2. ünite test 2

Osmanlı devleti Birinci Dünya Savaşı başladığında tarafsız kalmıştı. Çünkü Osmanlı Devleti, son dönemde girdiği Trablusgarp ve Balkan savaşlarında yenilmiş, geniş topraklar kaybetmişti. Ayrıca devletin hemen her kademesinde başlayan gerileme ve çöküş durdurulamamıştı. Buna bağlı olarak yapılan yeniliklere rağmen ordu ve yönetim iyi durumda değildi. Bu durumu göz önünde bulunduran bazı devlet adamları, diğerlerinin aksine savaşa girmeyip tarafsız kalınmasını daha uygun görüyorlardı.

Açıklamaya göre Savaş öncesi Osmanlı Devleti’nin durumunu yansıtan ifadelerden hangisi yanlıştır?

• Yapılan ıslahat çalışmalarına rağmen kötü gidişin durdurulamadığı.

• Savaşa girmeyi düşünen yöneticiler olduğu gibi savaşmaya karşı olan yöneticiler de vardı.

• Askeri ve siyasi alanlarda olumsuzluklar yaşanmaktaydı.

• Yöneticiler kaybedilen toprakların geri alınması düşüncesine sahipti.

Osmanlının sahip olduğu imkanları kullanmak isteyen Almanya’nın amaçları tablodaki gibidir.

Tabloya göre Almanya Osmanlı’nın sahip olduğu;

I.Dini II.Ekonomik III.Sosyal IV.Jeopolitik konumun

hangilerini kullanmayı ister?

• I-II-III

• I-II-III-IV

• II-III-IV

• I-III-IV

I. Dünya Savaşı başladığında Osmanlı yönetimi tarafsızlığını ilan etmişti. İngiltere ve Fransa’da Osmanlı devletinin tarafsız kalmasını ve savaşa girmemesini istiyorlardı. Böylece Osmanlı topraklarında yeni cepheler açılmayacak, Güney Akdeniz kıyısındaki ve Uzak Doğu’daki sömürgelere giden yollar güven altında olacaktı. İtilaf devletleri, Osmanlı Devleti sırf savaşa girmesin, tarafsızlığını korusun diye kapitülasyonları kaldıracaklarını ve borçları silme konusunda yardım edeceklerini bildirdiler.

Açıklamaya göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• İngiltere ve Fransa savaşın daha geniş bir alana yayılmasından yana değildir.

• İtilaf devletleri gerekirse yararlandıkları imtiyazlardan vazgeçmeyi düşünmektedir.

• İtilaf devletlerine göre Osmanlı ekonomisi savaşın yükünü kaldıracak durumda değildir.

• İngiltere ve Fransa Osmanlı’dan çok kendi çıkarlarını korumanın peşindedir.

Diyagramda Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’ndaki bazı amaçlar verilmiştir.

Buna göre Osmanlı;

I- Siyasi II- Ekonomik

III- Sosyo-kültürel IV- Dini

alanlardan hangilerinde kazanım elde etmeyi amaçlamıştır?

• I-II-III-IV

• I-II-III

• II-III-IV

• I-III-IV

Haritadaki bilgilerden hareketle Osmanlı devleti savaşa girince;

I. Yeni cepheler açılmış,

II. Osmanlı sadece sınırları içinde mücadele etmiş, III. Bazı cepheler Osmanlı Devleti tarafından açılmış, bilgilerinden hangilerine ulaşılabilir?

• I-III

• Yalnız II

• I-II

• II-III

“…Ordum gerek Kut karşısında ve gerekse Kut’u kurtarmaya gelen ordular karşısında 350 subay ve 10 bin erini şehit vermiştir. Buna karşılık bugün Kut’ta 13 general, 481 subay ve 13 bin 300 er teslim alıyorum. Bu teslim aldığımız orduyu kurtarmaya gelen İngiliz kuvvetleri de 30 bin zayiat vererek geri dönmüştür. Şu iki farka bakınca cihanı hayretlere düşürecek kadar büyük bir fark görülür. Tarih bu olayı yazmak için kelime bulmakta zorluk çekecektir. İşte, Osmanlı sebatının İngiliz inadını kırdığı birinci zaferi Çanakkale’de yaşarken ikinci zaferi Kut’ül Amare’de yaşıyoruz.” Yukarıda Kut’ül-Amare zaferinden sonra Halil Paşa’nın yayınladığı mesajdan ;

I. İngilizlerin Çanakkale’dekine benzer bir yenilgi aldığı,

II. Halil Paşa’nın eşine az rastlanır büyük bir başarı kazandığı,

III. İngilizlerin sömürgelerinden getirdikleri kuvvetlerle zaman içinde üstünlük kurduğu,

bilgilerinden hangilerine ulaşılamaz?

