Модо 2023

Жасуша – тіршіліктің негізгі құрылымдық және қызметтік бірлігі. Барлық ағазалар жасушалардан тұрады. Эукариотты жасуша бөліміне цитоплазма, қабықша және ядро жатады. Суретте жануар жасушасы берілген. Жасушаның әрбір органоидтары түрлі қызмет атқарады. Мысалы, лизосомалар – зиянды немесе қоректік заттарды ыдыратады. Көмірсулар суда жақсы ериді және дәмі тәтті. Олар глюкоза сияқты энергия көзі болып табылады. Майлар – энергияның қордағы көзі. Олар ыдыраған кезде екі еседей көп энергия бөлінеді. Нәруыздар – барлық тірі ағзаларда құрылыстық, тасымалдау, қорғаныш, энергетикалық басқа да көптеген қызмет атқарады. Мысалы, нәруыздардың ферменттік қызметі – тірі жасушаларда жүретін реакциялардың жоғары жылдамдығы мен дәлдігін нәруыз-катализаторлар немесе реакцияны тездеткіштер.

1. Екі мембранадан тұратын барлық эукариотты жасушаларда жүретін үдерістеріне АТФ энергиясын қолданатын органоид көрсетілген сан:

• 4

• 7

• 10

• 11

• 14

Жасушасында ядро жоқ, тек қабықшасы мен цитоплазмасы болатын патшалық:

• Өсімдіктер

• Бактериялар

• Саңырауқұлақтар

• Жануарлар

• Вирустар

Жасуша ішіндегі заттарды тасымалдау және өз майлары мен көмірсуларын синтездейтін органоид:

• Эндоплазмалық тор

• Лизосома

• Митохондрия

• Пластид

• Гольджи аппараты

Біржасушалы жануарларда қоректік заттар денесінің беті – жасуша мембранасы арқылы өтеді немесе арнайы органоидтер тұтып қалады. Кейін тамақ лизосома арқылы жасуша ішінде қорытылады. Адамның асқорыту жолына ауыз, өңеш, асқазан, ішек және т.б. мүшелер кіреді. Жауынқұртта алғаш рет сілекей безері пайда болды. Басқа күйіс қайыратын жанарларда асқазаны төрт бөлімнен тұрады. Асқорыту нәтижесінде қорек құрамындағы нәруыздар, майлар мен көмірсулардыңң қанға сіңіріледі .

1.Асқорытуға қатысатын ағзадағы ең ірі без көретілген сан:

• 1

• 2

• 10

• 7

• 12

А дәруменінің авитаминозы салдарынан туындайтын ауру:

• бери-бери

• рахит

• құрқұлақ

• дерматит

• ақшам соқыр

Нәруыздарды аминқышқылдарына ыдырататын фермент:

• амилаза

• пепсин

• липаза

• лизоцим

• трипсин

Тамақтан уланудың басты себептері

• оң қабырға астының ауыруы, құсу

• эпигастридің ауруы, құсу, лоқсу

• төс астының ауыруы, сол жақ қолға таралады

• кіндік маңында ауырсыну, диарея, метеоризм

• жүрек айнуы, құсу, іш ауру, әлсіздік, бас ауру

.Бүйректің  функциялық бірлігі

• А) нейрон

• В) нефрон

• С) остеон

• D) актин

• Е) миозин

Зәр түзілудің екінші кезеңі

• А) сорылу

• В) ультрасүзу

• С) жай сүзу

• D) қайта сору

• Е)абсорбция

Бүйректің қабынуы

• А) цистит

• В) пиелонефрит

• С) несептас

• D) өрлеме жұқпа

• Е) зәрлі қан