Саңырауқұлақтар

Саңырауқұлақтардың таралуын қамтамасыз ететін арнайы құрылымды жасуша:

• Гликоген

• Гормогониялар

• Гормогониялар

• Конидий

Answer explanation

Спора  - саңырауқұлақтардың таралуын қамтамасыз ететін арнайы құрылымдық жасуша. Споралар түзілетін орнынды спорагний деп атайды. Қолайлы жағдайда споралардан жіпшелер шығады.

Жіпшелері үзіліп, әрқайсысынан жіпшумақта бүршіктер пайда болуы саңырауқұлақ көбеюінің қай түрі?

• Жыныссыз, өсімді

• Өсімді

• Жынысты

• Жыныссыз

Answer explanation

Саңырауқұлақтар өсімді, жыныссыз, жынысты жолмен көбейеді. Өсімді көбейгенде жіпшелері үзіліп, әрқайсысынан жіпшумақта бүршіктер пайда болады, яғни бүршіктенеді.

Халқымыз өсімдік еті деп атайды

• Қызанақты

• Саңырауқұлақты

• Картопты

• Бидайды

• Қауынды

Шаң түріндегі спора:

• Спорангий

• Конидий

• Зооспора

• Сахарный гриб

Answer explanation

Жыныссыз көбею кезінде зооспора, спора, конидий арқылы өтеді. Конидий – грекше «кония – шаң + ейдос – түрінде», яғни шаң түріндегі спора. Зооспорада (қозғалғыш споралар) талшықтар болады. Ол спора сияқты арнайы орында дамиды. Әсіресе саңырауқұлақтардың суда тіршілік ететін түрлері қозғалғыш споралар арқылы көбейеді.

Ашытқы саңырауқұлақтың құрылысы:

• Көп жасушалы

• Бір жасушалы жіпшелері болмайды

• Жасушасы болмайды

• Екі түріде кездеседі

Answer explanation

Ашытқы саңырауқұлағы құрылысы өте қарапайы: бір жасушадан тұрады, жіпшелері болмайды. Жасушаның  пішіні дөңгелек немес сәл сопақша. Сыртында қабықша, ішінде цитоплазма, бір ядро және вакуолі бар.

Спора түзілетін орын:

• Спорангий

• Сахарный гриб

• Конидий

• Зооспора

Answer explanation

Спора – саңырауқұлақтардың таралуын қамтамасыз ететін арнайы құрылымды жасуша. Споралар түзілетін орын спорангий деп аталады. Қолайлы жағдайда споралардан жіпшелер шығады. Конидий де спораның бір түрі. Конидийлер арнайы жіпшелерінің бөлінуінен пайда болады. Бұл жіпшелерден түзілетін болғандықтан, сыртта дамитын споралар болып есептеледі.

Саңырауқұлақтарды зерттейтін ғылым:

• Гельминтология

• Микология

• Зоология

• Зоология

Answer explanation

Саңырауқұлақтарды зерттейтін ғылымды микология (грекше «микос» – саңырауқұлақ) дейді. Саңырауқұлақтардың өсімді денесі түссіз әрі тарамдалған жіңішке жіпшелерден түзілген жіпшумақтан тұрады. Жіпшелері ұшынан өседі және жан-жағына жайылып тарамдала береді. Құрылысы қарапайым саңырауқұлақтардың (мукор) жіпшелері перделермен бөлінбей, тарамдалып өседі. Саңырауқұлақтардың басым көпшілігінің жіпшелері перделермен бөлінген көпжасушалы болып келеді. Олар жіпшелері арқылы ағзалық және бейағзалық заттарды сіңіріп, қоректенеді. Қалпақшалы саңырауқұлақтардың жіпшелері топырақ астында 10–12 см тереңдікте болады.

Жеуге жарамды саңырауқұлақ

• Шыбынжұт

• Майқұлақ

• Қозықұйрық

• Ақ саңырауқұлақ

• Көңілкеш

Ашытқы саңырауқұлағын қолданбайтын өнеркәсіпті анықтаңыз: 

• Нан өнеркәсібі

• Сүт өнеркәсібі

• Шарап өнеркәсібі

• Мақта өнеркәсібі

Answer explanation

Ашытқы саңырауқұлағын қымыз, сыра, нан, шарап өнеркәсіптерінде кеңінен пайдаланады. Қоректік ортада қант көп болса, қантты спиртпен көмірқышқыл  газына айналдырып, дереу ашыту  әрекетін тудырады.

«Ашытқы» саңырауқұлағының ғылыми аты:

• «Қант саңырауқұлағы» (сахарный гриб)

• «Зең саңырауқұлағы»

• «Қышқыл саңырауқұлағы»

• «Көк саңырауқұлақ»

Answer explanation

Ашытқы саңырауқұлағының жасушасында нәруыз, май, дәрумендер жеткілікті. Сондықтан шиқан, теріскен, безеу, бөрткен секілді тері ауруларын емдеу үшін одан дәрі жасайды. «Ашытқы» деген ат тез ашытатын қасиетіне қарай қойылған. Ғылыми аты «қант саңырауқұлағы» (сахарный гриб) деп аталады. Ашытқы саңырауқұлағының құрылысы өте қарапайым: бір жасушадан тұрады, жіпшелері болмайды. Жасушасының пішіні дөңгелек немесе сәл сопақша. Сыртында қабықша, ішінде цитоплазма, бір ядро және вакуолі бар. Бір жасушадан тұрса да, көпжасушалылар сияқты тыныс алады, қоректенеді, өседі, көбейеді, зат алмасады.