Իմաստաբանություն

Բառի բառային իմաստը՝

• Բառի բովանդակությունն է (նրա հնչյունական կազմի և օբյեկտիվ իրականության առարկայի, երևույթի, հատկանիշի և այլնի միջև եղած հարաբերակցությունը)։

• Ընդհանուր լեզվաբանության կարգ է։

• Օբյեկտիվ իրականության առարկաների և երևույթների ուղղակի անվանումն է։

Ըստ ձևի, գույնի, չափի և այլ առարկաների նմանության, գործողության բնույթի, առարկայի դերի, կցորդության հիման վրա կատարվում է՝

• Իմաստի ընդլայնում

• Իմաստի փոխաբերություն

• Իմաստի շրջում

Բառային այն իմաստը, որն անմիջականորեն կապված է օբյեկտիվ իրականության առարկաների և երևույթների արտացոլման հետ կոչվում է՝

• Բառի փոխաբերական իմաստ

• Բառի դարձվածաբանորեն կապված իմաստ

• Բառի անվանական կամ ուղղակի իմաստ

Բառի անվանական (ուղղակի) իմաստը կոչվում է նաև ազատ իմաստ, քանի որ

• Նրա հիմքում ընկած են փոխաբերությունը, փոխանունությունը և այլաբերությունը։

• Բառերի կապակցելիության հնարավորությունները այլ բառերի հետ լայն են ու բազմազան, սակայն անսահման չեն։

• Այն հարաբերակցվում է արտալեզվային նյութի՝ օբյեկտիվ իրականության առարկաների և երևույթների հետ։

Փոխաբերական իմաստը.

• Պատճառաբանված է

• Պատճառաբանված չէ

Դարձվածքային միավորի կազմից դուրս բառը կարո՞ղ է ձեռք բերել դարձվածաբանորեն կապված իմաստ։

• Այո՛

• Ո՛չ

Մենիմաստությունը՝ ...., բազմիմաստությունը՝ ....։

• Բառի մեջ միայն մեկ իմաստի առկայությունն է։

• Բառի մեջ մեկից ավելի փոխկապակցված իմաստների առկայությունն է։

• Նշված երկու պատասխաններն էլ ճիշտ են։

• Ճիշտ պատասխանը բացակայում է։

Բառիմաստի փոփոխման այն պատճառները, որոնք բխում են լեզվական գործոններից և պայմանավորված են դրանցով կոչվում են՝ ...., իսկ այն պատճառները որոնք պայմանավորված են հասարակական գործոններով կոչվում են՝ ....։

• Լեզվական, արտալեզվական

• Արտալեզվական, լեզվական

Բառի ավելի լայն իմաստի կամ իմաստների մասնավորման շնորհիվ տեղի է ունենում.

• Բառիմաստի ընդլայնում

• Բառիմաստի նեղացում

• Բառի վերաիմաստավորում

• Բառիմաստի շրջում

Բառիմաստի ընդլայնում է կոչվում իմաստավորման այն երևույթը, երբ

• Պատմական զարգացման ընթացքում բառը, կորցնելով իր էական հատկանիշների մի մասը, ընդարձակում է իր իմաստային ծավալը։

• Պատմական զարգացման ընթացքում բառի մեջ տրամագծորեն հակառակ իմաստ կամ իմաստներ են առաջանում։

• Նախկին իմաստների փոխարեն բառերը ձեռք են բերում նոր իմաստներ։