ТЕСТ

Дегелектің сыйы

     Баяғыда бір қария келе жатып, аяғы сынып, жүре алмай жатқан дегелекті көріпті. Оны үйіне алып келіп, сынған жерін тағып, асырапты. Әбден жазылып, ұшуға жараған соң бостандыққа жіберіпті.

     Арада бірнеше күн өткенде әлгі дегелек қарияның шаңырағына келіп қонады. Бір ғажабы, ол төбеден ат басындай алтын тастайды да, ұшып кетеді.

    Дегелектің қарияға жасаған сыйы туралы сөз ел ішіне тарайды. Оған көршілерінің бәрі таң қалып, ауыздарының суы құриды.  Бір қомағай қарт балаларына «Біз де бір дегелектің аяғын сындырып, бағайық» деген ақыл айтып, арам ойға да барады.

    Бірде ол отынға барса, ұясының үстінде отырған дегелекті көреді. Таспен ұрып аяғын сындырып, оны үйіне  алып келеді. Байғұс құс бірнеше күн азап шегеді. Олар оның сынған жерін таңып, асырайды. Бір күні дегелектің аяғы тәуір бола бастағанын көрген көрші қарт оны ұшырып жібереді. Осыдан соң күнде шаңыраққа қарап, дегелекті күтіп отыратын болады.

    Арада бірнеше күн өткеннен соң, дегелек оның шаңырағына қонып, төбеден бірнеше сарыбас жылан тастайды. Алтын күтіп отырған кісінің шаңырағынан соншама жылан түсті деген не сұмдық?! Көрші қарт алтын тұрмақ, басын қалай  аман сақтаймын деп өз үйінен өзі безе қашыпты. Көрсеқызарлығы мен арамдығының кесірінен өз жазасын осылайша тартыпты.

1.     Қария туралы ел ішінде тараған сөз?

• Дегелектің берген сыйы

• Көрсеқызарлығы мен арамдығы туралы

• Дегелекке жасаған қамқорлығы туралы

• Көршілерінің адалдығы туралы

Дегелектің көрші қартқа берген жазасы

• Аяғын сындыруы

• Таспен ұруы

• Алтын беруі

• Жылан тастағаны

Дегелек қарияға алтын бергенде қомағай қартта қандай сезім пайда болды?

• Қызғаныш

• Өкініш

• Қуаныш

• Реніш

Қарамен жазылған сөз тіркесінің мағынасы

• Мақтанады

• ашуланады

• Шөлдейді

• таңданады

 

Мейірімді кірпі

      Орманда бір кірпі тұратын. Аңдар оның инесінен қорқып, онымен дос болғылары келмейтін.

       Күзде қыстан аман шығу үшін аңдар қысқа азық жинауға кірісті. Сұр қоянның да егістіктен сәбіз жинағанына бірнеше күн болды. Күніне төрт сәбізден әкелетін. Сенбі күні жинаған сәбіздерін санайтын. Жинаған сәбіздерінің саны жиырма төрт болу керек еді. Бірақ он сегізі ғана бар. Сұр қоян алты сәбізін таппай уайымдады. Таң ата сәбіздерін тағы санады. Барлық жиырма сегіз сәбізі орнында тұр. «Бұл қалай болғаны ойланып қалды?» . Оқиға осылай қайталана берді.

        Сұр қоян туған күніне кірпіден басқа барлық аңдарды шақырды. Кірпі болса қоянға тосын сый жасамақшы болды. Жаңа үлгідегі кеудеше алып қоянға келді.

       -Сені кім шақырды? Елге тиер пайдаң жоқ, сен бізбен қалай дос болмақшысың?-деп қоян ашуланды. Көзіне жас толған кірпі үйіне қайтты. Кірпінің «Дос табамын» деген арманы орындалмады.

        Бірде серуенге шыққан қояндар сәбіз көтеріп жүгіріп келе жатқан кірпіні кездестіреді.

       -А-а бәлем сен екенсің ғой, менің сәбіздерімді ұрлап жүрген? Қалайша білмегенмін?-деп кірпіден сәбіздерін тартып алды. Кешкісін қоян сәбіз ұрлап бара жатқан түлкіні көрді. Алаяқ түлкі қаша жөнелді. Сонда ғана сұр қоян кірпінің өзіне көмектесіп жүргенін түсінді. Өз істеген қылығына ұялып , кірпіден кешірім сұрады. Кірпі «Орман сақшысы», «Мейірімді кірпі» деген атақ алды. Достары көбейді. Дос тапқан кірпінің қуанышында шек болмады.

5. Сұр қоян сәбіздерінің жоғалу себебі:

• Түлкі ұрлады

• Достары алды

• Кірпі тасып жүрді

• Жолда түсіріп алды

Мәтін мазмұнына сай келетін мақалды белгіле.

• Дос қиындықта танылады.

• Жаман дос-көлеңке

• Ұрлық түбі-қорлық

• Өтіріктің арты біртұтам

  Аңдардың қыстан аман шығуы үшін күзде атқаратын іс-әрекеті.

• Азық жинау

• Сәбіз жинау

• Сәбіз сану

• Серуендеу

Кірпінің қуанышында шек болмады, себебі.

• «мейірімді кірпі атанды»

• «дос табамын» деген арманы орындалды

• Қояндар оны кешірді

• «орман сақшысы» атанды

Сұр қоянның өз қателегін түсінуіне түрткі болған жайт

• Достарының айтуы

• Кірпінің туған күнге келуі

• Сәбіз тасыған кірпіні көруі

• Сәбіз ұрлаған түлкіні көруі

Мыңдар класының 15 бірлігі бар санды тап

• 1500

• 15000

• 150000

• 150