QH 10G CH1 #7-8

«Мемлекет көшпелілер мен отырықшы-егіншілердің өзара қақтығысынан қорғану мақсатында пайда болды», деп көшпелілер туралы жазған неміс философы:

• Карл Ясперс

• Фридрих Нихше

• Иммануил Кант

• Артур Шопенгауэр

Қазақстан жерінде ежелден мәдени-шаруашылық дәстүрдің екі түрі қалыптасқан

• Біріншісі – көшпелі малшаруашылығы Қазақстанның негізгі бөлігін қамтыды

• Біріншісі - аңшылық

• Екіншісі – отырықшы-егіншілік оңтүстік аймақтарда тараған

• Екіншісі - Ұлы Жібек жолы арқылы жаппай сауда жасау

• Біріншісі - Қазақстанның барша аймақтарына кеңінен таралған егіншілік

Ерте темір дәуірінде үйсінлер билік жүргізген аймақ:

• Жетісу

• Ертіс бойы

• Ұлытау

• Маңғыстау

Ерте темір дәуірінде Арыс, Талас, Сырдария бойында мекендеген халық:

• Ғұндар

• Сарматтар

• Қаңлылар

• Сақтар

«Олардың әрқайсысының өз бастығы бар.Олар бір-біріне тәуелді болмаса да, бәрі қағанға бағынады», - деп түркі қалаларының ішкі өзін-өзі басқару жүйесі туралы жазған саяхатшы:

• ибн Баттута

• Сюань Цзянь

• Плано Карпини

• Вильгельм Рубрук

Түркі мемлекетінде ірі қалаларда түркі билеушілерімен қатар тұрған ақсүйектер (олар отбасымен тұрған)

• Қара бұдындар

• Таттар

• Тұдындар

• Бек, тархандар

Түркілердің араласуымен ұлт ретінде қалыптасқан Еуропа халықтары:

• Герман, итальян

• Ағылшын, француз

• Серб, хорват

• Болгар (бұлғар), венгр

Түркілердің бүкіл Еуразияға тараған бұйымдары мен жетістіктері:

• Киіз үй

• Қымыз

• Ат әбзелдері

• Карта сызу

Алтын Орда кезінде жергілікті тұрғындар сөйлеген тіл:

• Орыс

• Моңғол

• Түркі

• Қытай

Түркілердің әлем халықтарының сөздік қорына қосылған сөздері:

• «Үзеңгі», «ер-тоқым», «айыл»

• «Алтын», «теңге», «жәмшік», «қазына»

• «Тауар», «сауда», «өсім»

• «Ақша», «құн», «табыс»