ЭКЖПФ

Эндокриндік бездердің функцияларын реттеудің орталықты тізбегінің бұзылуы осы кезде дамиды:

• жасушалардан гормондардың бөлінуі бұзылғанда

• гормональді рецепторлардың конформациясында

• прогормонның гормонға айналуы бұзылғанда

• бас миы дамуының ақауларында

• эндокринді жасушалардың массасы өзгергенде

Эндокриндік жүйенің функцияларын реттеудің нерв және гуморальды механизмдерін біріктіруде шешуші рөл атқарады:

• гиппокамп

• гипоталамус

• аденогипофиз

• нейрогипофиз

• нервті-өткізгіш жол

Жүгірумен айналысатын жас, дені сау қыз халықаралық жарыстарға қатысып, жүлделі орынға ие болмай, қатты ренжігеннен кейін етеккірдің бұзылуы пайда болған. Бұл, ең алдымен, осының бұзылуына байланысты болуы мүмкін:

• жыныстық гормондар белсенділігінің перифериялық механизмдерінің

• эстрогендер түзілуіне қатысатын ферменттердің синтезделуінің

• жыныс бездері қызметінің біріншілікті бездік механизмдерінің

• жыныс бездерінің қызметін орталық реттеу механизмдерінің

• жыныс бездерінің қызметін безден тыс реттеу механизмінің

Гормондар өндірілуінің циркадты ырғақтарының бұзылуы биоритмдердің негізгі жүргізуші нейрондарының белсенділігінде өзгерістер болған кезде дамуы мүмкін:

• гипоталамустың вентромедиальді ядросы

• гипоталамустың вентролатеральді ядросы

• гипоталамустың паравентрикулярлы ядросы

• гипоталамустың супрахиазмалық ядросы

• гипоталамустың алдыңғы преоптикалық аймағы

Эндокриндік бездердің қызметін трансгипофизарлы реттеудің екінші сатысының бұзылуы осы жағдайда пайда болуы мүмкін:

• гормондардың секрециясы бұзылғанда

• аденогипофизге рилизинг-факторлардың тасымалдануы қиындағанда

• гипоталамустың нейросекреторлық жасушаларының функциясы бұзылғанда

• аденогипофизде тропты гормондардың түзілуі бұзылғанда

• гормонның нысана-жасушалардың рецепторларымен байланысуы бұзылғанда

Эндокриндік бездердің қызметін парагипофизарлы реттеудің бұзылуы осыған байланысты патологияның дамуында маңызды:

• бүйрекүсті безі қыртысының будалы аймағына

• гипоталамустың нейросекреторлы жасушаларына

• қалқанша бездің фолликулярлық эпителийіне

• бүйрекүсті безіінің милы затына

• аденогипофиздің соматофорларына

Бұл эндокриндік бездің қызметі аденогипофизде тропты гормонның өндірілуімен де, симпатикалық импульсациямен де анықталады:

• қалқанша безі

• Лангенгарс аралшықтары

• қалқансерік безі

• бүйрекүстібезінің милы қабаты

• бүйрекүстібезінің қыртысты қабаты

Теріс кері байланыс бұзылуының мысалы болып табылады:

• кортизолдың төмендеуі → АКТГ жоғарылауы

• кортизолдың төмендеуі → адреналин төмендеуі

• кортизолдың жоғарылауы → гипоталамус рецепторының сезімталдығы артуы

• кортизолдың жоғарылауы → кортиколиберин төмендеуі

• кортизолдың жоғарылауы → АКТГ жоғарылауы

Инсулин жеткіліксіз болған кезде СТГ өсуін стимулдау әсері көрінбейді. Бұл осы бұзылыстың мысалы болып табылады:

• тікелей байланыс механизмінің

• теріс кері байланыс механизмінің

• оң кері байланыс механизмінің

• гормондар-антагонистер қатынасының

• гормондардың пермиссивті әсерінің

Эндокринопатиялар дамуының біріншілікті-бездік механизмдеріне жатады:

• айналымдағы гормондардың блокадасы

• рецепторлық механизмдердің бұзылуы

• бездегі қанайналымның бұзылуы

• вегетативті нерв жүйесі орталықтарының зақымдануы

• гормондардың тасымалдаушы нәруыздарымен байланысуының бұзылуы