zniekształcenia poznawcze

MYŚLENIE „ WSZYSTKO ALBO NIC”: Widzisz wszystko jako czarne lub białe. Jeżeli to co robisz, okazuje się nie całkiem perfekcyjne, postrzegasz siebie jako kompletnego nieudacznika.

• Pani nauczycielka poprosiła Krzysia, ucznia klasy piątej, aby przepisał swoje wypracowanie, ponieważ napisał je w pośpiechu i jest nieczytelne. Krzyś pomyślał: "nic mi nigdy nie wychodzi...Wszyscy mnie nienawidzą, do niczego się nie nadaję..." w milczeniu podarł kartkę, rzucił strzępy na podłogę

• „Zupełnie mi nie idzie w szkole” – zwierzyła się Sandra koleżance. „No nie tak zupełnie. Wczoraj na angielskim tylko Ty wiedziałaś co znaczy to słowo” „To się nie liczy – odpowiedziała Sandra – kolega wczoraj użył go w rozmowie i tak jakoś zapamiętałam”

NADMIERNE UOGÓLNIANIE: Postrzegasz pojedyncze negatywne wydarzenie jak niekończący się wzorzec porażki.

• Kasia wchodząc do budynku urzędu potknęła się. „No ładnie. – pomyślała – piękny początek. To zły znak. Na pewno nic dziś nie załatwię, zbyt fatalnie się zaczyna”

• „Jakiś baran wytoczył się z parkingu jak cholerny władca szosy i wrąbał mi się wprost pod koła, zahamowałam w ostatniej chwili, a ten bałwan nawet nie zauważył!”

CZARNE OKULARY: Wybierasz jeden negatywny szczegół i skupiasz się wyłącznie na nim, tak że w końcu obraz rzeczywistości jest zaciemniony, tak jak kropla atramentu zaciemnia całą szklankę wody.

• Młoda skrzypaczka zagrała koncert i ludzie na widowni ocierali łzy ze wzruszenia. Młoda artystka myślała tylko o tym jak fatalnie zagrała pewną frazę. Im dłużej o tym myślała tym mniejszą miała satysfakcję z pierwszego poważnego koncertu.

• Pani nauczycielka poprosiła Krzysia, ucznia klasy piątej, aby przepisał swoje wypracowanie, ponieważ napisał je w pośpiechu i jest nieczytelne. Krzyś pomyślał: "nic mi nigdy nie wychodzi...Wszyscy mnie nienawidzą, do niczego się nie nadaję..." w milczeniu podarł kartkę, rzucił strzępy na podłogę

TENDENCYJNY WYBÓR FAKTÓW: Odrzucasz pozytywne wydarzenia, upierając się, że „ się nie liczą’’ z tego czy innego powodu. W ten sposób możesz utrzymać negatywne przekonanie, którego nie są w stanie obalić całkowicie przeciwne codzienne doświadczenia.

• „Zupełnie mi nie idzie w szkole” – zwierzyła się Sandra koleżance. „No nie tak zupełnie. Wczoraj na angielskim tylko Ty wiedziałaś co znaczy to słowo” „To się nie liczy – odpowiedziała Sandra – kolega wczoraj użył go w rozmowie i tak jakoś zapamiętałam”

• Kasia wchodząc do budynku urzędu potknęła się. „No ładnie. – pomyślała – piękny początek. To zły znak. Na pewno nic dziś nie załatwię, zbyt fatalnie się zaczyna”

ETYKIETOWANIE: Jest to doprowadzona do ostateczności forma nadmiernego uogólniania. Zamiast powiedzieć, na czym polega twój błąd, nadajesz sobie negatywną etykietę: „ Jesteś życiowym nieudacznikiem”. Kiedy czyjeś zachowanie cię irytuje, nadajesz tej osobie negatywną etykietę: „ To cholerny złośliwiec”. Błędne etykietowanie oznacza miedzy innymi opisywanie jakiegoś wydarzenia za pomocą słów nadmiernie nasyconych emocjonalnie.

• „Jakiś baran wytoczył się z parkingu jak cholerny władca szosy i wrąbał mi się wprost pod koła, zahamowałam w ostatniej chwili, a ten bałwan nawet nie zauważył!”

• Młoda skrzypaczka zagrała koncert i ludzie na widowni ocierali łzy ze wzruszenia. Młoda artystka myślała tylko o tym jak fatalnie zagrała pewną frazę. Im dłużej o tym myślała tym mniejszą miała satysfakcję z pierwszego poważnego koncertu.