Bahasa Jawa

Pathokan sajroning tembang macapat kang ngemot pathokan cacahe larik saben sapada yaiku …

• guru sastra

• guru wilangan

• guru gatra

• guru lagu

• guru basa

Dene kang ngemot pathokan tibaning swara pungkasan (dhong dhing) saben sagatra yaiku …

• guru sastra

• guru wilangan

• guru basa

• guru gatra

• guru lagu

Pathokan tembang Mijil yaiku …

• gatra : 6, wilangan : 8, 8, 8, 8, 8, 8, lagu : u, i, a, i, a, I,

    

• gatra : 4, wilangan : 12, 6, 8, 8, lagu : i, a, i, a  

• gatra : 7, wilangan : 8, 8, 8, 8, 7, 8, 8, lagu : i, a, e, a, a, a, u

• gatra : 5, wilangan : 12, 8, 8, 8, 8, lagu : u, i, u, i, o

• gatra : 6, wilangan : 10, 6, 10, 10, 6, 6, lagu : i, o, e, i, i, u

Nasihat lan pitutur

Kang bener terapna nggo uripmu

Kabeh eling–elingen ja nganthi lali

Aja lali pituturku

Merga sira isih enom

Saka sasmita ing dhuwur, tembang kasebut diarani …

• dhandhanggula                

• sinom

• gambuh 

• maskumambang  

• mijil

Nadyan silih bapa biyung kaki nini,

sadulur myang sanak,

kalamun muruk tan becik,

nora pantes yen den nuta

Saka sasmita ing dhuwur, tembang kasebut diarani …

• dhandhanggula                

• sinom

• gambuh

• maskumambang

• mijil

Tembang macapat kang ateges kanoman, minangka kalodhangan sing paling wigati kanggoné wong anom supaya bisa ngangsu kawruh sak akèh-akèhé sinebut …

• dandanggula

• pangkur

• maskumambang

• sinom

• asmaradana

Pathokan tembang Asmarandana yaiku …

•   gatra : 6, wilangan : 8, 8, 8, 8, 8, 8, lagu : u, i, a, i, a, I,

    

• gatra : 4, wilangan : 12, 6, 8, 8, lagu : i, a, i, a  

• gatra : 7, wilangan : 8, 8, 8, 8, 7, 8, 8, lagu : i, a, e, a, a, a, u

• gatra : 5, wilangan : 12, 8, 8, 8, 8, lagu : u, i, u, i, o

• gatra : 6, wilangan : 10, 6, 10, 10, 6, 6, lagu : i, o, e, i, i, u

Tembang macapat kang asale saka tembung mungkur kang ateges nyingkiri hawa nepsu angkara murka. Kang dipikir tansah kepingin wèwèh marang sapadha - padha diarani ....

• pangkur

• asmaradana

• megatruh

• durma

• maskumambang

Nalika nembang macapat, ing sawijining gatra ditembangake ora kaya titi laras  asline, nanging bab iku ditindakake supaya nambah endahing tembang macapat. Kaprigelan iku kang diarani ….

• cakepan

• cengkok

• laras

• pathet

• pedhotan

Wos surasane tembang macapat iku isa dingreteni kanthi tenanan yen anggone ndunungake pedhotan iku pas. Amarga yen ora pas makna tembung utawa ukarane dadi slenca. Upamane tembang maskumambang gatra sepisan (12i) kudune anak pitik kuthuk//anak bebek meri nanging dipedhot anak pitik//kuthuk anak bebek meri. Pedhotan yaiku ….

• syair, tetembungan kang dienggo ing tembang.

• lak – luking swara kanggo nglagokake tembang.

• rasa thinthingane swara cendhak nganti swara dhuwur.

• ukuran cendhek lan dhuwure swara kanggo nglagokake tembang.

• pamedhoting swara ing tengahing tembang ing saben larik.