құқық 55

56.Қазақстан Республикасы Конституциясының саяси қағидаты (-тары):

• халықты билеу, демократия

• азаматтардың тең құқығы, жергілікті өзін-өзі басқарудың дамуы

• нәсіл мен ұлттардың тең құқылығы, тұлғаның жан-жақты дамуы

• нарықтық экономика қағидаты

Қылмыстық кодекстің Ерекше бөлімінде сипатталған ұғым (-дар):

• тәртіптік жаза белгілеудің жалпылама ережелері, қылмысты жоққа шығаратын әрекет ұғымын анықтайды

• қылмыстық құқықбұзушылықтың нақты құрамын анықтайды, қылмыстық құқықбұзушылыққа тағайындалатын жаза, мерзімі

• қылмыстық құқықтың қағидаттарын анықтайды, қылмыстық заңның негізгі міндеттері

• қылмыстық жауаптылықтан босату мен жазалау

Кәмелетке толмағандарға қолданылатын мәжбүрлі тәрбиелеу шарасы (- лары):

• тигізген зиянын қалпына келтіру міндетін арту

• жәбірленушіден кешірім сұрау міндетін арту, пробациялық бақылау орнату

• белгілі бір мерзімге бас бостандығынан айыру, әскери-тәртіптік мекемеде күштеп ұстау

• айыппұл салып, қоғамдық жұмыстарға тарту, жеке табысы мен мүлкінен айыру

Қылмыстық жауаптылық пен жазаны жеңілдететін жағдай (-лар):

• іс-әрекеті қоғамға аса қауіпті болуы,қылмысты бірнеше адам ұйымдасып жасауы

• кінәлі адамның жас балалары болуы, шын ниетімен өкініп, айыбын өзі мойындап келуі

• қызмет бабын пайдаланып қылмыс жасауы, қылмысты бірнеше рет қайталап жасауы

• қылмыстың салдары аса ауыр болуы, қылмыс жас балаға қарсы қасақана жасауы

Қылмыс жасады деп танылған адамға қолданатын негізгі жаза (-лар):

• дүние мүлкін тәркілеу,азаматтығынан айыру

• әскер шенінен айыру, белгілі бір іспен айналысу құқығынан айыру

• қоғамдық жұмыстарға тарту

• түзеу жұмыстарына тарту

• бас бостандығын шектеу

.Қылмыстық құқықтың әділеттілік қағидаты (-тары):

• жаза белгілеу адамға физикалық жапа шектірмеуі керек, адамдар жас ерекшелігіне қарамастан қылмыстық жауапқа тартылады

• қылмыстық жауаптылық тек жеке тұлғаға тағайындалады,адам қылмыстық-құқықтық тәртіп бойынша жазаланады

• бір ғана қылмысы үшін ешкім екінші рет жазаланбайды

• адамдар шығу тегі, ұлты, қызметіне қарамастан жауапқа тартылады, қылмыс пен жаза әрекеттері тек әкімшілік заңмен анықталады

• адамға қолданылған жаза әділ болуы керек

Жергілікті атқарушы органдар атқаратын шара (-лар):

• республиканың Конституциясына толықтырулар енгізеді,

• жергілікті коммуналдық меншікті басқарады

• жергілікті бюджетті әзірлейді, игерілуін қамтамасыз етеді, жергілікті аумақты дамыту жоспарын жасайды

• республикалық бюджетті бекітеді, облыстарға бөледі, заң шығару қызметін жүзеге асырады

• президентпен ақылдаса отырып Парламентті тарата алады, парламент отырыстарына төрағалық етеді

Тұлға мәдениетінің маңызды санаты (-тары):

• мәдени әрекет, мәдени орта

• мәдени игілік

• мәдени дәстүр, мәдени сабақтастық

• мәдени жүйе, мәдени мұрат

• мәдени ықпал

Материалдық мәдениет игілігі (-тері):

• маманның кәсіптік шеберлігі

• техникалық құралдар

• зергерлік бұйымдар, құнды қағаздар

• адамның білімділігі,ақапарттық сауаттылық

• діни наным-сенімдер, ұлттық салт-дәстүрлер

Қоғамдық қатынастарды реттеуші құқықтың өзіндік белгісі (-лері):

• жүйелілік, жалпыға міндетті

• тәуелді сипаты, жүйесіздік

• ерікті сипаты

• теңсіздік сипаты, тек сот органдарына міндетті

• тек заңды тұлғаларға міндетті