deneme 1

2. Kapının açık olduğunu gören öğrenciler hemen oda-

ya daldılar.

Bu cümledeki açık sözcüğü aşağıdakilerin han-

gisinde gerçek anlamının dışında kullanılmıştır?

• A) Köy yolunun açık olması minibüstekilerin hepsini sevindirdi.

• B) Kepini düşüren asker, komutanını açık başıyla

  selamladı.

• C) Seninle artık açık konuşmanın zamanının geldiğini düşünüyorum.

• D) Arası açık yarım ekmekleri poşete doldurup getirmiştim.

Türkçe metinlerde sözün etkisini artıran en önem-

li araçlardan biri de söz sanatlarıdır. Söz sanat-

ları içinde en çok başvurulanı belki de benzet-

medir. Benzetme, özellik bakımından zayıf olan

varlığın güçlü olana benzetilmesi işidir.

Buna göre aşağıdaki dizelerin hangisinde ben-

zetmeye başvurulmuştur?

• A) Ilgıt ılgıt esen seher yelleri

  Doğru gelir doğru gider mi

  Hakk'ın emri ile çürüyen canlar

  Bin yıl yerde yatsa çürür mü yâr yâr

• B) Bağlandı yollarım, kaldım çaresiz

  Gayrı dünya bana aralandı, gel

  Derildi dertlerim, artsız arasız

  Üst üste dizildi, sıralandı gel

• C) Gurbet elde bir hâl geldi başıma

  Ağlama gözlerim Mevlâ kerimdir

  Derman arar iken derde düş oldum

  Ağlama gözlerim Mevlâ kerimdir

• D) Sultan suyu gibi çağlayıp akma

  Erilir gam yeme divane gönül

  Er başımda duman, dağ başında kış

  Erilir gam yeme divane gönül

Deyimler sözlerimizin anlaşılmasını kolaylaştı-

ran, anlatımı renklendiren ve dakikalarca konu-

şarak ifade edemeyeceğimiz fikirleri bir çırpıda

dile getiren kalıplardır. Bu kalıplar dilimize yer-

leşmiştir ve bunların anlamları hemen herkes ta-

rafından bilinir. Mesela bir bilgiyi eski bilgilerine

katmak, zihnine yerleştirmek için ..............; bir

durumun ya da olayın karmaşık biçimde yayılıp

genişlemesi için .........; çok sık, düşünce ya da

konu değiştirenler için .........; ilgiyi kesme, uğ-

raşmaz olma, söz konusu işi yapmaz olma için

.......... deyimini kullanırız.

Aşağıdakilerden hangisi bu metinde boş bırakı-

lan yerlerden herhangi birine getirilemez?

• A) Defterden silmek

• B) Dal budak salmak

• C) Dağarcığına atmak

• D) Daldan dala konmak

17.Yolda küçük küçük kamışlar bitmişti. Arabacı bu yol-

dan, atları kamışlığın içine doğru kırbaçladı. Beygir-

ler şaha kalkarcasına kamışlığın içine atıldılar. Ara-

ba sarsıldı. Kadın düşecekmiş gibi arkaya kaydı. Bü-

yücek bir kamış kümesine takılan araba bir daha iler-

leyemedi. Kamışlar dört bir yanlarını duvar misali ku-

şatmıştı. Arabacının soluğu taşıyordu.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisi

ağır basmaktadır?

• A) Öyküleme

• B) Açıklama

• C) Tartışma

• D) Betimleme

Konuyu pek önemsemediğimi çünkü geleneksel

hikâyeye bilerek aykırı durduğumu söylemeli-

yim. Kuşkusuz, öncelikle dili kullanma becerisi-

dir benim ciddiye aldığım. Hikâyeci, dili şairler-

den de çok daha bir hünerle kullanma zorunlu-

ğu duymalıdır. Üstelik şiir okuruna (ya da roman

okuruna) tanınan kişisel imgelem gücü, hikâye-

ye tanınmamıştır. Dili size özgüleştirerek kulla-

nırsanız gerisini getirirsiniz.

Bu parça aşağıdakilerden hangisine cevap ola-

rak söylenmiş olabilir?

• A) Hikâye dili hakkında ne düşünüyorsunuz?

• B) Sanatçı dil tercihinde özgür müdür sizce?

• C) Sizce hikâyede konu mu üslup mu önemlidir?

• D) Yazılarınızda nasıl bir üslup kullanıyorsunuz?

