11- kl Biologiya 35-§. ORGANIKALÍQ ÁLEM FILOGENEZINIŃ ULÍWM

Organikalıq dúnya filogenezi yamasa filogeniya (yunan tilinde «phulon»- áwlád, «genezis» - rawajlanıw) bul…..

• organizmlerdiń dúzilisinde iri ózgerisler - aromorfozlardıń payda bolıwı

• kóp kletkalı organizmlerdiń zigotadan tap ómiriniń aqırına shekem bolǵan dáwiri túsiniledi

• organizmlerdiń tariyxıy rawajlanıwı degen mánisti ańlatadı

• jańa

  ortalıq shárayatında keń arealda jasawǵa beyimlesiwine shárayat payda boladi.

Ontogenez (yunan tilinde «ontos» -jeke, individual, «genezis» - rawajlanıw)bul…

• kóp kletkalı organizmlerdiń zigotadan tap ómiriniń aqırına shekem bolǵan dáwiri túsiniledi

• organizmlerdiń tariyxıy rawajlanıwı degen mánisti ańlatadı

• organizmlerdiń dúzilisinde iri ózgerisler - aromorfozlardıń payda bolıwı

• jańa

  ortalıq shárayatında keń arealda jasawǵa beyimlesiwine shárayat jaratadı.

Biologiya organikalıq dúnya filogenezi, yaǵnıy tariyxıy rawajlanıwda qaysı eralar hám olarǵa tiyisli dáwirlerde biologiyalıq túrlerdiń payda bolıwı hám rawajlanıwı jaǵınan úyrenedi.

• arxey, proterozoy, tas komir.

• paleozoy, mezozoy,paleozoy, mezozoy, perm.

• paleozoy, mezozoy, kaynozoy, shlemshi.

• arxey, proterozoy, paleozoy, mezozoy, kaynozoy

Organikalıq dúnya filogenezinde qaysi baǵdar úlken orın tutadı.

• biologiyalıq progress, degenaraciya

• biologiyalıq progress hám biologiyalıq regress

• Ulıwma degeneraciya, proregress

• Aromorfoz, orgogenez

Túrge tiyisli individler óz áwládlarına qaraǵanda jasawshańlıǵı joqarı darejede bolıwı esabına olardın sanı artadı. individler iyelegen areal keńeyedi, jańa populyaciya, olar sheńberinde genje túrler, túrler hám basqa sistematikalıq toparlar payda boladı.

• biologiyalıq progress

• Biologiyaliq regress

• Uliwma degeneraciya

• Katogenez

Arogenez (yunan tilinde - «ayro» jetilisiw, «genezis» - rawajlanıw) bul…

• kóp kletkalı organizmlerdiń zigotadan tap ómiriniń aqırına shekem bolǵan dáwiri túsiniledi

• organizmlerdiń dúzilisinde iri ózgerisler - aromorfozlardıń payda bolıwı menen baylanıslı evolyucion ózgeris esaplanadı.

• organizmlerde sırtqı ortalıq shárayatına beyimlesiw (idioadaptaciya)di payda etetuǵın evolyucion baǵdar sanaladı.

• organizm dúzilisin ulıwma ápiwayılasıwına - ulıwma degeneraciyaǵa alıp keletuǵın evolyucion baǵdar.

Aromorfoz (yunan tilinde - «auro» - jetilisiw, «morpha» - forma, úlgi) bul..

• organizm dúzilisin ulıwma ápiwayılasıwına - ulıwma degeneraciyaǵa alıp keletuǵın evolyucion baǵdar.

• organizmlerdiń dúzilisinde iri ózgerisler - aromorfozlardıń payda bolıwı menen baylanıslı evolyucion ózgeris esaplanadı.

• organizmlerde sırtqı ortalıq shárayatına beyimlesiw (idioadaptaciya)di payda etetuǵın evolyucion baǵdar sanaladı.

• tirishilik ushın gúreste kóp abzallıqlar jaratadı jáne tiri organizmlerdi jańa

  ortalıq shárayatında keń arealda jasawǵa beyimlesiwine shárayat jaratadı.

Organikalıq dúnyanıń payda bolıwı hám rawajlanıwınıń dáslepki basqıshlarında neshe iri aromorfoz júzege kelgen.

• 4

• 3

• 2

• 1

Jerdegi eń dáslepki tiri organizmler geterotrof organizmler bolıp, atmosferada kislorod bolmaǵanlıǵı sebepli olardaǵı tirishilik procesleri qanday usılda júz bergen.

• anerob

• aerob

• Japiraq awizshalari

• Sagaq, okpe

Qaysı procesi nátiyjesinde atmosfera ne menen bayıǵan, nátiyjede qanday ekranı payda bolǵan?

• Fotosintez, korbanatangidrid, ozon

• Fotosintez, kislorod, ozon

• Xemosintez, kislorod, ozon

• xemosintez, uglekisniy gaz, ozon