Сөйлем

Сөйлемнің айтылу мақсатына қарай түрі

• Хабарлы

• Жақты

• Атаулы

• Құрмалас

Өтіну мәніндегі бұйрықты сөйлем

• Тарыңнан титтей берші

• Бұл атты арқандап кел.

• Сендер бақытты болыңдар!

• Ол турасын айтып жіберсін

Сұраулық демеулікттер арқылы жасалған сұраулы сөйлем

• Ауылға ертерек шығасың ба?

• Үйге келген кімдер екен?

• Ол шындығын айтатын шығар?

• Солай болғанын білдің ғой, ә?

Суреттеу мақсатындағы хабарлы сөйлем

• Ұшпа бұлттар көк жүзінде жүзіп келеді.

• Ауылға жете бергенде дауыс шықты.

• Сағат кешкі бес болды.

• Біз сыныпта бесеу едік.

Одағай арқылы жасалған лепті сөйлем

• Балам-ау, жетістігің құтты болсын!

• Қосағыңмен қоса ағар, балам!

• Бәрекелді, шын жүйрік екенсің!

• Пұшайт-пұшайт деп қой қайырып жүр.

Жалаң сөйлем

• Үйге бес-алтауы кіріп келді.

• Жабықтан сығалап қарап тұр.

• Ол жұмған аузын ашпады.

• Әселдің уайымы күшейді.

Жайылма сөйлем

• Ол құрақ ұшып жүр.

• Ауыл ілгері көшті.

• Әкесі ат ізін салмады.

• Ол ат ізін құрғатпады.

Жақсыз сөйлем

• Қандай адам екенін танып болмайды.

• Жүресінен отыра кетті.

• Шындығында, сен жақсы адамсың!

• Әкесіне көңіл бөлмеді.

Толымды сөйлем

• Құстар ұясынан ұшып шықты.

• Жеттіңдер ме?

• Ойын айтты.

• Үні естілді.

Мекендік мағынадағы атаулы сөйлем

• Жазғы таң.

• Айлы аспан.

• Кең дала.

• Тулаған теңіз.