Bahasa Jawa

Dumadine Telaga Warna

       Miturut crita salah sijining tokoh masyarakat Dieng, dhek jaman biyen ana ratu asmane Ratu Samudra. Sang ratu nduwe anak ingkang ayu banget rupane. Amarga saking ayune akeh pangeran arep nglamar putri. Rikala kuwi, ana loro pangeran ingkang kepengin dadi mantune ratu. Kabeh pangeran kuwi bagus rupane, mula ratu bingung banjur nganakake sayembara gawe telaga. Sapa ingkang rampung dhisik gawe telaga bakal bisa dadi mantune. Ing wektu kuwi Telaga Menjer rampung luwih dhisik tinimbang Telaga Pengilon. Nanging nalika ratu mlaku-mlaku, banjur weruh ana telaga sing banyune katon tenang lan bening ana cahayane amarga kesorot srengenge, ratu krasa seneng banget lan penasaran sapa sing nggawe. Banjur ratu nggoleki pangeran kuwi arep didadeake mantune. Akhire keputusan perkara sing menang sayembara dibatalake. Ratu lan anake sing ayu rupane age-age adus ana ing telaga, nanging slendange pada mabur kena angin lan tiba sajeroning telaga banjur nglunturi banyu telaga nganti banyune dadi warna-warni. Mula saka kuwi akhire telaga kuwi diarani Telaga Warna.

Apa irah – irahan wacan ing nduwur ?

• Dumadine Telaga Menjer

• Dumadine Telaga Pengilon

• Dumadine Telaga Warna

• Dumadine Telaga Sewiwi

Pilihen 3 ukara iki sing trep karo wacan !

• Telaga Pengilon digawe rampung dhisik sakdurunge Telaga Menjer.

• Pangeran ingkang pengin dadi mantune Ratu Samudra jumlahe ana loro.

• Telaga Menjer lan Telaga Pengilon akhire digawe rampung bareng.

• Ratu Samudra seneng banget weruh telaga sing banyune katon tenang lan bening.

• Warna banyu ing Telaga Warna amarga kalunturan saka slendange ratu lan putri.

Asal usule Rawa Pening.

Ana ing ngendi kedadean crita miturut irah - irahan nang dhuwur ?

• Wonosobo

• Semarang

• Banjarnegara

• Banyumas

Garudha lan Gagak

         Ana manuk Garudha, kang cakare medeni, ngiyup nyamber cempe kang lagi mangan, dicengkerem banjur digawa mabur ing awang-awang, banjur dimangsa. Ora adoh saka kana ana manuk Gagak siji bodho, weruh kaprawiraning Garudha.

Batine Gagak “Ampuh temen, aku uga bisa anggondhol wedhus kaya dheweke. Sanadyan aku cilik, cakarku ora nguciwakake”. kaya mangkono batine Gagak. Banjur Gagak nyamber cempe, kaya pratingkahe Garudha mau. Anyengkerem ing wulune kang gembel. ananging Gagak ora kuwat, cakare kukuh kagubed ing wulu. banjur kesel dhewe. Ingkang angon wedhus weruh kedadean kuwi banjur marani. Gagak dicekel karo muring-muring. Pungkasane crita awit disiya-siya ora suwe gagak mati.

Idhe pokok ingkang mathuk miturut crita rakyat ing dhuwur yaiku . . .

• Manuk Garudha akhire mati amarga disiya-siya marang sing nduwe wedhus.

• Manuk Garudha weruh kaprawiraning manuk Gagak ingkang bisa anggondol mangsa.

• Manuk Gagak kepengin kaya manuk Garudha bisa anggondol mangsa nanging akhire mati.

• Manuk Gagak nduweni cakar medeni kang bisa kanggo nyengkerem mangsa wedhus.

Pilihen 3 ukara nangisor iki iki sing trep miturut crita “Garudha lan Gagak”!

• Manuk Garudha nduweni watak meri karo kaprawiraning manuk Gagak.

• Cakare Garudha medeni bisa kanggo nyamber lan nyemkerem mangsa.

• Sanajan Gagak nduweni cakar cilik nanging nduwe kepinginan kaya Garudha.

• Ana ing pungkasan crita, Gagak mati amarga dicekel lan disiya-siya.

• Manuk Garudha cakare kagubed ana ing wulu wedhus sing dadi mangsane.

Cacahe guru gatra ana ing tembang Gambuh yaiku . . .

• 4

• 5

• 6

• 7

Guru lagu tembang Gambuh yaiku . . . .

• u,u,i,u,a

• u,u,i,u,i

• u,u,i,u,e

• u,u,i,u,o

Cacahe wanda (suku kata) saben gatra diarani . . .

• Guru Gatra

• Guru Wilangan

• Guru Lagu

• Guru Macapat

Nakula kembar karo Sadewa. Nakula iku putrane Prabu Pandhudewanata kaliyan Dewi Madrim. Jeneng liyane Nakula yakuwe Pinten lan Tripala. Nakula dadi satriya ing Bumiretawu. Garwanipun Dewi Soka. Nduweni putra loro, yakuwe Dewi Pranati lan Bambang Pranusinta. Nakula nduweni watak mbela kebecikan lan pinter ing babagan ilmu pengetahuan.

Paraga Nakula nduwe dasanama yaiku . . . .

• Pinten 

• Sadewa

• Dewi Soka

• Dewi Madrim

Kepriye unine aksara jawa kasebut menawa ditulis nganggo aksara latin ?

• Rajapana     

• Ramayana

• Rawapana

• Ramagana