Қазақ тілі 9кл

Құрмалас сөйлем дегеніміз не?

• А) Сөз не сөз тіркесінен құралып,  тиянақты бір ғана ойды білдіретін сөйлемнің түрі

• В) Іс- оқиғаның  жайын баяндамай, соған қатысты мекен, мезгіл, құбылысты атап көрсететін сөйлем

• С) Екі немесе одан да көп жай сөйлемнен құралып, күрделі ойды білдіретін сөйлем

• Д) Тұрлаусыз мүшелері қатыспайтын жай сөйлем, яғни бастауыш пен баяндауыштан құралған сөйлем

Құрмалас сөйлемді ажыратыңыз.

• А) Талғар өзені сияқты Шелек өзені де Ақтаудың орталық қыраттарынан басталады.

• В) Абай сүйсінгеннен қарқ- қарқ күліп, аттан секіріп түсті.

• С) 1945 жыл. Ақпан айы.

• Д) Өз сыныбынан Жантасты іздей бастады.

Құрмалас сөйлемнің  түрлерін  анықтаңыз.

• А) Салалас, аралас, толымсыз.

• В) Жалаң, атаулы, жайылма.

• С) Толымды, толымсыз, аралас.

• Д) Салалас, сабақтас, аралас

Құрамындағы жай сөйлемдердің баяндауыштары тиянақты тұлғада келіп, бір- бірімен өзара тең дәрежеде байланысқан құрмалас сөйлемнің түрі.

• А) Аралас құрмалас

• В) Сабақтас құрмалас

• С) Салалас құрмалас

• Д) Себеп бағыныңқылы сабақтас

Салалас құрмалас сөйлемді табыңыз.

• А) Жомарт биылғы демалысын шетелде өткізетініне қатты қуанды.

• В) Кебін киген келмейді, кебенек киген келеді.

• С) Ес жиған соң, жұрт Көксеректің құлағына қарап отырып, бұрынғы кеткен Көксерек атты күшікті таныды.

• Д) Сөйлер сөзге, тілге адамзат сонау көне дәуірдің өзінде- ақ ерекше мән берген.

Төрт нәрседе үміт бар: жас - өсемін деп үмітті, жалғыз - көбейемін деп үмітті, жарлы- байимын деп үмітті, ауру- жазыламын деп үмітті.

• А) Түсіндірмелі салалас   

• В) Қимыл- сын бағыныңқылы сабақтас

• С) Мезгіл бағыныңқылы сабақтас 

• Д) Кезектес салалас

Біресе бұлбұл нақысты, көп ырғақты «Жиырма бесті» созады, бірде назды қоңыр кең тынысты «Жанбота» шығады.

• А) Шартты бағыныңқылы сабақтас  

• В) Ыңғайлас салалас

• С) Қарсылықты бағыныңқылы сабақтас 

• Д) Кезектес салалас

Не, немесе, я, яки жалғаулықтарымен келетін салаластың түрін табыңыз.

• Кезектес

• Себеп - салдар

• Қарсылықты

• Талғаулы

Қарсылықты салаласты табыңыз.

• Күн де шығып тұр, жел де соғып тұр.

• Талабы барларды жинап, курсқа жіберді

• Бұл шөп әдемі екен, бірақ зияны да бар.

• Мен кеше сабаққа келген жоқпын.

Себеп мәнді жай сөйлемі бұрын орналасқан құрмалас сөйлемді көрсетіңіз.

• Кей металдар табиғатта өте аз және таза түрінде кездесуі сирек.

• Сізді ешкім шақырған жоқ, сондықтан сіз бармайсыз.

• Амалсыз қонуға тура келді, өйткені мезгіл кешкіріп кетті.

• Мен қорқып тұрмын, неге десеңіз қолың қатты дейді