DENEME 3

Doğayı oluşturan atmosfer, litosfer, hidrosfer ve biyosfer olmak üzere dört temel ortam bulunmaktadır. Doğal ortamları oluşturan unsurlar birbirleriyle sürekli etkileşim hâlindedir. Doğal ortamlardaki bu etkileşim, dört ortamı oluşturan unsurların arasında gerçekleşebildiği gibi iki farklı ortamı oluşturan unsurlar arasında hatta bir ortamın kendi unsurları arasında bile gerçekleşebilmektedir. Bu duruma aşağıdakilerden hangisi örnek olarak gösterilebilir?

• Bataklık alanlarının kurutularak tarımsal faaliyetler için uygun alanlar haline getirilmesi

• Engebeli alanlarda ulaşımı geliştirmek için tünel ve köprülerin inşa edilmesi

• Sıcaklık ve yağışın fazla olduğu alanlarda bitki ve hayvan çeşitliliğinin fazla olması

• Atmosferdeki kirleticilerin artmasına bağlı olarak sera etkisi ve küresel ısınmanın artması

• Yazların sıcak ve kurak geçtiği bozkır alanlarında küçükbaş hayvancılığın yaygın olması

Aşağıda aynı enlem üzerinde bulunan üç farklı merkez için aynı anda Güneş’in ufuk düzlemi üzerindeki konumu verilmiştir.

Bu merkezlerle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi söylenemez?

• Yerel saati en geri olan III. merkezdir

• I ve II. merkezin öğle vakitlerinde güneş ışınlarını alış açıları aynıdır.

• Güneşin ufuktaki yükseltisi en az I. merkezdedir.

• II. merkez Başlangıç Meridyeni üzerindedir.

• En fazla boylam farkı I ve III. merkezler arasındadır.

Ankara’da yapılan ve beş günlük süreyi kapsayan bir gözlemin sonuçlarından bazıları aşağıda verilmiştir.

• Gölge boyu kısalmaktadır.

• Gündüz süresi uzamaktadır.

• Gece gündüz arasındaki süre farkı azalmaktadır.

Buna göre gözlem hangi tarihler arasında yapılmış olabilir?

• 10 – 14 temmuz

• 21 – 25 eylül

• 1 – 5 aralık

• 22 – 26 şubat

• 15 – 19 mayıs

Haritada koyu renk ile gösterilerek numaralandırılan beş alanın dördüne ait iklim özellikleri aşağıda verilmiştir.

• Yaz aylarında karasallık ve çöl etkisi ile sıcaklıklar yüksektir.

• Yağışların büyük bölümü kış mevsiminde genellikle cephe yağışı şeklindedir.

• Bağıl nem oranı yıl boyunca yüksek, yıllık sıcaklık farkı azdır.

• Yaz mevsimi özellikle yükseltinin etkisi ile serin ve kısa sürer.

Buna göre, haritada numaralarla gösterilen alanlardan hangisine ait iklim özelliği verilmemiştir?

• I

• II

• III

• IV

• V

Türkiye, üç tarafı denizlerle çevrili ayrıca dört denize kıyısı olan bir ülkedir. Buna bağlı olarak kıyılarımızda dalga ve akıntıların meydana getirdiği yeryüzü şekilleri ile kıyı tiplerine ait çok sayıda örnek bulunmaktadır. Buna göre Türkiye kıyılarında;

I. Fiyortlu kıyılar

II. Dalmaçya kıyılar

III. Ria tipi kıyılar

IV. Kalanklı kıyılar (kanyon vadilerin denizlerce işgali)

gibi kıyı tiplerinden hangilerine ait örnekler bulunmaz?

• Yalnız I

• I ve IV

• II ve III

• II ve IV

• III ve IV

Görsellerde Türkiye’nin farklı bölgelerinde görülen iki farklı kırsal yerleşme dokusu verilmiştir.

Bu yerleşmelerin yaygın olduğu bölgeler ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Yerleşme – I ’in bulunduğu bölgede yer şekilleri daha engebelidir.

• Yerleşme – II ’in bulunduğu bölgede su kaynakları daha azdır

• Yerleşme – I ’in bulunduğu bölgede tahıl tarımı daha yaygındır.

• Yerleşme – II ’in bulunduğu bölgede yer şekilleri daha düzdür.

• Yerleşme – I ’in bulunduğu bölgede tarımda sulamaya duyulan ihtiyaç daha azdır.