WOS - zasady prawa

Nie ma kary bez ustawy. Nie można zostać ukaranym za czyn, jeśli w czasie jego popełnienia nie istniała norma prawna określająca sankcję za popełnienie tego czynu.

• Lex retro non agit

• Nulla poena sine lege

• In dubio pro reo

• Praesumptio boni viri

Nieznajomość prawa szkodzi. To znaczy, że nieznajomość normy prawnej nie zwalnia z odpowiedzialności w przypadku jej naruszenia.

• Lex retro non agit

• Nulla poena sine lege

• Ignorantia iuris nocet

• Praesumptio boni viri

Twarde prawo ale prawo. Wyraża konieczność bezwzględnego podporządkowania się przepisom prawa. Nie ma tu mowy o usprawiedliwieniu ich łamania jakimikolwiek względami moralnymi czy etycznymi. 

• In dubio pro reo

• Praesumptio boni viri

• Dura lex sed lex

• Audiatur et altera pars

 Zasada domniemania niewinności. Wywodzi się z prawa rzymskiego. Według niej dana osoba jest uznawana za niewinną, dopóki stawiane jej zarzuty nie zostaną udowodnione przed sądem.

• Praesumptio boni viri

• Nulla poena sine lege

• Dura lex sed lex

• Lex retro non agit

Prawo nie działa wstecz. Zasada ta pochodzi z prawa rzymskiego. Oznacza, że ustawodawca nie może ustanawiać norm prawnych powodujących skutki prawne w odniesieniu do zdarzeń z przeszłości. Zakaz stosowania nowego prawa wstecz. 

• Audiatur et altera pars

• Lex retro non agit

• Dura lex sed lex

• In dubio pro reo

Nikt nie może być sędzią we własnej sprawie. W sytuacji, w której bezstronność organu budzi uzasadnioną wątpliwość, może zostać on wyłączony z toczącego się postępowania. 

• In dubio pro reo

• Nulla poena sine lege

• Nemo iudex in causa sua

• Praesumptio boni viri

Wątpliwości rozstrzyga się no korzyść oskarżonego. Istotą tej zasady jest to, iż wątpliwości nie dające się usunąć w drodze czynności dowodowych sąd musi rozstrzygać na korzyść oskarżonego. 

• In dubio pro reo

• Nulla poena sine lege

• Nemo iudex in causa sua

• Praesumptio boni viri

Należy wysłuchać także drugiej strony. Zasada stosowana nadal w postępowaniu sądowym, dająca prawo ustosunkowania się do wypowiedzi innej strony. 

• Dura lex sed lex

• Audiatur et altera pars

• Praesumptio boni viri

• Lex retro non agit