ზღაპრის მორფოლოგია

იყო ერთი წვრილშვილი კაცი. ერთხელ კაცი სათევზაოდ წავიდა,

შინ კი მოსალოგინებელი ცოლი დატოვა.

ისროლაკაცმა ბადე - ერთი თევზიც არ მოჰყოლია.

ისროლა მეორედ - მაინც არაფერი.

ის იყო შინ ხელცარიელი აპირებდადაბრუნებას,

რომ უცებ მდინარიდან ხმა შემოესმა: 

თუ მაჩუქებ იმას, რაც შენს ოჯახში დღეს გაჩნდება,

უამრავ თევზსდაგაჭერინებო! კეთილიო! -

მიუგო მებადურმა. ისროლა ბადე და უამრავი თევზი მოჰყვა.

კაცი გახარებული გაემართაშინისაკენ.გზად ერთ-ერთი ვაჟიშვილი შეეგება და ახარა:

-ბიჭიგაგვიჩნდაო!შევიდამებადურისა

ხლშიდარასხედავს:ცოლსგვერდითახალდაბადებულიჩვილიბავშვიუწევს-ჯანმრთელიდალამაზიბიჭუნამებადურიიძულებულიიყო,

ჩვილიმდინარესთანმიეყვანა.ბავშვიტალღებში

გაუჩინარდა,მაგრამარდამხრჩვალა,მიცურავდადა

მიცურავდამდინარისსიღრმისაკენ,ვიდრემდიდრულადმორთულწყალქვეშასასახლეშიარ

მოხვდა.იმდღიდანბიჭიამსასახლეშიიზრდებოდადაისედა

ვაჟკაცდა,ძეხორციელიარავინუნახავს. 

ერთხელ ერთი კაცი მივიდა ბიჭთან და უთხრა:

- მე მამაშენი ვარ. საქმეზე მივდივარ და ორი კვირით უნდა დაგტოვო. - მერე გასაღებების შეკვრა გადასცა, - აჰა, ეს გასაღებები გამომართვი, მხოლოდ იცოდე, არცერთი კარის გაღება არ გაბედო, თორემ დავბრუნდები და ცოცხალი ვერ გადამირჩებიო. - დაემუქრა და წავიდა

ყმაწვილმა პირველად ზუსტად შეასრულა მამის ბრძანება, მეორედ - ოთახები დაათვალიერა, მესამედ კიაკრძალულ ოთახში ოქროს წყალში თავი დაიბანა და ცხენთან ერთად გაიქცა.

ერთმა ცხენმა უთხრა:

- ხელი არაფერს ახლო, თორემ მამაშენს ცოცხალი ვერ გადაურჩები. თუ აქედან გაქცევა გსურს, შედი იმ ოთახში, სადაც ყუთები ალაგია. ამოიღე ორი ქაღალდი - ცისფერი და თეთრი, ამოირჩიე ლამაზი ტანსაცმელი და ჩაიცვი, შეიარაღდი და რომელიმე ჩვენგანს შეაჯექი, მეორე კი აღვირით გაიყოლე, მამაშენი გამოგვიდგება, რომ დაგვეწევა, ჯერ ერთიქაღალდი გადააგდე, მერე - მეორე, დანარჩენზე კი მე თვითონ ვიზრუნებო. ყმაწვილს ცხენმა ისიც უბრძანა, ოქროს ქვაბში თავი ჩაყავი და ოქროსთმიანი გახდებიო.ყმაწვილმაყველაფერი შეასრულა: ოქროს ქვაბში თავი ჩაყო, მერე

ლამაზი ტანსაცმელი გადაიცვა, იარაღი აისხა, ჯიბეში ორი ქაღალდი ჩაიდო,

წაბლისფერ ცხენს შეაჯდა, თეთრა აღვირით წაიყვანა და უფრო მეტად რომ გაეცეცხლებინა მამა, ლომს ბალახი ააცალა და ყორნისფერ ცხენს დაუყარა,ხოლო ცხენების ხორცი კი ლომს

მიუგდო. შემდეგ ჰკრა დეზი წაბლას და გააქროლა.

ორი კვირის შემდეგ მამა დაბრუნდა და მიხვდა, შვილს მისი ბრძანება არშეესრულებინა. გაცეცხლებული მოახტაშავრა ცხენს და ყმაწვილს გამოუდგა.

სდია და, ბოლოს, დაეწია კიდეც.

