LATIHAN US 1

Mingkar-mingkuring angkara,

Akarana karenan mardi siwi,

Sinawung resmining kidung,

Sinuba sinukarta,

Mrih kretarta pakartining ilmu luhung,

Kang tumrap ing tanah Jawa,

Agama ageming aji.

 

1.    Apa watake tembang macapat ing dhuwur ....

• madhep, mantep, banter, nesu

• nelangsa, prihatin

• sereng, seneng, lan nantang

• sedhih, getun, memelas, prihatin

Mingkar-mingkuring angkara,

Akarana karenan mardi siwi,

Sinawung resmining kidung,

Sinuba sinukarta,

Mrih kretarta pakartining ilmu luhung,

Kang tumrap ing tanah Jawa,

Agama ageming aji.

Wos surasane tembang iku, yaiku ....

• yen agama iku minangka cagaking urip kang luhur

• ora mendem kahanan donya kang asipat ngereh manungsa liyane

• wong bisa empan papan lan manut marang tatanan Negara

• nrima ing pandum

1.              TIM SAR Brimob Polri, Selasa (31/3) nemolale jenazah wanita korban ambrole tanggul Situ Gintung, Tangerang. Wanita iku tinemu ing sangisore kreteg Perumahan Cirendeu Permai. Kanthi tinemune jenazah kasebut engga Rebo (1/4) awan. Total ana lkurban 99 kang wis dipesthekake tiwas. Koordiantor SAR Brimob Polri Komisaris Polisi Rachmad Effendi mratelakake, time isih mbudidaya nggoleki kurban-kurban kang isih ilang. Manut itungane Rahmad, ana wong enem amneh sing isih durung ditemokake.

Wos surasa kang jumbuh karo teks ing dhuwur kajaba....

• korban ambrole tanggul Situ Gintung ditemokake dening Tim SAR Brimob Polri

• korban ambrole Tanggul Situ Gintung ditemkake dina Kemis

• manut Rachmad ana enem maneh korban Situ Gintung kang durung ketemu

• korban musibah ambrole Situ Gintung sing tiwas ana 99 wong

Wujud omah tradisional Jawa iku awujud Joglo. Sanajan awujud Joglo, nyatane ana maneka warna jinise, tuladhane joglo limasan lawakan, joglo sinom, joglo jompongan, joglo pangrawit, joglo mangkurat, joglo hageng, lan joglo semat tinandhu. Wewangune omah joglo iku ana perangan-perangan kang wis gumathok, ing antarane yaiku teras/pendhapa, pringgitan, dalem agung, krobongan/senthong, lan gondhok utawa pawon/pekiwan.  Teras utawa pendhapa dumunung ana ing ngarep dhewe, piguna utamane kanggo nampa tamu. Perangan iki tansah dibukak tanpa ana wates ruangan. Wujud kang tinarbuka iki pralambang luhure pribadi Jawa kang tansah tinarbuka lan mentingake karukunan lan kekadangan. Uga nglambangake sipat rinaket ing antarane kang duwe omah karo tamu kang rawuh. Pringgitan ing jaman biyen ruwangan iki kerep digunakake kanggo nggelar wayang kulit utawa upacara tradisionala liyane. Ruwangan iki dibangun nudhuhake yen manungsa iku duwe kuwajiban nguri-nguri lan ngrembakake seni lan budaya.

Dalem agung wujude persegi lan tinutup dening tembok ing patang sisine. Ruwangan iki nudhuhake lamun urusan kulawarga iku kanthi dirembug bebarengan, lan wong liya ora kudu ngerti urusane pribadine kulawarga.

Krobongan/senthong minangka ruwangan kanggo ngaso utawa turu kang duwe omah. Saliyane iku kanggo nyimpen maneka wujud pusaka lan piranti liyane aji liyane. Kang duwe umah nalika nindakake ngibadah uga ning ruwangan iki. Ruwangan iki ateges nudhuhake yen manungsa iku tansah eling marang Gusti kang apring kanugrahan.

