инклюзия1.73-104

Білім беру ұйымында инклюзивті мәдениетті қалыптастырудың маңызы

• білім беру процесінің барлық қатысушыларының дамуына ықпал ететін қауіпсіз қоғамдастық құру

• мектепке әртүрлілікті енгізу

• Арнайы (түзету) білім беру

• Арнайы білім беру ұйымдары мен жалпы мектептердің ыңтымақтастығы

• Жалпы білім беру ұйымдарында оқыту

ҚР кемтар балаларды оқытудың психологиялық-педагогикалық негіздерің зерттеген ғалымдар:

• Намазбаева Ж.И., Сұлейменова Р.А., Өмірбекова Қ.Қ., Бектаева К.Б.

• Жакупова С.М.., Абылкасымова А.М.

• Шерьязданова Х.Т., Шарапиева А.Д.

• Хакимжанова Г.Д., Макина Л.К.

• Адилова М.Ш., Искакова М.С

ҚР кемтар балаларды жылпы білім беруге қосудың ғылыми педагогикалық негіздерің зерттеген ғалым:

• Абаева Г.А.

• Аутаева А.Н.

• Макина Л.Х.

• Байтұрсынова А.А.

• Оразаева Г.С.

Инклюзивтілікті жариялайтың саясат

• Арнайы мектеп

• Дамуы артта қалған балаларға арналған мектеп

• Барлығына арналған мектеп

• Мүгедектерге тең білім беру мектебі

• Мамандырылған мектеп

Блум Б. бойынша оқу жетістіктерін бағалау критерийлері

• Білу, түсіну, қолдану, анализ, синтез, бағалау

• Тану, есте сақтау, түсіну, қолдану (тақырыптық жалпылама, пәндік жалпылама, пәнаралық жалпылама)

• Түсініктемелерді айту, түсініктемелерді тану, түсініктемелерді қолдану, түсініктемелер жүйесін айту, түсініктемелер жүйесін қолдану

• Репродуктивті өздігінен айту, репродуктивті алгоритмдік іс-әрекет, продуктивті эвристикалық ісәрекет, продуктивті шығармашылық іс-әрек

• Сипаттау, салыстыру, классификациялау, түрлендіру, модельдеу, жүйелеу, интерполяция, экстраполяция, дивергенция, конвергенци

Мүмкіндіктері шектеулі балалардың білімділік жетістіктерін бағалау жүйесін нормативтік функциясы

• білім беру процесінің барлық қатысушылары арасында баланысты, білім алушылардың, соның ішінде ерекше қажеттіліктері бар балалардың да, мазмұндық және эмоционалдық рефлексиясын қамтамасыз етед

• білім беру процесінде, нақты сыныпта, нақты бала үшін барлығы дұрыс жүргеніне көз жеткізуге мүмкіндік береді.

• білім алушылардың бекітілген мемлекеттік стандартқа қатысты тіркеп, жеке оқушылардың мектеп сыныптарының үлгерімін, мұғалімнің дайындық деңгейі мен жұмыс сапасын қадағалайды

• қу нәтижелеріне бақылау өлшемдерінің, талаптарының белгілі минимумында білім алушылардың жеткен деңгейін салыстыру

• білім беру процесінде мүмкіндіктері шектеулі балаларда орын алатын қиындықтарың аңықтау

Мүмкіндіктері шектеулі бар балалардың оқу жетістіктеріндегі тексеруге жататын көрсеткіштер:

• біліммен икемділіктің беріктігі

• бағдарлама мазмұнын меңгеруі

• ересектермен және айналадағы адамдармен қарым-қатынасқа түсу қабілеті

• бүкіл сыныппен жаттығуды орындауы

• оқу-танымдық әрекет дағдылары

Оқу нысанын тану, терминдердің мағыналарын білмей олармен жұмыс жасау, имитациялық есептерді орындау

• оқу нысанына қызығушылығы жоқ және танып білуге талпынысы жоқ

• Оқу материалын түсіну, оны айту, оқуға қызығушық көрсету, нәтижеге жетуге ынтасын салу, әрі қарай танымдық үдеріс үшін мағынасын толық түсінбей оқу икемдерінің орташа деңгейіне ие болу

• Оқу материалын репродуктивті деңгейде мағынасын түсінбей механикалық меңгеру, сұрақтарды жетелеу негізінде жауапты жартылай айту, алған білімін тәжәрибеде қолдана алмау, есептерді шешудің алгоритмін өздігінен қолдануға тырысу

• берілген оқу материалының жалпы құрылымын білмеу, оны жартылай айту, жауапта қателер жіберу, орындау алгоритмін біреудің көмегімен қолдану, тапсырмаларды орындауда өзіндік дағдылардың болмауы

• Оқу нысанын тану, терминдердің мағыналарын білмей олармен жұмыс жасау, имитациялық есептерді орындау

Критериалды бағалау бойынша оқу материалдарын жеткілікті меңгеру, әдеттегі оқиғада үлгі бойынша тапсырмаларды орындау дағдыларына ие болу, вариативті жағдайда тапсырмаларды орындауда қиналу, тапсырмаларды өздігінен орындауға тырысу – қай деңгейді білдіреді

• Қанағаттанарлық (рецептивтірепродуктивті)

• Орташа (репродуктивтіпродуктивті)

• Жеткілікті (продуктивті)

• Жоғарғы (продуктивті шығармашыл/ шығармашылықпен қолдану)

• продуктивті шығармашыл

Зерде бұзылыстары бар балалардың осы типологиялық топ түрлі көмекте мұқтаждығын білдіріп, бағдарламалық материалды қиналып меңгеретін оқушылар жатады, оларға жаңадан беріліп отырған материалды жеткіліксіз ұғыну тән.

• Үшінші типологиялық топ

• Алтыншы типологиялық топ

• Бесінші типологиялық топ

• Төртінші типологиялық топ

• Бірінші типологиялық топ