi, birlikte verilen örnekle uygun değildir?

• Konaklamak: Yolculuğumuzda geceleri ucuz pansiyonlarda kaldık.

• Yetinmek:

  Yazdığım kitabın beşinci bölümünde kalmıştım.

• Oyalanmak, vakit geçirmek:

  Genç kadın bir süre camekânların önünde kaldı.

• İleriye atılmak, ertelenmek:

  Mahkemede son duruşma ayın otuzuna kaldı.

• Bir şeyle kaplanmak:

  Yaş odunları sobaya doldurduğu için oda duman içinde kaldı.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “gitmek” sözcüğü “dayanmak” anlamında kullanılmıştır?

• Botlar o kadar sağlam ki ağır kış koşullarında bile üç yıl gider.

• Bu inşaat için kaç torba çimento gider?

• Bu işin sonu nereye gider bilinmez ama birkaç ay sonra kötü sonuçlarla karşılaşabiliriz.

• İki ton kömür bunun gibi büyük bir dairenin ısınması için bir yıl gider.

• Şirket tasarruf için personel azaltmaya gitti.

Aşağıda belirtilen sözcüklerden hangisi somut anlamlıdır?

• Kimi bölümlerdeki komik fıkralar kitaba “renk” katmış.

• Bugün “canım” hiçbir şey yapmak istemiyor.

• “Kibirli” insanlardan oldum olası hoşlanmam.

• Arabanın motorundan “ses” geldiğini fark ettim.

• Ben “sorunları” kendi yöntemlerimle çözerim.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde somut anlamından uzaklaşarak soyut bir anlam kazanmış sözcük yoktur?

• Yaşadığı kötü günlerin izleri bir türlü silinmiyordu.

• Takım, üst üste kazanmanın verdiği rüzgârla şampiyon olur.

• Sende kafa olsaydı gidip de onunla bu işe girmezdin.

• Onun gibi taş kalpli bir adamda merhamet olur mu hiç?

• Berrak bir gecede, evinin balkonunda çay içiyordu.

Aşağıda belirtilen sözcüklerden hangisi genel anlamlıdır?

• “Futbol” önemli bir spor dalıdır.

• ”Kitap” , Kurtuluş Savaşı Dönemi’ni anlatıyor.

• ”Fizik” dersinde bazı konuları tam olarak anlayamamışım.

• “Telefon” bozulduğu için kimseyi arayamamış.

• “Çocuk” annesi gelinceye kadar sürekli ağlamış.

Parantezle belirtilen kavramlardan hangisinin verilen cümlede örneği yoktur?

• O yıllarda Anadolu, düşmanla canla başla mücadele etti. (Ad aktarması)

• Akşam geç yattığı için öğleye kadar horul horul uyudu. (Yansımadan türemiş ikileme)

• Yazar, yeni kitabında yedi tepeli şehrin tarihî güzelliklerini tanıtıyor. (Dolaylama)

• Evin odalarında rahatsız edici bir rutubet kokusu vardı. (Duyu aktarımı)

• Bulutlar uçuştu gün boyu, ardından göğü yırtan şimşekler çakmaya başladı. (Doğadan doğaya aktarma)

I. “Firma” , Manisa’da yeni fabrika açtı.

II. Evde “ıvır zıvır” ne kadar eşya varsa topladım.

III. Ne kadar çabalasa da kalbindeki “fırtınayı” dindiremiyordu.

IV. Bilim insanları “kızıl gezegende” yaşam olabileceğini belirtiyor.

V. Bahara doğru soğuklar yerini “ılık” havaya bırakır.

Belirtilen sözlerle ilgili hangisi yanlıştır?

• I’incide ad aktarması vardır.

• II’nci, her ikisi de anlamsız sözlerden oluşan ikilemedir.

• III’üncüde, doğadan insana aktarım söz konusudur.

• IV’üncü, dolaylamadır.

• V’incide, duyu aktarımı yapılmıştır.

Aşağıdakilerden hangisinde deyim, anlamına uygun kullanılmamıştır?

• Bu küçük kasabada akşam oldu mu el ayak çekilir, sokakta kimse kalmazdı.

• O sevdiği kişilere gönül açmaz, yaptıkları ufak tefek kusurları hoş görürdü.

• Her zaman yapılacak yeniliklere ayak direr, onları kolay kolay benimsemezdi.

• Onların, dükkânlarını kapatıp başka bir ile taşınacağı bir yerlerden kulağıma çalındı.

• Tarlada akşama kadar sıcakta çalışmaktan canımız çıkıyor.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikilemeyi oluşturan sözcüklerin ikisi de tek başına kullanılamaz?

• Kasabanın bu kısmında çarpık çurpuk bir yerleşim vardı.

• Eski püskü ne varsa al ve bu valize koy.

• Ben şaka maka anlamam, hoşlanmam da...

• Onunla yarım yamalak Fransızcayla anlamaya çalıştı.

• Soğanlar sulanmadığından eciş bücüş görünüyordu.