9. SINIF DKAB 3. ÜNİTE

Kendisine ibadet edilen, tapınılan varlık anlamında kullanılan kavram hangisidir?

• Mabut

• Âbit

• Mabet

• Makbul

“(Ey Muhammed!) Kitaptan sana vahyolunanı oku, namazı da dosdoğru kıl. Çünkü namaz,

insanı hayâsızlıktan ve kötülükten alıkor.” (Ankebût suresi, 45. ayet.)

“Ey iman edenler, rükû edin, secde edin, Rabbinize kulluk edin ve hayır işleyin ki kurtuluşa

eresiniz.” (Hac suresi 77. ayet.)

Verilen ayetlerde vurgulanan ortak mesaj aşağıdakilerden hangisidir?

• İnsanı kötülüğe götüren davranışlar

• Allah’a (c.c.) ibadetin önemi

• Hayâsızlığın ne anlama geldiği

• Kulluğun hangi şartlarda makbul olduğu

• “Ancak sana kulluk ederiz ve yalnız senden yardım isteriz.” (Fâtiha suresi, 5. ayet.)

• “Yalnız Allah’a ibadet et ve şükredenlerden ol!” (Zümer suresi, 66. ayet.)

Verilen ayetlerde vurgulanan ortak nokta hangisidir?

• İnsanın yaratılış amacı

• İbadetlerin mahiyeti

• İbadetin yalnızca Allah için yapılması

• İbadet ile şükrün insan için önemi

İnsan, kötü davranışları çoğu zaman yanlış olduğunu bildiği halde yapar. Bu, iradesinin zayıflığından kaynaklanır. İnsanın iradesini terbiye etmesi gerekir. Bu da ancak ibadetle mümkün olabilir. İbadetler insan iradesini kuvvetlendiren ve insanı ahlaki sorumluluklar konusunda daha duyarlı olmaya hazırlayan

uygulamalardır.

Aşağıdakilerden hangisi bu duruma örnek olarak gösterilemez?

• Oruç gerçek bir sabır eğitimidir.

• Namaz, her türlü kötülükten alıkoyar

• Hac zorluklarla mücadeleyi ve kardeşlik bilincini öğretir.

• Kurban insana dürüst olma erdemini kazandırır.

Kişinin ibadetle mükellef olması, ibadete güç yetirebilmesine bağlıdır. İslam hiç kimseyi gücünün

yetmediği ibadetlerle sorumlu tutmamıştır. İslam’a göre akıl ve irade ibadetle mükellef olmanın

şartlarıdır. Kişinin, akletme ve irade kabiliyetinin bulunmadığı uyku, baygınlık, delilik gibi durumlarda ibadet mükellefiyeti yoktur.

Bu parçaya göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• İslam, insanı gücünün yettiği ibadetlerden sorumlu tutmuştur.

• Akıl ve irade ibadetlerden sorumlu olmanın şartlarındandır.

• Herkes ibadetleri yerine getirme konusunda mükelleftir.

• Baygınlık durumunda ibadet sorumluluğu yoktur.

• Kur’an ve sünnete uygunluk

• Niyet

• İhlas

Verilen ilkeler aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabıdır?

• Toplumsal ilişkilerde uyulması gereken ilkeler nelerdir?

• İbadetlerin kabul olması için gerekli ilkeler nelerdir?

• Müslümanın uyması gereken ilkeler nelerdir?

• İnancın temel ilkeleri nelerdir?

3-Farz dinin mükelleften yapılmasını kesin ve bağlayıcı şekilde istediği iş ve davranışlardır. Farzlar farz-

ı ayn ve farz-ı kifâye olarak ikiye ayrılır. Farz-ı ayn; dinen sorumlu sayılan her Müslümanın yapması

gereken davranışlardır. Beş vakit namaz, Ramazan orucu, zekât ve hac ibadetleri farz-ı ayndır. Farz-ı

ayn olan amelleri terk etmek haramdır ve terk edenler günah işlemiş̧sayılırlar. Farz-ı kifâye ise bazı

Müslümanların yapmasıyla diğerlerinin üzerinden sorumluluğu kalkan davranışlardır.

Bu parçadan hareketle aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılamaz?

• Farz-ı ayn olan amelleri yerine getirmemek haramdır.

• Farz farz-ı ayn ve farz-ı kifâye olmak üzere ikiye ayrılır.

• Ramazan orucu farz-ı ayn bir ibadettir.

• Cenaze namazı kılmak farz-ı kifayedir.

4. Sünnet, Kur’an-ı Kerim’le birlikte dinimizin temel kaynaklarındandır. Kur’an-ı Kerim’in doğru

anlaşılabilmesinde sünnetin vazgeçilmez bir önemi vardır. Namaz, oruç, hac, zekât ve kurban gibi

ibadetlerin nasıl yapılacağını Hz. Peygamber bizzat uygulayarak ashabına öğretmiştir. Bu uygulamalar,

nesilden nesile aktarılarak bize kadar ulaşmıştır.

Parçadan sünnet ile ilgili çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

• Sünnet Peygamberimizin ashabına öğrettiği şeylerden oluşur.

• İbadetlerin nasıl yapılacağı sünnetten çıkarılmaktadır.

• Sünnet, Kur’anı doğru anlayıp ibadetleri yapabilmemiz için önemli bir kaynaktır.

• Peygamberimiz Kur’an-ı Kerimi bizim için açıklamıştır.

Sünnet-i müekkede: Hz. Peygamberin farz ve vacibin yanı sıra devamlı yaptığı, çok az terk ettiği iş,

davranış ve ibadetlerdir. Sabah namazının sünneti, öğle namazının ilk ve son sünnetleri, namazları

cemaatle kılmak gibi davranışlar sünnet-i müekkededir. Terk edilmesi günah olmasa da dinen kınanır.

Sünnet-i gayr-i müekkede: Hz. Peygamberin bazen yapıp bazen terk ettiği iş, davranış ve ibadetlerdir.

Sünnet-i gayr-i müekkedeyi yerine getiren sevap kazanır ancak terk edenler dinen kınanmaz.

Verilen bilgilere göre sünnet-i müekkede ile sünnet-i gayr-i müekkede arasındaki fark nedir?

• Sünnet-i gayrı müekkede daha çok günlük iş ve davranışlarla ilgilidir.

• Sünnet-i müekkede daha çok ibadetlerle ilgilidir.

• Sünnet-i gayrı müekkedenin terki günah değilken sünnet-i müekkedenin terki günahtır.

• Sünnet-i müekkedenin yapılmasının gerekliliği sünnet-i gayr-i müekkededen daha güçlüdür.

Farz: Dinin mükelleften yapılmasını kesin ve bağlayıcı şekilde istediği iş ve davranışlar.

Vacip: Yapılması farz seviyesinde olmayan fakat sünnetten daha kuvvetli olan dinî hükümler. Sünnet: Hz. Peygamber’in farz ve vacip dışında yaptığı veya yapılmasını tavsiye ettiği

davranışlar.

Mendup: Dinen yapılması kesin ve bağlayıcı olmaksızın istenen ve terkedilmesi kınanmayan işler.

Mubah: Mükellefin yapıp yapmamakta serbest bırakıldığı fiiller.

Verilen tablo ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Hz. Peygamber yapılmasını tavsiye ettiği için sünnet mutlaka yerine getirilmelidir.

• Mubahın yapılıp yapılmaması konusunda herhangi bir zorunluluk yoktur.

• Vacip farz kadar kesin değildir ancak yerine getirilmesi açısından sünnetten öndedir.

• Farz, yapılmasının gerekli olması bakımından diğerlerinden daha önceliklidir.