Wartości a język w rzeczywistości społecznej

Proszę wybrać najlepszą definicję języka naturalnego:

• Język naturalny to system znaków naturalnych służących do wyrażania myśli, gromadzenia wiedzy i wpływania na rzeczywistość.

• Język naturalny to wszelkie sposoby komunikowania międzyludzkiego obecne w kulturze.

• Język to system przekazywanych kulturowo znaków konwencjonalnych służących do porozumiewania się w obrębie danej społeczności.

Proszę zaznaczyć najtrafniejszy zestaw cech znaków językowych.

• konwencjonalne, kulturowe, ikoniczne, autonomiczne, przemijające

• arbitralne, semantyczne, o dwustopniowej strukturze, autonomiczne, kreacyjne

• abstrakcyjne, dwustronne, głosowo-słuchowe, kreacyjne, naturalne

Który zestaw elementów składa się na schemat komunikacji językowej Romana Jacobsona?

• komunikat, motywacja, zdolność, wskazówka peryferyjna, zmiana postawy

• nadawca, odbiorca, kontekst, komunikat, kontakt, kod

• lokucja, illokucja, perlokucja

Funkcja impresywna wypowiedzi polega na:

• wyrażaniu emocji

• podtrzymaniu kontaktu z odbiorcą

• nakłanianiu

Takie znaki jak znak drogowy, obraz „Dama z gronostajem” oraz emotikon to znaki:

• ikoniczne, intencjonalne, konwencjonalne

• ikoniczne, arbitralne, dwustronne

• ikoniczne, jednostronne, naturalne

Która z podanych wypowiedzi nie pełni funkcji sprawczej (performatywnej)?

• Daj mi książkę.

• Dziękuję.

• Ogłaszam was mężem i żoną

John Langshaw Austin w wykładach opublikowanych w formie książki „How to do things with words”:

• Zwrócił uwagę na dwutorowość procesu perswazji i stworzył model ELM.

• Zauważył, że słowa nie tylko opisują świat, ale również go tworzą. Jego spostrzeżenia dały początek teorii aktów mowy.

• Opracował schemat komunikacji i przyporządkował jego elementom sześć funkcji języka.

Która z wymienionych cech nie dotyczy perswazji?

• jej skuteczność zależy od sytuacji

• może być jawna lub ukryta

• bywa nieintencjonalna

Proszę zaznaczyć wypowiedź, która najlepiej oddaje aktualne stanowisko Rady Języka Polskiego w sprawie używania słowa „Murzyn”.

• Wszystkie powyższe argumenty skłaniają mnie ku jednoznacznemu zaleceniu, by słowa Murzyn nie używać inaczej niż na prawach historycznego cytatu (jak Murzyn zrobił swoje… w cytacie z Fryderyka Schillera). Ponieważ trudno jest zmienić przyzwyczajenia mówiących, ograniczam swoją rekomendację do komunikacji publicznej: mediów, administracji, szkoły. W tych kręgach zresztą omawiane tu słowa i tak są używane coraz rzadziej, ponieważ większość mówiących ma świadomość, że budzą co najmniej kontrowersje.

• Przyznam, że dla mnie nazwa Murzyn nie ma w sobie nic obraźliwego, jeśli odnosi się do osoby czarnoskórej. Używa się jej przecież (przynajmniej w rozmowach prywatnych) nawet w odniesieniu do Baracka Obamy, człowieka bardzo szanowanego, a przez niektórych wręcz uwielbianego. Używają jej w stosunku do siebie niektórzy polscy obywatele mający ciemną skórę, także nie widząc w niej nic złego. Zdaję sobie jednak sprawę z tego, że część czarnoskórych Polaków uważa ją za niestosowną, obraźliwą czy wręcz raniącą. Wiedząc o tym, staram się jej przy nich nie używać.

• Jak wiadomo słowo „Murzyn”, w języku polskim, pochodzi od słowa „Maur”. To słowo z kolei budzi szacunek, ze względu na zachowania ludzi tej proweniencji tzn. Honorowych, walczących o swoje racje uczciwie. Zatem kwestionowanie poprawności tego słowa jest zaprzeczeniem ich dążeń. Według mnie określenie „czarny” jest bardziej pejoratywne. Słowo czarny kojarzy się ze złem (czarny charakter, czarna magia, czarne myśli itp.). Zatem, nie ujmując nikomu, nazywajmy Murzynów Murzynami, Polaków Polakami, Żydów Żydami, itd.

Proszę zaznaczyć zestaw wyrazów dotyczących niepełnosprawności, który w największym stopniu spełnia warunki neutralności, precyzji i wyrażania szacunku.

• uczeń specjalnej troski, osoba cierpiąca z powodu urazu mózgu, sprawny inaczej

• głuchy, pełnosprawny, osoba z cukrzycą

• karzeł, niemowa, opóźniony