tarih ve zaman

Bir tarihçi herhangi bir tarihî olayı incelerken olayın yaşandığı zamanın koşullarını göz önünde bulundurmalıdır ve olayı yaşandığı zamanın koşullarına göre değerlendirmelidir. Çünkü uzun yıllar önce yaşanmış bir olayın bugünün bakış açısı ve değer yargılarıyla ele alınması doğru değildir. Bu bilgilerde tarihçinin düştüğü hatalardan hangisine vurgu yapıldığı söylenebilir?

• A) Objektif olma

• B) Kaynak eksikliği

• C) Zaman yanılgısı

• D) Bağlantı kurma zorunluluğu

• E) İnançlara bağlılık

Başkomutan Enver Paşa, Güney Kafkasya ve Kuzey İran’a girip Rusları abluka altına almak için 150.000 kişilik bir kuvvetle taarruza geçmiştir. Bu taarruz 19 Ocak 1915’e kadar devam etmişse de yüksek dağların aşılamaması, soğuk, açlık ve tifüs gibi hastalıkların ortaya çıkması sebebiyle Türk kuvvetleri 90.000 kayıp vermiştir. Buna göre yüksek dağların aşılamaması ve iklim koşulları gibi durumlardan hareketle tarihî olayların değerlendirilmesinde aşağıdaki unsurlardan hangisinin önemine vurgu yapıldığı söylenebilir?

• A) Coğrafya

• B) Olgu

• C) Belge

• D) Neden-Sonuç

• E) İnsan İlişkiler

Bu yılda yağmurlar çok yağar ve nimetler bollaşır. İnsanlar iyilik ve hayra eğilimli olurlar. Bu yılda gerçi fitne ve karışıklık çıkarsa da çabukça sükûn ve asayiş yerine gelir. Bu yılın ilk yarısında doğanlar güzel yüzlü, rızkı bol; ortasında doğanlar, vefasız, sonunda doğanlar ise cahil olur. Bu metindeki bilgilere ulaşmak için tarih biliminin aşağıdaki yardımcı bilimlerden hangisi ile yakın ilişki içerisinde olması beklenir?

• A) Etnografya

• B) Filoloji

• C) Epigrafya

• D) Arkeoloji

• E) Nümismatik

“Tarih, bir olayın sadece filan tarihte olduğunu bilmek değil, geçmişte meydana gelen olayları değerlendirmek ve bu olaylardan ders almaktır.” Ahmet Cevdet Paşa Bu tanımdan; çıkarımlarından hangilerine ulaşılabilir?

• I. geçmişteki olaylardan ders alınması gerektiği,

• II. tarihî olayların günümüz değer yargılarına göre değerlendirilmesi gerektiği,

• III. milliyetçi tarih anlayışının öne çıkarılması gerektiği

“Türk milletinin tarihi, şimdiye kadar sanıldığı gibi yalnız Osmanlı tarihinden ibaret değildir. Türk’ün tarihi çok daha eskidir. Büyük devletler kuran ecdadımız büyük ve şümullü medeniyetlere de sahip olmuştur. Bunu aramak, tetkik etmek, Türklüğe ve cihana bildirmek bizler için bir borçtur.” Mustafa Kemal’in bu sözünün aşağıdakilerden hangisiyle ilgili olduğu söylenebilir?

• A) Tarih öğreniminin gerekliliği

• B) Millî egemenliğe sahip çıkılması

• C) Saltanatın kaldırılması

• D) Farklı özelliklere sahip anayasaların oluşturulması

• E) Bağımsızlık mücadelesinin zorluğu

Aşağıdakilerden hangisi, tarihi araştırmaların bilimsellik değerini azaltır?

• A) Araştırmalarda, etnik çıkarları ön planda tutmak

• B) Belgelerin güvenilirliğini sorgulamak

• C) Kesin yargı ve hükümlerden kaçınmak

• D) Olayı tüm yönleriyle araştırmak

• E) Ulaşabilecek her türlü belgeye ulaşmaya çalışmak

Aşağıdakilerden hangisi bir tarihçinin araştırma alanına girmez?

• A) İvriz kabartmaları

• B) Pamukkale travertenleri

• C) Truva kalıntıları

• D) Karain mağarası resimleri

• E) Hitit analları

Aşağıdakilerden hangisinin oluş zamanı diğerlerine göre daha belirgin verilmiştir?

• A) Çivi yazısı yaklaşık MÖ 3200’de Sümerler tarafından icat edilmiştir.

• B) 23 Nisan’da TBMM açılmıştır.

• C) Osmanlı Devleti 14. yüzyılda kurulmuştur.

• D) Ağustos 1789’da Fransa’da “İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirgesi” kabul edilmiştir.

• E) Teşvik-i Sanayi Kanunu, 1927’de yürürlüğe girmiştir

Türkler tarih boyunca çeşitli takvimler kullanmışlardır. Aşağıdaki takvimlerden hangisi Seçluklulara özgüdür?

• A) 12 Hayvanlý Takvim

• B) Hicri Takvim

• C) Celâli Takvim

• D) Rumi Takvim

• E) Miladi Takvim

Aşağıdakilerden hangisi tarih biliminin, geçmişi dönemlere ve çağlara ayırarak incelemesinin öncelikli nedenidir?

• A) Olayların daha kolay araştırılıp öğrenilmesini sağlamak

• B) Geçmişte yaşayan toplumların tek tek incelenmesini sağlamak

• C) Olayları, gerçekleştiği zamanın koşullarına göre değerlendirmek

• D) Olayları, tarih sırasına göre sıralamak

• E) Olaylar arasında bağlantı kurulmasını sağlamak