CHUYÊN ĐỀ TIẾNG VIỆT 11-2

Biện pháp lặp cấu trúc là gì?

• Là lặp lại một từ trong đoạn văn, đoạn thơ nhằm tăng hiệu quả biểu đạt.

• Là lặp lại cụm từ trong đoạn văn, đoạn thơ nhằm nhấn mạnh tình cảm của người

   viết

• Là sắp xếp những từ ngữ hoặc câu có đặc điểm ngữ âm, ngữ pháp, ngữ nghĩa tương

   tự hoặc tương phản nhau ở những vị trí đối xứng để tăng hiệu quả biểu đạt

• Là lặp lại cấu trúc của một cụm từ, một câu nhằm tăng hiệu quả biểu đạt

Ý nào không đúng về hiệu quả nghệ thuật mà biện phép lặp cấu trúc mang lại?

• Tạo nhịp điệu cho các câu văn, câu thơ.

• Nhấn mạnh ý nghĩa, nội dung cần biểu đạt.

• Tăng liên kết, khiến người đọc dễ nhớ

• Nhằm cung cấp thông tin cụ thể hơn cho câu, tạo nên ấn tượng mạnh với người đọc

 Đoạn nào dưới đây có chứa phép lặp cấu trúc câu?

1. Đồng Đăng có phố Kì Lừa,/ Có nàng Tô thị, có chùa Tam Thanh.

2. Trước muôn trùng sóng bể/ Em nghĩ về anh, em/  Em nghĩ về biển lớn/ Từ nơi nào

 sóng lên? (Sóng – Xuân Quỳnh)

3. Này chồng, này mẹ, này cha,/ Này là em ruột, này là em dâu.(Truyện Kiều – 

Nguyễn Du)

4. Chỉ cá liền với nước/ Chỉ lúa liền với ruộng/Tiễn đưa em, thôi anh quay lại, em ơi

 (Tiễn dặn người yêu)

• 1 và 2

• 2 và 3

• 2 và 4

• 1 và 3

Đoạn thơ sau sử dụng những biện pháp tu từ nào?

Tôi muốn tắt nắng đi,

Cho màu đừng nhạt mất.

Tôi muốn buộc gió lại,

Cho hương đừng bay đi.

(Vội vàng – Xuân Diệu)

• Nhân hoá và điệp ngữ.

• Điệp ngữ, lặp cấu trúc.

• So sánh và lặp cấu trúc

•  Nói quá và Ẩn dụ

Phép lặp cấu trúc trong các câu thơ sau có tác dụng gì?

“Không lấy được nhau mùa hạ, ta sẽ lấy nhau mùa đông

Không lấy được nhau thời trẻ, ta sẽ lấy nhau khi goá bụa về già”

                                                                                      (Lời tiễn dặn)

• Nhấn mạnh quyết tâm sắt đá của đôi trai gái yêu nhau mong muốn được bên nhau.

• Tạo nhịp điệu mạnh mẽ, dứt khoát

• Tăng liên kết cho 2 câu thơ.

•  Cả 3 đáp án trên

Điền từ còn thiếu vào chỗ trống sau:

Phép đối là cách……..những từ ngữ hoặc câu có đặc điểm ngữ âm, ngữ nghĩa, ngữ pháp tương tự hoặc tương phản nhau ở những vị trí………trong câu hoặc trong văn bản để gợi ra một nội dung hoàn chỉnh, làm nổi bật một ý nghĩa nhất định.

• xếp đặt – đối xứng

• lựa chọn – cân xứng

• xếp đặt – cân xứng

• lựa chọn – đối xứng

Đặc điểm nào không cần thiết phải có trong phép đối?

• Số tiếng: giống nhau

• Thanh điệu: đối B – T

• Từ loại: cùng từ loại (DT, ĐT, TT, ...)

• Nghĩa: trái nghĩa, đồng nghĩa hoặc cùng trường nghĩa

Ý nào không đúng về hiệu quả nghệ thuật mà biện pháp tu từ đối mang lại?

• Gợi sự phong phú về ý nghĩa (tương đồng và tương phản)

•  Tạo ra sự hài hoà về thanh, cân xứng cho câu thơ, câu văn

• Làm nổi bật một ý nghĩa nhất định

•  Làm cho cách diễn đạt giàu hình ảnh, gợi cảm

Trường hợp nào dưới đây có chứa phép đối?

1. Một mai, một cuốc, một cần câu/ Thơ thẩn dầu ai vui thú nào? (Nguyễn Bỉnh Khiêm)

2. Còn bạc, còn tiền, còn đệ tử/ Hết cơm, hết rượu, hết ông tôi. (Nguyễn Bỉnh Khiêm)

3. Này chồng, này mẹ, này cha,/ Này là em ruột, này là em dâu. (Nguyễn Du)

4. Người quốc sắc kẻ thiên tài/ Tình trong như đã mặt ngoài còn e. (Nguyễn Du)

• 1 và 2

  
  

• 2 và 3

  
  

• 1 và 3

  
  

• 2 và 4

  
  

Phép đối trong các câu thơ sau có tác dụng gì?

“Vầng trăng ai xẻ làm đôi

Nửa in gối chiếc, nửa soi dặm đường”

• Nhấn mạnh sự chia cắt của thiên nhiên cũng như sự chia cắt của Thúc Sinh và Thúy Kiều.

• Nhấn mạnh sự tương đồng trong tâm trạng cô đơn, lưu luyến, nhớ nhung của Thúc Sinh và Thúy Kiều khi phải xa cách, chia li

• Tạo nhịp điệu da diết, khắc khoải

• Tăng liên kết cho 2 câu thơ