Gandhok utawa pawon/pekiwan iku papane ana ing mburi dhewe. Pigunane kanggo masak lan kamar mandi. Bab iki nuduhake yen manungsa iku duwe sipat gemi, setiti lan ngati-ati, tegese ora boros lan tansah njaga kapribadene kang siningit (tersembunyi).

Manut wacan ing ndhuwur , wangune omah joglo kang mduweni nilai religi yaiku....

• gandhok

• dalem agung

• krobongan/senthong

• krobongan/senthong

Nuladha laku utama,

Tumrape wong tanah Jawi,

Wong agung ing Ngeksiganda,

Panembahan Senopati,

Kapati amarsudi,

Sudane hawa lan nepsu,

Pinesu tapa brata,

Tanapi ing siyang ratri,

Amemangun karyenak tyasing sasama.

Patuladhan Panembahan Senapati manut tembang macapat ing dhuwur yaiku yaiku ....

• reresik jiwa

• nilai kang bisa ngangkat drajate manungsa yaiku pangkat, bandha, lan kapinteran

• babagan karakter lan perilaku kang becik sarta ngendhaleni hawa nafsu

• ngedohi sipat angkara murka

Jejer Ngastina, duhkitaning Prabu Pandhu lan Dewi Kunthi jalaran laire ponang jabang bayi kang awujud bungkus. Tan ana senjata kang tumawa kanggo mbedhah Bungkus. Kurawa uga melu cawe-cawe arsa mecah Bungkus, sanadyan amung lelamisan, bakune arsa nyirnakake si Bungkus. Unsur intrinsik ingkang wonten ing salebeting cariyos kasebut inggih menika ....

• paraga

• watak 

• alur

• pesen/amanat

Para lenggah kakung putri, kaleksanan liru kalpika, pangandikanipun para pinisepuh, liru kalpika saged kat indakaken saderengipun calon penganten kaijabaken utawi kapanggihaken, wondene menawi sampun kaijabaken saged winastan imbal kalpika, tali minangka pratandha  miwah tetenger bilih sampun wonten ingkang nggadhahi. Tegese tembung kalpika yaiku ....

• mahar

• cincin/ali-ali

• kalung

• dhuit

Sega gandul Pati. Sega iki diajangi nganggo piring kang dilambari godhong gedhang, diwenenhi duduh kang rada gurih legi, lawuhe daging sapi iris cilik-cilik. Bisa ditambahi lawuh liyane, kayata tahu tempe goreng, ayam bacem, endhog bacem, lan sapiturute.

Manut wacan ing dhuwur  kang  kalebu  tembung  saroja  yaiku ....

• sega gandul

• cilik-cilik

• tahu tempe

•   endhog bacem

Angkara gung neng angga anggung gumulung,

Gegolonganira,

Triloka lekere kongsi,

Yen den umbar ambabar dadi rubeda.

Wos surasa tembang ing dhuwur yaiku ....

• angkara kang ora dikendhaleni tundhane bakal nuwuhake prakara

• yen tumindak ala ora dikendhaleni bakal nyilakani

• manungsa iku bakal urip ing telung alam

• manungsa iku bakal urip ing telung alam

Dhumateng Bapak Kepala Sekolah ingkang winantu ing ... Bapak Ibu guru ingkang kula urmati. Ingkang winantu ing pakurmatan bapak staf karyawan, karyawati, dalasan kanca-kanca siswa-siswi ingkang winantu ing kabagyan.  Puji syukur konjuk ... Gusti Ingkang Maha Agung, ingkang sampun kepareng paring rohmad dhateng  panjenengan lan kula, satemah saged pinanggih ing papan ngriki kanthi wilujeng. Mugi kasarasan, miwah  kabagyan katumra pan dhumateng panjenengan dalasan kula.

   Isen ceceg-ceceg  ing ndhuwur yaiku ....

• kamulyan, ngarsanipun

• pangajeng-ajeng

• pakurmatan, ngarsanipun

• madya, patuladhan