Fiil Çatısı-Çıkmış Sorular

"Arkadaşınız bir gün önce otelden ayrıldı." cümlesinde görülen özne-yüklem ilişkisi, aşağıdaki cümlelerin hangisinde vardır? (1982-ÖSS)

• A) Lokantada istediğiniz yerler ayrıldı.

• B) Kendi isteğiyle emekliye ayrıldı.

• C) Yıllık kârdan payınıza düşen para ayrıldı.

• D) Fırtınada ağacın dalı gövdesinden ayrıldı.

• E) Yol, ırmağın kıyısında ikiye ayrıldı.

Nesne alıp almadıklarına göre fiiller "geçişli" ve "geçişsiz" diye ikiye ayrılır. Neyi ve kimi sorularına cevap veren fiiller geçişli, bu sorulara cevap vermeyenler geçişsizdir.

Bu tanıma göre aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi geçişli bir fiildir?

(1987-ÖSS)

• A) Onun sözlerine, arkadaşı sinirli sinirli gülüyordu.

• B) Çocuklar, hava güzel olursa yarın maça gidecekler.

• C)Babasıyla İstanbul'a gideceğine çok seviniyor.

• D) Siz de bizimle sinemaya gelmez misiniz?

• E) Televizyondaki yeni diziyi izliyor musunuz?

Aşağıdaki atasözlerinden hangisinin yüklemi bir geçişli fiildir? (1990-ÖSS)

• A) Araba devrilince yol gösteren çok olur.

• B) Boş çuval ayakta durmaz.

• C) Kurunun yanında yaş da yanar.

• D) Gülü seven dikenine katlanır.

• E) Ayağını yorganına göre uzat.

Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki altı çizili sözcük, çatı bakımından ötekilerden farklıdır? (1992-ÖSS)

• A) Seni darıltmak istemiyorum.

• B) Bu konuyu birlikle seçmiştik.

• C) Seni durakta çok bekledim.

• D) Onun için bu kadar üzülmemelisin.

• E) Önerdiğin kitabı alacağım.(

Çocuklar sıralarından kalktılar.

Bu cümlenin yüklemi çatı yönünden aşağıdakilerden hangisine benzemektedir?(1994-ÖSS)

• A) Bozulan araba yolun ortasında durdu.

• B) Tabloyu iki pencere arasındaki duvara astı.

• C) Kitapları raflara güzelce yerleştirdi.

• D) Yaşamındaki boşluğu hayvan sevgisiyle doldurmuştu.

• E) O da ağabeyi gibi pilot olmayı çok istiyordu

 (I) Köşedeki masaya oturdu. (II) Eldivenlerini çıkarıp yanına koydu. (III) Usulca çantasını açtı. (IV) Küçük el aynasını çıkardı. (V) Yüzünü uzun uzun inceledi.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisinin yüklemi geçişsiz bir fiildir?

(1997-ÖSS)

• A) I.

• B) II.     

• C) III.

• D) IV.

• E)V.

Anneleri, yaramazlık yapan çocuklara söylendi.

Bu cümlenin yüklemiyle aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi arasında çatı yönünden benzerlik vardır? (2002-ÖSS)

• A) Toplantıda önemli kararlar alındı.

• B) Bayram bu yıl daha coşkulu kutlandı.

• C) Okul arkadaşını karşısında görünce çok sevindi.

• D) Üyelere verilen kartların tümü yenilendi.

• E) Törende çağdaş ozanlardan şiirler okundu.

Oyunda üç arkadaşın 1980'den bugüne kadar gelen birlikteliği, zaman zaman mizahi, zaman zaman da hüzünlü bir dil kullanılarak anlatılıyor.

Bu cümleyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? (2003-ÖSS)

• A) İlgeç vardır.

• B) Sıfat-fiil vardır.

• C) Yüklem, çatısı bakımından etkendir.

• D) Zarf tümlecinde ikileme yer almıştır.

• E) Belgisiz sıfat kullanılmıştır.

Dünyanın en tanınmış orkestralarından biri olan bu grup, 18. yüzyıl bestecilerinin yapıtlarını yorumluyor; ayrıca, unutulmuş veya az tanınan bestecilerin yapıtlarını buluyor ve seslendiriyor.

Bu cümleyle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? (2004-ÖSS)

• A) İşaret sıfatı vardır.

• B) Sıfat-fiiller kullanılmıştır.

• C) Zarf tümleci yoktur.

• D) Türemiş sözcükler kullanılmıştır.

• E) Yüklemler bileşik zamanlıdır.

(I) İçine kapanmış olan Anadolu dağlan, sessizliğini, bilge dalgınlığında sürdürür zamanın akışı içinde. (II) Kendi dilince söyler türküsünü, kendi gönlünce sürer yaşamını. (III) Dağlar vardır, yüreğinden eski uygarlıklar gülümser çağımıza. (IV) İşte bundan dolayı birçok efsaneyi bağrında yaşatır bizim Anadolu dağları. (V) Anadolu'nun en eski sahiplerinden şimdikilere değin onları anlatır bize.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisinin yüklemi, çatısı bakımından geçişsizdir? (2004-ÖSS)

• A) I.      

• B) II.    

• C) III.      

• D) IV.    

• E)V.