Türkçe 7/Anlama-Kelimeler-Cümleler

TRABZONU TANIYALIM

Trabzon, Karadeniz Bölgesi'nde, deniz kenarında yer alan ilimiz. Batısında Giresun, güneyinde Gümüşhane, doğusunda Rize vardır. Dar bir sahil şeridinin ardında denize dikey uzanan dağlık arazili ilin merkezi Boztepe'dir. Kent, Karadeniz'e özgü ılıman iklime sahiptir ve ormanla kaplıdır. İlin doğusunda geniş çay bahçeleri vardır.

Trabzon halkı; yaşam tarzı, gelenek ve görenek bakımından yöreye özgü özellikler taşır. Konuşmalarında haçan(ne zaman), uşak(çocuk), afkurmak (boş konuşmak) gibi sözcükler kullanırlar. Kıyafetlerde de yöreye özgülük söz konusudur. Erkekler sarık gibi dolanarak bağlanan ve kukula denilen siyah başlık kullanırlar. Şimşir, kemençe, tulum geleneksel çalgılarıdır. Mısır unundan yapılan kuymak, hamsili ekmek, karalahana sarması ve turşu kavurma, bölgeye özgü yemekler arasındadır. Uzungöl ve Sümela Manastırı ise en önemli tarihi-turistik yerleridir.

Parçada geçen sözcükleri resimler ile eşleştiriniz.

• Kemençe

• 
• Kuymak

• 
• Sümela Manastırı

• 
• Kukula

• 
• Uzungöl

• 

TRABZONU TANIYALIM

Trabzon, Karadeniz Bölgesi'nde, deniz kenarında yer alan ilimiz. Batısında Giresun, güneyinde Gümüşhane, doğusunda Rize vardır. Dar bir sahil şeridinin ardında denize dikey uzanan dağlık arazili ilin merkezi Boztepe'dir. Kent, Karadeniz'e özgü ılıman iklime sahiptir ve ormanla kaplıdır. İlin doğusunda geniş çay bahçeleri vardır.

Trabzon halkı; yaşam tarzı, gelenek ve görenek bakımından yöreye özgü özellikler taşır. Konuşmalarında haçan(ne zaman), uşak(çocuk), afkurmak (boş konuşmak) gibi sözcükler kullanırlar. Kıyafetlerde de yöreye özgülük söz konusudur. Erkekler sarık gibi dolanarak bağlanan ve kukula denilen siyah başlık kullanırlar. Şimşir, kemençe, tulum geleneksel çalgılarıdır. Mısır unundan yapılan kuymak, hamsili ekmek, karalahana sarması ve turşu kavurma, bölgeye özgü yemekler arasındadır. Uzungöl ve Sümela Manastırı ise en önemli tarihi-turistik yerleridir.

Parçada geçen sözcükleri anlamları ile eşleştiriniz.

• Sahil Şeridi

• Sınırları ekonomik birliğe, toprak, iklim ve bitki özelliklerinin benzerliğine göre belirlenen toprak parçası.

• Görenek

• Bir şeyi eskiden beri görüldüğü gibi yapa alışkanlığı, âdet

• Ilıman

• Deniz kıyısı boyunca uzanan düzenli alan

• Bölge

• Birine, bir şeye ait olan, öze, has, mahsus

• Özgü

• Sıcaklığı çok yüksek veya çok düşük olmayan (yer, iklim)

"TRABZON'U TANIYALIM" parçasında geçen yanıtlara uygun soru cümlelerini eşleştiriniz.

• Trabzon nasıl bir araziye sahiptir?

• Bu parça, bilgi verilmek amacıyla yazılmıştır.

• Hangi iklim ve bitki örtüsü vardır?

• Haçan, uşak, afkurmak gibi sözcükler yöreye özgüdür.

• Bu parçanın yazılış amacı nedir?

• Trabzon ilinin merkezi, Boztepe'dir.

• Yöreye özgü sözcükler nelerdir?

• Burada Karadeniz iklimi görülür ve bitki örtüsü ormandır.

• Trabzon ilinin merkezi neresidir?

• Şehir, dar bir sahil şeridinin ardında denize dikey uzanan dağlık bir araziye sahiptir.

"TRABZON'U TANIYALIM" parçasında geçen bölgenin resmini işaretleyiniz.

• 
• 
• 
• 

Answer explanation

Karadeniz Bölgesi

Cümleleri kesme işaretinin hangi görevde kullanıldığıyla eşleştiriniz.

• Özel adlara getirilen ekleri ayırmak

• Yunus Emre'nin insan sevgisi dolu şiirlerini okumalısınız.

• Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak

• Atatürk, 1881'de doğdu.

• Tarihlere getirilen ekleri ayırmak

• Bu ilanı TDK'nin İnternet sitesinde görmüştüm.

Şiir ve düzyazıyı sınıflandırınız.

Groups:

(a) Şiir

,

(b) Düzyazı

• Cümleler arasında bağlantı kurulur.

• Belirli bir öykü veya bilgi aktarımı yapılır.

• Belirli bir amaca yönelik yazılır.

• Kendine göre bir okunuşu vardır.

• Anlatım sırasında noktalama işaretleri kullanılır.

• Dizelerden oluşur.

• Belirli bir ölçü ve uyak düzenine sahiptir.

• Ses benzerliklerine dayalı ahenk vardır.

• Belirli bir konu veya olay anlatılır.

• Belirli bir düşünce veya fikir savunulur.

• İnsan duygularını yansıtır.

• Dizeler dörtlük ve grupları oluşturur.

• Paragraflardan oluşur.

Eş anlamlı kelimeleri eşleştiriniz.

• Akıl

• 
• Lisan

• 
• Cihan

• 
• Evren

• 
• Lider

• 

Cümleleri sınıflandırınız.

Groups:

(a) Olumlu Cümle

,

(b) Olumsuz Cümle

,

(c) Soru Cümlesi

• Akdeniz Bölgesi güneyde midir?

• Türkiye'nin yüz ölçümü bakımından en büyük bölgesi İç Anadolu'dur.

• Türkiye'nin kaç bölgesi vardır?

• Türkiye'nin yüz ölçümü bakımından en büyük bölgesi Marmara Bölgesi değildir.

• Akdeniz Bölgesi'nde yaşıyoruz.

• Karadeniz Bölgesi'nde yaşamıyoruz.

Eş sesli sözcükler farklı anlamlarıyla cümleler içerisine yerleşmiştir.

Farklı anlamlarla olan eş seslileri eşleştiriniz.

• Bütün şişeler doluydu.

• Akşam dolu yağışı başladı.

• Bu kazaktan bende de var.

• Ankara'ya akşam saat sekizde varmışlar.

• Çocuğun kara gözleri vardı.

• Dil, tat almamızı sağlayan duyu organımızdır.

• Didem, iki dil biliyormuş.

• Romen rakamlarında bin sayısı "M" ile gösterilir.

• Hafta sonu çiftlikte at bineceğiz.

• Timsah, hem denize hem karada yaşayabilir.

Türkçe dersinde öğretmeni, metni sesli okuması için Eylül'ü tahtaya kaldırmıştır. Ancak Eylül okuma sırasında kelimelerin telaffuzuna, vurgu ve tonlamaya etmemektedir.

Ayrıca kısık sesle okumakta ve satırları birbirine karıştırmaktadır.

Buna göre Eylül'ün sesli okuma yaparken hatalı olan davranışları nelerdir?

Bunları engellemek için Eylül ne yapabilir?

• Eylül'ün sesini tüm sınıfın rahatça duyabileceği şekilde ayarlaması gerekir.

• Vurgu ve tonlamalara dikkat etmesi gerekir.

• Sözcükleri doğru telaffuz etmesi gerekmektedir.

• Okumasını koridordan yapmalı.