ความเป็นมาของรามเกียรติ์ ตอน นารายณ์ปราบนนทก

วรรณคดีเรื่องรามเกียรติ์เป็นบทพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ ๑)

วรรณคดีเรื่องรามเกียรติ์ มีเค้าเรื่องมาจากมหากาพย์ “รามายณะ” และ “หนุมานนาฏกะ” ของอินเดีย

วรรณคดีเรื่องรามเกียรติ์มีพระราชประสงค์ในการพระราชนิพนธ์เพื่อใช้ปลุกใจให้ข้าราชบริพารและราษฎรเกิดความห้าวหาญ และใช้เป็นเครื่องมือในการสอนค่านิยมและอบรมศีลธรรมให้แก่ประชาชน

เนื้อเรื่องแบ่งออกเป็น ๓ ตอน คือ ตอนกำเนิดตัวละครต่าง ๆ ตอนเกิดศึกสงคราม และตอนพระราม กลับเข้าครองเมือง กลอนบทละครตอนนารายณ์ปราบนนทกปรากฏอยู่ในตอนกำเนิดตัวละครต่าง ๆ กล่าวถึงมูลเหตุที่นนทกอุบัติมาเป็นทศกัณฐ์และพระนารายณ์อวตารมาเป็นพระราม

พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช มีพระนามเดิมว่า ทองด้วง

ทรงสถาปนากรุงเทพมหานคร (หรือกรุงรัตนโกสินทร์) เป็นราชธานี

และทรงสถาปนาราชวงศ์จักรีปกครองราชอาณาจักรไทยเมื่อวันที่ ๖ เมษายน พ.ศ. ๒๓๒๕ (วันจักรี)

คณะรัฐมนตรีมีมติให้ใช้พระนามว่า “พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช” เมื่อวันที่ ๒๓ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๕

วรรณคดีเรื่องรามเกียรติ์ ตอนนารายณ์ปราบนนทก มีรูปแบบคำประพันธ์เป็นกลอนบทละคร ซึ่งมีลักษณะบังคับเหมือนกลอนสุภาพ แต่งขึ้นเพื่อใช้เล่นละคร

กลอนบทละครบางบทจะขึ้นต้นวรรคแรกโดยใช้คำว่า เมื่อนั้น บัดนั้น และมาจะกล่าวบทไป โดยไม่ต้องส่งสัมผัสไปยังวรรคที่ ๒

เมื่อนั้น ใช้ขึ้นต้นตอนที่กล่าวถึงตัวละครสำคัญของเรื่องหรือตัวละครที่อยู่ในชั้นกษัตริย์ เป็นพระเอกนางเอก

บัดนั้น ใช้ขึ้นต้นตอนที่กล่าวถึงตัวละครที่ไม่สำคัญที่อยู่ในชั้นข้าราชบริพาร เช่น ตัวเสนา ตัวตลก ยักษ์ หรือทหาร เป็นต้น

และมาจะกล่าวบทไป ใช้เมื่อจะเปลี่ยนเรื่องมาเล่าเรื่องใหม่

งานพระราชนิพนธ์ที่สำคัญ ได้แก่ เพลงยาวรบพม่าที่ท่าดินแดง (นิราศรบพม่าที่ท่าดินแดง) บทละครเรื่องรามเกียรติ์ บทละครเรื่องอิเหนา บทละครเรื่องอุณรุท บทละครเรื่องดาหลัง

รูปแบบคำประพันธ์เป็นกลอนบทละคร มีลักษณะบังคับเหมือนกลอนสุภาพ

แต่งขึ้นเพื่อใช้เล่นละคร ต้องอาศัยทำนองขับร้องและเครื่องดนตรีประกอบ จำนวนคำของแต่ละวรรคจึงไม่เท่ากัน

กลอนบทละครจึงมีลักษณะเป็นกลอนผสม คือ นำกลอน ๖ กลอน ๗ กลอน ๘ หรือ กลอน ๙ มาผสมกันตามจังหวะ

บางบทจะขึ้นต้นวรรคแรกด้วยคำว่าเมื่อนั้น บัดนั้น มาจะกล่าวบทไป โดยไม่ต้องส่งสัมผัสไปยังวรรคที่ ๒