Bahasa Daerah (Jawa) Kelas VI Semester 2

Wacanen kanthi tliti wacan ing ngisor iki!

Mula Saka iku, bocah-bocah kabeh, sing ing tembe bakal dadi saka gurune bangsa, kudu bisa nyaring pangaribawa saka manca negara mau. Ora kelangan budaya kang nyata adiluhung. Salah sijine yaiku budaya Jawa sing nyata adiluhung, kang awujud cangkriman. Cangkriman ono 4 wujude sing digawe bedhekan karo bocah-bocah naliko kumpul lan gegojegan.

 

       Cangkriman iku tegese ...

• unen-unen kang ngemu teges wantah lan lugas

• unen-unen sing kudu dibedhek utawa dibatang maksude

• unen-unen sing nganggo gegambaran arupa barang utawa kewan

• unen-unen sing nganggo entar (kiasan)

Cangkriman minurut wujude kaperang dadi 4 yaiku ...

• wancahan, pepindhan, plesetan, lan sing sinawung ing tembang

• cekakan, irib-iriban, wancahan, lan sing sinawung ing tembang

• plesetan, blenderan, sing sinawung ing tembang, lan wancahan

• sing sinawung ing tembang, wancahan, cekakan, lan pepindhan

Contoh cangkriman sing wujude pepindhan yaiku ...

• burnas kopen

• ana gajah numpak becak, ketok apane

• bosok ning enak pangan

• wong mati dilumpati kucing urip

Wacanen kanthi tliti wacan ing ngisor iki!

Anton lan Dewi gegojegan ana ing plataran. Gegojegane gawe cangkriman pepindhan digawe goleki arane woh-wohan. Anton bedheki Dewi, cangkrimane salak yaiku ...

 

            Wangsulan saka wacana ning duwur yaitu ...

• ceblok menisor, sing digoleki mendhuwur

• sega sakepel dirubung laler

• pitik walik saba kebon

• sega sakepel dirubung tinggi

Wacanen kanthi tliti pacelathon ing ngisor iki!

Andi    : "Ki, ayo bedhek-bedhekan!"

Kiki     : "Ayo, karo ngapalne cangkriman kanggo ulangan mene."

Andi    : "Apa cangkrimane yen bathangane 'bocor'?"

Kiki     : ...

 

       Cangkriman sing bener kanggo ngelengkapi pacelathon ing duwur yaiku ....

• ora mudhun-mudhun yen ora nggawa mrica sakanthong

• ing dhuwur wayangan, ing ngisor jedhoran

• cebloke menisor, sing digoleki mendhuwur

• sing ngarep ireng, sing mburi ireng, sing tengah methentheng

Gathkno gambar iki!

Gaweo cangkriman soko gambar iku!

• sega sakepel dirubung laler

• pitik walik saba kebon

• sega sakepel dirubung tinggi

• sawah rong kedhok galengane sithok

Gaweo cangkriman wancahan (cekakan) soko ukoro "tapak kebo ono lelene satus"!

• pakboletus

• pakbolesat

• pakkeletus

• pakbonetus

Wacanen kanthi tliti wacan ing ngisor iki!

Adhi lan Bapake arep nilik sambang Mbae ing Solo. Adhi lan Bapake menyang Solo saka Bangil nitih sepur. Adhi lan Bapake mangkat soko stasion Bangil jam 7.15 isuk. Adhi lan Bapake tutuk stasion Balapan jam 12.30 awan. Omahe Mbae jarak setenga kilo saka stasion Balapan.

 

       Gaweo cangkriman sing sinawung ing tembang soko teks ing dhuwur!

• Bapak pucung dudu watu dudu gunung, sangkamu ing sabrang, ngon ingone sang bupati, yen lumampah si pocung lembehan grana.

• Bapak pocung dudu watu dudu gunung, sabamu mring sendhang, pencokanmu lambung kering, prapteng wisma si pocung mutah guwaya.

• Bapak pocung renteng-renteng kaya kalung, dawa kaya ula, pencokanmu wesi miring, sing disaba si pocung mung turut kutha.

• Bapak pocung sabamu ing sendang, praupamu mung gembung tanpa sirah, gendongane para putri, mung tirta sing dadi panganmu.

Wacanen kanthi tliti pacelathon ing ngisor iki!

Bima : "Nu, kebaketan iku opo?

Banu : .......................................

Bima : Bener, yen mlaku sikile loro, dene mandheg sikile sepuluh, apa kui?

Banu : Apa ya Bim? Aduh angel kui, aku ora ngerti.

Bima : Wong mikul tumbu utawa wadah liyane sing sikile papat.

Banu : Oo... iya aku gerti Bim! Simboke dielus-elus anake diidak-idak, apa kui?

Bima : ......................................., bener ora Nu?

Banu : Bener Bim. wah pinter koe Bim.

 

       Cangkriman seng cocok gawe ngelengkapi pacelathon ing duwur, yaiku ...

• Nangka tiba ing suketan. Andha.

• Nangka karo ketan. Andha.

• Nangka tiba ing suketan. Anak e pitik.

• Nangka tibo mateng. Andha.

Gajah numpak becak ketok apane?

• sikile

• kupinge

• goroe

• telalene