წაბლა ცხენმა იგრძნო საფრთხის მოახლოვება და ყმაწვილს ურჩია, თეთრი ქაღალდი გადააგდეო. გადააგდო თუ არა თეთრი ქაღალდი, მათ უკან საშინელი ნისლი ჩამოწვა. მაგრამ შავრა მეტისმეტად საზრიანი ცხენი იყო, თუმცა დიდი ჯაფა დაადგა, მაინც გაიკვლია გზა. ამასობაში ყმაწვილმა კარგა მანძილით ჩამოიტოვა მდევარი. მამამ სდია, სდია და ბოლოს ისევ წამოეწია ყმაწვილს. ყმაწვილმა ახლა ცისფერი ქაღალდი ისროლა. ქაღალდი ფარფატით დაეცა ძირს და გაუვალ ჯაგნარად იქცა. შავრას პატრონი შეეხვეწა: ოღონდ ამ ჯაგნარს გადამატარე და ჯადოს მოგხსნიო!მაშინ უნაგირი და აღვირი ამხსენი და უბელოზე შემაჯექიო! პატრონმა დაუჯერა და შიშველ ზურგზე მოახტა ცხენს, შავრამ კი, შევარდა თუ არა ჯაგნარში, მხედარი ძირს გადმოაგდო და სული გააცხებინა. მერე წამოეწია ყმაწვილს და მასთან ერთად გაქუსლა. წაბლა ცხენი რომ მოიქანცა, ყმაწვილი ახლა თეთრ ცხენზე გადაჯდა. იარეს, იარეს, და ბოლოს კარგა შორს თვალი მოჰკრეს ერთ ქალაქს.

ბიჭი სხვა სახელმწიფოში ჩავიდა და მეფის მებაღესთან თანაშემწედ დადგა.ერთხელ, როცა ოქროს თმას ივარცნიდა, სწორედ ამ დროს ხელმწიფის უმცროსმა ასულმა თვალი მოკრა და შეუყვარდა. მეორე დილით მოხუცმა მებაღემ,ჩვეულებისამებრ, ხელმწიფის სამივე ასულსყვავილების თაიგული მიართვა. მებაღე რომ შევიდა, ხელმწიფის უმცროსმა ასულმა უთხრა: ხვალიდან ყვავილები ქაჩალმა მომიტანოსო! ხელმწიფე და უფროსი დები ამ უცნაურისურვილის გამო გოგონას მასხრად იგდებდნენ. ის კი თავისას გაიძახოდა. იმ დღიდან ხელმწიფის უმცროს ასულთანყვავილები, მართლაც, ქაჩალს მოჰქონდა.

ერთხელ ამ სახელმწიფოში ჯირითი უნდა გაემართათ და ყველანი საყურებლად წავიდნენ. სასახლეში მარტო ქაჩალიღა დარჩა. - წავალ, მჭედელთან შევივლი და ვთხოვ დიდი დანა გამომიჭედოსო! - უთხრა მან მოხუც მებაღეს. როგორც კი თავი გაითავისუფლა, მაშინვე ლოდებისაკენ გაექანა. ყველაფერი უამბო ცხენებს, და დახმარება სთხოვა. უცებ, სად იყო, სად არა, მდიდრულად მოკაზმული წაბლა გაჩნდა. ყმაწვილმა ტანსაცმელი გამოიცვალა, თავიდან ხარის ბუშტი მოიძრო და ოქროსფერი თმები მხრებზე ჩამოიყარა. მერე იმ წაბლისფერ ცხენს მოახტა და ასე გამოწყობილი შეჯიბრზე წავიდა.

შეჯიბრში ყველა მოწინააღმდეგე რაინდი დაჯაბნა. შუბის ერთი ტყორცნით

ჩამოაგდო სამიზნეზე შემოდებული რგოლი და ხელმწიფის უმცროს ასულს

მიართვა.

ხელმწიფის ასულმა სხვადასხვა ფერის ბაბთები აჩუქა. ბიჭმა სამჯერვე ბაბთა თავის შუბს შემოახვია და გაუჩინარდა.ყველა აღტაცებული იყო მისი გარეგნობით და ვაჟკაცობით, მაგრამ არავინ იცოდა, ვინ იყო და საიდან მოვიდა. - როგორც მოულოდნელად მოევლინათ ჭაბუკი, ისე მოულოდნელად გაქრა. ხელმწიფის უმცროსმა ასულმა კი ყველაფერი იცოდა.

იმ ხანებში სახელმწიფოს ერთი შვიდთავიანი ურჩხული შემოეჩვია. ირგვლივ ყველაფერი გააცამტვერა და დიდძალი ხალხი გადასანსლა. ვერავინ შეძლო მისი დამარცხება. ხელმწიფემ ბრძანა, ვინც ამ ურჩხულთაგან გვიხსნის, ჩემს უფროს ქალიშვილს შევრთავო.

მაშინ ქაჩალი ჩუმად წავიდა თავის სასწაულმოქმედ ლოდებთან და დაწვრილებით უამბო ყველაფერი. უცებმის წინ შავრა ცხენი გაჩნდა და ყმაწვილს ასეთი რჩევა მისცა: კისერზე დიდი სარკე ჩამომკიდე, ზედ შემაჯექიდა უშიშრად გასწია ურჩხულისაკენ. ურჩხული თავის ორეულს რომ დაინახავს სარკეში, მეორე ურჩხულიეგონება და შეკრთება, შენ ამასობაში დრო იხელთე, შეუტიე და უეჭველად დაამარცხებო.