8/ GANJIL_UNGGAH-UNGGUH BASA

Gesang ing jagading pasrawungan supados dipunajeni tiyang sanes kedah ngetrapaken

• Tata krama lan unggah-ungguh

• Tata krama basa Jawa

• Basa Indonesia

• Pacelathon

Kadospundi aturipun Rika nalika nyuwun pamit badhe nyipeng wonten dalemipun Simbah?

• Nuwun sewu, Bu. Menapa pikantuk menawi ngenjang kula nyipeng wonten dalemipun Simbah?

• Nuwun sewu, Bu. Menapa kepareng menawi ngenjang kula nyipeng wonten dalemipun Simbah?

• Nuwun sewu, Bu. Menapa angsal menawi ngenjang kula nyipeng wonten dalemipun Simbah?

• Nuwun sewu, Bu. Menapa kepareng menawi ngenjang kula nyipeng wonten griyanipun Simbah?

Kadospundi patrapipun awak nalika matur dhateng tiyang sepuh?

• Ngadeg jejeg, mripat ngulatake, tangan ngapurancang

• Awak mbungkuk, tangan ngapurancang

• Ngadeg jejeg, tangan ngapurancang, nalika matur dhadha tekan sirah rada mbungkuk

• Ngadek jejeg, tangan ngapurancang

Tangan ngapurancang, tegesipun ...

• Asta kalih dipunselehaken sangandhaping puser

• Tlapak asta tengen nginggil tlapak asta kiwa, lajeng dipunselehaken sangandhaping puser

• Tlapak asta kiwa ing nginggile asta tengen, lajeng dipunselehaken sanginggilipun puser

• Asta kiwa lan tengen dipunselehaken sawingkinge badan

Nalika nembe ulangan, Rendi dipuntimbali Pak Agus, mila Rendi lajeng nyuwun pamit dhateng Bu Pratiwi, aturipun inggih menika .....

• Nuwun sewu, Bu. Kula ajeng tenggene Pak Agus!

• Nuwun sewu, Bu. Kula nyuwun idin badhe sowan Pak Agus!

• Nuwun pangapunten, Bu. Kula ajeng teng ruang BK

• Nuwun pangapunten, Bu. Kula badhe Pak Agus

Ing satengahing ulangan, Wikan lara weteng. Sliramu arep ngeterake Wikan ing UKS. Kepriye aturmu marang Bu Guru kang trep marang unggah-ungguh?

• Nuwun sewu, Bu. Menika Wikan sakit. Kula badhe ndugekaken dhateng UKS, nggih Bu?

• Bu, nyuwun pangapunten. Sakmenika Wikan sakit. Kula dugekaken teng UKS, nggih Bu?

• Nyuwun pangapunten, Bu. Kula badhe wonten UKS riyin. Niki Wikan sakit.

• Nuwun sewu, Ibu. Menawi kepareng, kula badhe nyuwun idi palilah ndugekaken Wikan dhateng UKS.

Bu, nyuwun pangapunten. Menawi .... kula .... dhateng ruang TU

• Oleh, njaluk ijin

• Pikantuk, njaluk pamit

• Kepareng, nyuwun pamit

• Pareng, nyuwun idin

Unggah-ungguh basa ingkang wujud tembung-tembunge ngoko kabeh diarani

• Ngoko lugu

• Ngoko alus

• Krama lugu

• Krama alus

Pratelan ngandhap menika ngangge basa ngoko alus, kejawi:

• Srawunge wong dewasa kang wis kulina

• Wong tuwa marang wong enom kang luwih dhuwur pangkate

• Priyayi kakung kudu njaga marang garwane

• Bocah cilik karo bocah cilik sing wis akrab

Basa krama alus sing nggunakake ....

• Anak marang wong tuwa

• Kanca marang kanca kang wis kulina

• Wong dewasa kang wis kulina

• Wong tuwa marang wong enom