Сабақтың түрлері, құрылысы

Тік сабақты өсімдіктер:

• Асқабақ, қияр, терек, емен, қайың 

• Жүгері, бидай, асқабақ, қияр

• Жүгері, асқабақ, қияр, емен, қайың

• Жүгері, бидай, терек, емен, қайың

Answer explanation

Сабақтың түрлері өсу бағытына байланысты тік, жатаған, шырмалғыш, өрмелегіш, жабысқақ, қысқарған сабақ деп бөлінед. Тік сабақты өсімдіктерге жүгері, бидай, терек, емен, қайың және т.б. жатады.

Өсімдіктің қабық бөлімі

• Тоз

• Камбий

• Жылдық шеңбер

• Тін

• Өң

Өрмелегіш сабақты өсімдіктер:

• Асбұршақ, жабайы бұршақ, жүзім, құлмақ жатады

• Шырмауық, асбұршақ, жабайы бұршақ, жүзім жатады

• Асбұршақ, жабайы бұршақ, жүзім жатады

• Жабайы бұршақ, жүзім шырмауық, құлмақ жатады

Answer explanation

Өрмелегіш сабақтар – мұртшасы арқылы басқа өсімдікке жабысып, өрмелеп өседі (асбұршақ, жабайы бұршақ, жүзім және т. б.).

Сабақтың орталық бөлімі:

• Тін

• Өзек

• Сүрек

• Қабық

Answer explanation

Өзек – сабақтың орталық бөлімі. Жас өркенде жасушалары тірі болғандықтан, органикалық заттар қорға жиналады. Өзек жасушалары өзек сәулелерін құрайды. Өзек сәулелерінің жасушалары сабақтың барлық бөлімдерін бір-бірімен байланыстырады. Қоректік заттар өзек сәулелері арқылы сабақтың басқа қабаттарына жеткізіледі. Өзек сәулелері де камбийден түзіледі.

Үлкен ағаштарда өң түлеп түскенде орнын:

• Жасымықша алмастырады

• Өң алмастырады

• Қабық алмастырады

• Тоз алмастырады

Answer explanation

Үлкен ағаштардағы өң түлеп түсіп, орнын тоз алмастырады. Тоз қалың болса да ішкі жасушалардың тыныс алуына оттегін өткізеді.

Қабықтың ішкі құрылысы:

• Тін, қабық, камбий, сүрек, өзек

• Қабық , камбий, сүрек, өзек

• Өң , қабық, камбий, сүрек, өзек

• Қабық, камбий, сүрек, өзек

Answer explanation

Сабақтың ішкі құрылысын ағаш діңінің көлденең кесіндісінен көреміз. Ішкі құрылысы 4 қабаттан тұрады: қабық, камбий, сүрек, өзек.

Сүрек:

• Сүректен кейін орналасатын қабат

• Камбийден кейін орналасатын қабат

• Қабықтан кейін орналасатын қабат

• Өзектен кейін орналасатын қабат

Answer explanation

Сүрек – сабақтың едәуір бөлігін алып жататын камбийден кейін орналасатын қабат. Жасушаларының пішіндері мен мөлшері біркелкі емес. Ұзын, жіңішке жасушалары қосылып, түтікше құрайды. Түтікшенің айналасын беріктік қасиет беретін қалың қабықшалы сүрек талшықтары қоршайды.

Тозда тыныс алуға қатысатын пішіні төмпешікке ұқсаған жасушалар

• Жасымықша дейді

• Өң дейді

• Тін дейді

• Сүрек дейді

Answer explanation

Тоз қалың болса да ішкі жасушалардың тыныс алуына оттегін өткізеді. Тозда тыныс алуға қатысатын пішіні төмпешікке ұқсаған жасушаларды жасымықша дейді. Жасымықшалар өркендердің сыртынан бұртиып айқын білінеді.

Сүзгілі  түтіктері  арқылы органикалық  зат қозғалады

• Өң

• Сүрек

• Тін

• Камбий

Answer explanation

Тоздың ішкі жағында қабыққа беріктік (мықтылық) қасиет беретін тін қабаты орналасқан. Кендір, зығыр, мақта өсімдіктерінде қабықтың тін талшықтары жақсы дамыған. Тін талшықтарынан өндірісте түрлі маталар, бұйымдар тоқылады. Қабық өсімдікті сыртқы ортаның қолайсыз жағдайларынан қорғайды.

Сабақтың едәуір бөлігін алып жатқан бөлім?

• Өзек

• Сүрек

• Камбий

• Қабық

Answer explanation

Сүрек – сабақтың едәуір бөлігін алып жататын камбийден кейін орналасатын қабат. Жасушаларының пішіндері мен мөлшері біркелкі емес. Ұзын, жіңішке жасушалары қосылып, түтікше құрайды. Түтікшенің айналасын беріктік қасиет беретін қалың қабықшалы сүрек талшықтары қоршайды.