Тест 4

Соғысқа дейінгі жылдары республикада КСРО Ғылым академиясының Қазақстандық базасында біртұтас ғылыми орталық құру қажеттілігі туындады. Осыған орай, 1938 жылы КСРО Ғылым академиясының Қазақ филиалы болып қайта құрылды. Оның құрамында География секторы болды. Осы уақытта Қазақстанда ғылымның барлық саласында, соның ішінде география ғылымы бойынша да ғалым кадрлар дайындалады.

1.     Климатология және гидрология ғылымдарының мәселелерімен қатар айналысқан ғалым:

• А. Г.Медоев

• В.   М.Байдалды

• С. Қ.Сәтпаев

• Д. У.Ахметсафин

2.     КСРО Ғылым академиясының Қазақ филиалы құрылған жыл:

• А.  1922 жыл

• В.    1938 жыл

• С. 1946 жыл

• Д. 1948 жыл

3.     ХХ ғасырдың екінші жартысында геоморфологиялық зерттеулер жүргізген ғалым:

• А.    Г.Медоев

• В.     М.Байдалды

• С.    Қ.Сәтпаев

• Д.     У.Ахметсафин

4.     ХХ ғасырдың екінші жартысында карталар құрастырған ғалымдар ішінде қатесін табыңыз:

• А.     Қ.Сәтпаев

• В.    Н.Кассин

• С. Ш.Есенов

• Д.    Ш.Уәлиханов

Еліміз табиғатының зерттелу тарихында география, этнография, шығыстану саласы бойынша саяхатшы ғалым Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов еңбектерінің маңызы зор. 1855 жылы ол Батыс Сібір генерал-губернаторы Г.Х.Гасфорттың Сарыарқа мен Жетісуға жасаған саяхатына қатысты, ал 1856-1857 жылдары Тянь-Шань мен Қашғарияға ұйымдастырған ғылыми-әскери экспедициясының құрамында болды. Бұл саяхат барысында ол өзі болған аймақтар мен елдердің өсімдіктері мен жануарлар дүниесіне, сауда жолдарына сипаттама берді.

5.     Ш.Уәлихановтың Қашғарияға жасаған қауіпті саяхат жылдары:

• А.    1855-1856 жж

• В.    1856-1857 жж

• С.  1857-1858 жж

• Д.     1858-1859 жж

6.     Ш.Уәлиханов толық  Орыс география қоғамы мүшесі боп сайланған жыл:

• А.     1856 жыл

• В.   1857 жыл

• С.     1858 жыл

• Д.    1859 жыл

7.     Ш.Уәлиханов атымен аталған нысан:

• А.     Іле Алатауының мұздығы

• В.  Іле Алатауының шыңы

• С.   Іле Алатауынан бастау алатын өзен

• Е.    Іле Алатауы жотасы

8.     Ш.Уәлиханов қатысқан ғылыми жоба:

• А.  Сайқан желінің маңызын зерттеді

• В. Моңғолия жерінің климатын сипаттады

• С. Жезқазған металлогения картасын жасады

• Д.   Орта Азия картасын құруға қатысты

Ғалымның негізгі ғылыми еңбектері кентасты кендер геологиясы мен Қазақстанның минералды ресурстарына арналған. Жезқазған кенін зерттеу және Орталық Қазақстанның (Сарыарқаның) металлогендік және болжам картасын жасауда көп еңбек сіңірген. Ол ғылымға формациялық металлогендік анализдің кешендік әдісін енгізген. 1926-1929 жылдары кені мардымсыз өңір болып саналған Жезқазғанды ірі мыс кентасты аудан қатарына көтеруде Сәтбаевтың еңбегі өте зор болды. Бұрынғы геологиялық деректерге терең талдау жасап, бұл кен ауданының кең көлемдегі геологиялық-барлау жұмыстарын ұйымдастыруға болатын ірі нысан екенін дәлелдеген. Минералдық шикізаттарға бай Сарыарқа, Кенді Алтай және басқа да аймақтарды ерекше назар аударып зерттеген. 1927-1928 жылдары – Жезқазған, Қарсақбай, Атбасар, Спасск аудандары, Қарағанды тас көмір алабы және Қаратау полиметалл кендері жөнінде ғылыми маңызды еңбектер жариялаған. 

9.     Қ.Сәтпаев ашқан мектеп:

• А.  Тектоника мектебін ашты

• В.     Кентану мектебін ашты

• С.    Геология мектебін ашты

• Д.     Геоморфология мектебін ашты

10.   Қ.Сәтпаев еңбегінің жемісінің ішінде қатесін табыңыз:

• А.    Қаратау фосфориттері

• В.   Кенді Алтай кен орындары

• С.     Іле Алатауы қоңыр көмір алабы

• Д. Ұлытау темір-марганец кен орындары