Antyk judeochrześcijański — powtórka

Do poniższej charakterystyki stylu biblijnego wkradł się błąd. Wskaż go.

Styl Biblii ma kilka charakterystycznych cech. Należy do nich stosowanie rozwiniętych zdań, zwłaszcza 1) współrzędnie złożonych, które rozpoczynają się 2) spójnikami. Typowy jest też szyk wyrazów w zdaniu - dominuje szyk przestawny. Do często stosowanych 3) środków leksykalnych należy natomiast paralelizm.

• W 1) powinno być podrzędnie złożonych.

• W 2) powinno być partykułami.

• W 3) powinno być środków składniowych.

Prawda czy fałsz? Najważniejszym formalnym elementem poezji hebrajskiej jest paralelizm, czyli rytm osiągany nie przez rym (jak w polskiej), lecz przez logiczny układ myśli.

• prawda ✅

• fałsz ❌

Answer explanation

Ponieważ w hebrajszczyźnie biblijnej nie stosowano rymu, tylko paralelizm, łatwiej dokonywać jej przekładów.

Które z tych gatunków literackich występują w Biblii?

• epigramat

• list

• kazanie

• saga rodowa

• proroctwo

Answer explanation

Poza wymienionymi w Biblii można znaleźć między innymi kroniki, teksty o charakterze biograficznym, teksty prawne, teksty kultowe, mowy, sentencje, aforyzmy, zagadki, hymny, pieśni, lamentacje, parabole i bajkę.

Prawda czy fałsz?

Apokryf to swobodna przeróbka tekstu biblijnego, zachowująca jego główny sens.

• prawda ✅

• fałsz ❌

Answer explanation

Apokryf to tekst niepewnego pochodzenia o charakterze religijnym, który pozostaje poza kanonem biblijnym. Apokryfy uzupełniają wątki biblijne licznymi szczegółami i epizodami, atrakcyjnymi beletrystycznie, ale często sprzecznymi z zawartością tekstów kanonicznych; mają nieraz charakter heretycki. Przymiotnik „apokryficzny” pochodzi od greckiego słowa oznaczającego „ukryty”. Pierwotnie odnosiło się ono do tekstu przeznaczonego dla zwolenników jakiejś szkoły filozoficznej, a niedostępnego dla niewtajemniczonych. Później jednak słowa tego zaczęto używać w stosunku do pism, które nie zostały włączone do kanonu biblijnego.

Przykłady apokryfów: Ewangelia Judasza, Apokalipsa świętego Piotra.

Zaznacz odpowiedź, w której wymieniono wyłącznie księgi wliczające się do tzw. Starego Testamentu

• Księga Rodzaju, Księga Hioba, Pieśń nad Pieśniami

• Księga Psalmów, Księga Koheleta, Ewangelia według Łukasza

• Pieśń nad Pieśniami, Księga Wyjścia, 1 List do Koryntian

• Ewangelia według Marka, Apokalipsa, Księga Koheleta

Answer explanation

Stary Testament to tylko jedno z określeń tej części Biblii. Żydzi nazywają ją Tanach. Funkcjonuje też nazwa Pisma Hebrajsko-Aramejskie. Protestanci uznają 39 ksiąg Pism Hebrajskich; tradycyjny kanon żydowski, obejmujący te same księgi, wylicza ich 24. Katolicy uznają, że na Stary Testament składa się 46 ksiąg (w XVI wieku dołączono bowiem 7 ksiąg apokryficznych, które katolicy uznają za wtórnokanoniczne). Kanon prawosławny jest podobny do katolickiego.

Językami oryginału Biblii są...

• łacina

• greka

• aramejszczyzna

• hebrajszczyzna

Answer explanation

Pierwsze 39 ksiąg Biblii napisano głównie po hebrajsku, a krótkie fragmenty — w pokrewnym języku aramejskim. Księgi Nowego Testamentu napisano po grecku (w dialekcie koine), jednak licznie występują w nich latynizmy (tj. zapożyczenia z łaciny). Samo słowo łacina występuje w Biblii tylko raz — w Ewangelii wg Jana 20:19, 20 — „Piłat kazał też napisać i przybić na palu informację, która głosiła: JESZUA Z NACERET KRÓL ŻYDÓW. [...] a była ona wypisana po hebrajsku, łacińsku i grecku”.

Septuaginta to...

• datowana na IV w. p.n.e. transkrypcja pięcioksięgu na alfabet samarytański

• datowany na V wiek n.e. swobodny przekład Pism Hebrajskich na język aramejski

• przekład Biblii na łacinę dokonany przez Hieronima ze Strydonu

• najwcześniejsze tłumaczenie Pism Hebrajskich na język grecki

Answer explanation

Prace nad tym przekładem rozpoczęto w Egipcie w III w. p.n.e., a ukończono w II w. p.n.e. Według tradycji w pracach uczestniczyło ok. 70 żydowskich uczonych. Dlatego przekład ten nazwano Septuagintą (co po łacinie znaczy „70”) i oznacza się go rzymską liczbą LXX (czyli 70).

Obecnie Septuaginta jest ważnym narzędziem, które pomaga studiować i rozumieć tekst Starego Testamentu oraz rzuca światło na znaczenie pewnych niejasnych określeń hebrajskich i aramejskich.

Około 300 lat po ukończeniu spisywania Biblii (tj. w IV wieku n.e.) uczony Hieronim opracował jej łaciński przekład, który stał się znany jako...

• Wulgata

• Peszitta

Answer explanation

Nazwa Wulgaty pochodzi od łacińskiego słowa, które znaczy „ogólnie znany; rozpowszechniony”. Tłumaczenie Hieronima było kilkakrotnie rewidowane, a wydanie z 1592 r. (znane jako Wulgata sykstoklementyńska) Kościół katolicki uznał za oficjalny przekład. To właśnie Wulgata długie lata stanowiła podstawę dla katolickich przekładów Pisma Świętego na inne języki, takich jak ukończony w 1599 r. przekład księdza Jakuba Wujka.

Które z tych miejsc to miejsca biblijne?

• Jezioro Galilejskie

• dolina Saronu

• Morze Czerwone

• góra Tabor

• miasto Jerycho

Answer explanation

Akcja Biblii rozgrywa się na 3 kontynentach — w Azji, Afryce i Europie.

Prawda czy fałsz? Imiona w Biblii nie mają większego znaczenia i zwykle nie pogłębiają naszej wiedzy bohaterach, którzy je noszą.

• fałsz ❌

• prawda ✅

Answer explanation

W The Illustrated Bible Dictionary zauważono: „nie jest to [imię w Biblii]  tylko etykietka. Mówi o prawdziwej osobowości tego, kto je nosi”. I tak np. najczęściej występujące w Biblii imię własne, czyli Jahwe (Jehowa) zdaniem niektórych biblistów znaczy „On powoduje, że się staje” i wskazuje na to, że Bóg zawsze wykonuje swoje zamierzenie. Imiona mają też znaczenie prorocze, np. kiedy Bóg przepowiedział, że Abram („Wzniosły Ojciec”) stanie się ojcem wielu narodów, zmienił mu imię na Abraham („Ojciec Mnóstwa”). Także Jezus (nomen omen imię to znaczy „Jahwe jest wybawieniem”) przywiązywał wagę do znaczenia imion. Nadając Piotrowi przywilej służby, zrobił aluzję do jego imienia, które znaczy „kamień”. Poza tym według Biblii także miriady aniołów mają imiona. Mało tego, Bóg nawet „każdą z gwiazd woła po imieniu” (Ps 147, 4).