Sinirden deliye dönmüştüm. Ne diyeceğimi bileme-

dim. O da bir şey söylemedi. Bu sırada radyodan ya-

nık bir türkü yankılandı:

Kenardan geçeyim, yol sizin olsun

Zehirler içeyim, bal sizin olsun

Ben de mi böyle yapsam diye düşünmeden edeme-

dim.

Parçadaki kişinin yapmayı tasarladığı davranış

aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Ertelemek

• B) Planlamak

• C) Vazgeçmek

• D) Önemsememek

Otomobil üreticisi bir şirkete gelen şikayet mek-

tubunda, yeni otomobil alan bir kişi; ailesiyle her

akşam dondurma aldıklarını, vanilyalı dondur-

ma aldığında otomobilinin çalışmadığını, başka

bir tür dondurma aldığında çalıştığını ifade et-

miş. Normalde gülüp geçilecek bir şikâyet için

şirket bir mühendis görevlendirmiş. Mühendis

olayı araştırmış ve şu sonuca ulaşmış: Vanilya-

lı dondurma, marketin giriş kısmındaki bir do-

lapta diğer dondurmalar en arka bölümde satıl-

maktadır. Vanilyalı dondurma aldığında aracına

daha çabuk dönen sürücü, motoru korumak için

geliştirilen “buhar kilidi” denen bir mekanizma-

nın devreye girmesi sebebiyle aracı çalıştırama-

maktadır. Diğer dondurmalarda buhar kilidi dev-

re dışı kaldığından araç çalışmaktadır. Şirket ge-

rekli düzenlemeleri yaparak sorunu gidermiştir.

Bu metinde asıl anlatılmak istenen aşağıdakiler-

den hangisidir?

• A) Bir ürünü almadan önce ciddi araştırma yapmak

  gerekir.

• B) Ne kadar anlamsız görünse de her sorunun man-

  tıklı bir açıklaması vardır, iyice araştırılmalıdır.

• C) Tüketiciler aldıkları ürünle ilgili bir sorun yaşadık-

  larında haklarını aramalıdır.

• D) İşini doğru yapamayan insanların sebep oldukla-

  rı sorunlar, başkalarının başını ağrıtır.

“Dışarıda kalan meyveler çürümüş.” cümlesinde “çü-

rümüş” sözcüğü çekimli fiildir. “Çürümüş meyveleri

çöpe attı.” cümlesinde ise “çürümüş” sözcüğü fiil an-

lamını korumakla birlikte kendisinden sonra gelen is-

mi nitelediği için sıfat-fiildir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde sı-

fat-fiil kullanılmamıştır?

• A) Geçen zamana bakıp hayıflanmamak, pişman ol-

  mamak elde değil.

• B) Arabanın tekeri patlayınca durmak zorunda kaldık.

• C) Yolda gördüğü tanıdıklarla tek tek konuşurdu dedem.

• D) Aramızda aşılmaz engeller olması tamamen onun

  suçu.

Fiil kök ya da gövdelerine bazı ekler getirilerek oluş-

turulan; cümlede isim, sıfat ve zarf görevlerini üstle-

nen sözcüklere “fiilimsi” denir. Fiilimsiler; isim-fiil, sı-

fat-fiil ve zarf-fiil olmak üzere üçe ayrılır.

Buna göre aşağıdakilerin hangisinde üç fiilimsi

türüne de yer verilmiştir?

• A) Sınavdan önce çalışıp uğraştım ama başarama-

  dım.

• B) Geçilmez yollardan gelip tarlasını ekmeyi başar-

  mıştı.

• C) Her günü yeni bir başlangıç saymak çok önemli-

  dir.

• D) Koşar adımlarla bahçeyi geçip ağlayan kızı buldu.

(I) “Nar Ağacı” uzun süre etkisinden çıkamaya-

cağım bir kitap olacak sanırım. (II) Yazarın üs-

lubu ve seçtiği konular beni benden aldı, diye-

bilirim. (III) Tarihi yerlerle ilgili betimlemeler ba-

zen gereğinden fazla yordu. (IV) Ancak karak-

terlerin nahifliği, samimiliği her şeyi unutturma-

ya yetti.

Numaralanmış cümlelerinin hangisinde bahsi ge-

çen kitapla ilgili bir olumsuzluğa yer verilmiştir?

• A) I

• B) II

• C) III

• D) IV