• I-II

• I-III

• Yalnız III

• II-III

Osmanlı Devleti İngiltere’nin sömürgeleriyle bağlantılarını kesmek ve Mısır’ı almak amacıyla Süveyş Kanalı’na bir harekat düzenledi. İngilizler bu saldırıyı durdurdular. İngiliz askerleri bu başarının ardından Arapların da yardımıyla Suriye yönünde ilerlemeye başladılar. Suriye cephesinde Yıldırım Orduları 7. Ordu komutanı olarak görev yapan Mustafa Kemal başarılı savaşlar yaparak Halep’in kuzeyinde İngiliz ilerleyişini durdurdu.

Paragrafa göre hangisi yanlıştır?

• Osmanlı Devleti’nin Kanal harekatı ile farklı amaçları vardır.

• Osmanlı Devleti savunma pozisyonundan saldırı pozisyonuna geçmiştir.

• Osmanlı Devleti’nin geri çekilişi sadece İngilizlerin başarısı değildir.

• M. Kemal askerlik mesleğindeki yeteneğini sergilemiştir.

Müslümanlar için kutsal yerler olan Mekke ve Medine’yi İngilizlerin işgal etmesini önlemek için açılan Hicaz-Yemen cephesinde, Medine bölgesini koruma görevi “Çöl Kaplanı” lakaplı Fahrettin Paşa’ya verildi. Bölgede İngilizlerin kışkırtması ile çıkan yerel ayaklanmalar bastırılmaya çalışıldı. Yaşanan bütün zorluklara askerleriyle göğüs geren Fahrettin Paşa’nın başarı ile gerçekleştirdiği Medine Müdafaasına rağmen ateşkes anlaşmasından sonra Osmanlı askeri bölgeden çekilmek zorunda kaldı.

Paragraftan hareketle hangisine ulaşılabilir?

• Müdafaa sırasında yerel halk Osmanlı’ya bağlılığını göstermiştir.

• Ateşkesten sonra İngilizler kutsal yerleri işgale başlamıştır.

• Askeri başarılar siyasi gelişmeler karşısında sonuçsuz kalmıştır.

• Kutsal yerler Osmanlı kontrolünde kalmaya devam etmiştir.

29 Ekim 1915 tarihli Tasvir-i Efkâr gazetesi, Mustafa Kemal’in Çanakkale Kara Savaşlarındaki başarılarını şöyle haber yapmıştır:

“Çanakkale Kara Savaşlarında olağanüstü yararlılıkları görülen ve savunmadaki güç ve ustalığı ile hakkıyla şan ve şeref kazanarak boğazları ve hilafet makamını (İstanbul'u) kurtaran kumandanlarımızdan, doğuştan kahraman, mümtaz.... Albay Mustafa Kemal Beyefendi.”

Bu gazete haberinde Mustafa Kemal’in hangi özelliği ön plana çıkarılmıştır?

• Çok yönlülüğü

• Birleştirme gücü

• İleri görüşlülüğü

• Askerlik yeteneği

Bu parçada Kâzım Karabekir, İttihat ve Terakki liderlerinin Osmanlı’yı Almanya’nın yanında I. Dünya Savaşı’na sokma neden­lerinden hangisine değinmemiştir?

• Enver Paşa’nın Alman hayranlığına

• Almanların savaşı kazanacağına olan inancına

• Almanların, İtilaf Devletleri karşısında eko­nomik üstünlüğe sahip olduğuna

• Osmanlı Devleti’nin son zamanlarda kay­bettiği toprakları geri almak istemesine