Биология 2024-2

АВО жүйесі бойынша қан топтарының тұқым қуалауы. Отбасында екі бала бар: Ұл бала да ІІ қан тобы, оның әпкесінде ІІІ топ.

Ата-анасының қан топтарын анықтаңыз.

• І және ІV қан тобы

• І және ІІ қан тобы

• ІІ және ІІ қан тобы

• ІІІ және ІІІ қан тобы

Әлішер сыныптастарымен бірге зоологиялық мұражайға экскурсияға барды. Салыстырмалы анатомия залында Жануарлардың жиынтығы ұсынылған екен. Әлішер көрмеге қойылған жәдігерлерді және жануарлар жиынтығын зерделеп, жануарлардың дене бөліктерінің ерекшеліктерін байқады.

• Зауза қоңызының денесі екі бөлікті: Бас және құрсақ

• