Тамырдың түрөзгерістері

Түйнектамыр:

• Тіреу тамырлар жыныссыз көбею үшін керек

• Жынысты және жыныссыз көбею үшін керек

• Өсімдік қыстап шығу үшін және жыныссыз көбею үшін керек

• Cелбесіп тіршілік ету үшін керек

Answer explanation

Түйнектамырлар өсімдік қыстап шығу үшін және жыныссыз көбею үшін керек. Түйнекті тамырлар. Нарғызгүл (георгин), батат, шырыш, таушымылдық өсімдіктерінің тарамдалған тамырлары қоректік заттарды қорға жинайды. Сондықтан жуандап, шырынды түйнекті тамырға айналады.Жемтамырдан түйнектамырдың айырмашылығы жемтамырдың тек негізгі тамырына ғана қоректік заттар жиналады. 

Жемтамырлардың жемістері қандай топқа жатады?

• Құрғақ жемістер

• Жидек тәрізді жемістер

• Сүйекті жемістер

• Шырынды жемістер

Answer explanation

Жемтамырлар шырынды, құрамында органикалық заттар мен дәрумендер болады. Жемтамырлардың жемістері құрғақ жемістер тобына жатады.

Өсімдік қыстап шығуы үшін және жыныссыз көбею үшін керек:

• Жемтамырлар

• Емізік тамырлар

• Тіреу тамырлар

• Түйнектамырлар

Answer explanation

Жемтамырлардан түйнектамырлардың айырмашылығы жемтамырлардың тек негізгі тамырына ғана қоректік заттар қоры жиналады. Түйнектамырлар өсімдік қыстап шығуы үшін және жыныссыз көбею үшін керек

Оттегі жоқ, батпақты, сазды жерлерде өсетін өсімдік тамыры:

• Тіреу тамырлар

• Емізік тамырлар

• Түйнекті тамырлар

• Ауа тамырлар

Answer explanation

Тынысалу қызметін атқаратын тамырлары бар өсімдіктер оттегі жоқ, батпақты, сазды жерлерде өседі. Ауа тамырлары деп те атайды, ол сабақтан дамиды. Ұштары батпақтан шығып тұрады, қабығы жұқа болады (мангр ағашы, айұрық (плюш), монстера, сауыр (кипарис) және т. б.) қосалқы тамырларға жатады. Ағаш діңіне жабысып өскен сүйсіннің (орхидея) ауа тамырлары қосалқы тамырларға жатады. Ағаш қабығынан сырғып аққан жаңбыр суын сіңіреді

Табиғатта тіршілігін сақтап қалу үшін өсімдік мүшелері әр түрлі жағдайда түрін өзгерту арқылы бейімделуін не деп атайды?

• Регенерация

• Түрөзгеріс

• Өзгергіштік

• Дивергенция

Answer explanation

Өсімдіктің барлық мүшелерінде сыртқы орта жағдайларының өзгеруіне байланысты түрлі ауытқулар мен өзгерістер болады. Табиғатта тіршілігін сақтап қалу үшін өсімдік мүшелері әр түрлі жағдайда түрін өзгерту арқылы бейімделуін түрөзгеріс дейді.

Түйнек тамырлы өсімдік

• Астық тұқымдастар

• Тушымылдық

• Нарғызгүл, батат

• Шырыш, шалқан

• Лалагүл, лапыз, қызылша

Өсімдік қыстап шығуы үшін және жыныссыз көбею үшін керек:

• Емізік тамырлар

• Түйнектамырлар

• Тіреу тамырлар

• Жемтамырлар

Answer explanation

Жемтамырлардан түйнектамырлардың айырмашылығы жемтамырлардың тек негізгі тамырына ғана қоректік заттар қоры жиналады. Түйнектамырлар өсімдік қыстап шығуы үшін және жыныссыз көбею үшін керек

Паразитті тіршілік ететін өсімдік тамыры:

• Түйнекті тамырлар

• Емізік тамырлар

• Жанама тамырлар

• Тіреу тамырлар

Answer explanation

Емізік тамырлар – паразитті тіршілік ететін өсімдіктердің тамырлары. Бұлардың пішіні, түсі басқа өсімдіктердің тамырларына мүлде ұқсамайды. Тамырлары басқа бір өсімдіктің сабағы немесе тамырына жанасқан кезде ғана пайда болады. Емізік тамырдың өсуі паразит өсімдіктердің ерекше органикалық қышқыл бөліп шығаруынан басталады.

Асханалық  жемтамыр:

• Қызылша, сәбіз, шомыр, тарна (брюква)

• Қияр, алма, шомыр, тарна (брюква)

• Алма, сәбіз, шомыр, қылшы

• Бүлдірген, сәбіз, шомыр, талмұрт

Answer explanation

Органикалық заттар өсімдіктердің негізгі тамырларының жасушаларында қорға жиналып, жуандап, түрін өзгертеді. Мысалы: сәбіз, қызылша, шомыр, шалқан және т. б. Жемтамырлар дағы қорға жиналған қоректік заттарды өсімдіктер көктемде пайдаланады. Жемтамырлар асханалық (қызылша, сәбіз, шомыр, тарна (брюква).

Топырақта өспей, екінші өсімдікке инеше қадалып тұратын тамыр:

• Емізік тамырлар

• Түйнекті тамырлар

• Тіреу тамырлар

• Жанама тамырлар

Answer explanation

Емізік тамыр алдымен сабақ өңінде өсінді түрінде шығады. Ол өзіне жанасқан басқа өсімдіктің өңіне (қабығына) еніп, емізік тамырға айналады. Емізік тамырлар топырақта болмайды, екінші өсімдікке инеше қадалып тұрады. Бұл – паразит өсімдіктердің тіршілік ету жағдайына бейімделгендігінің айғағы.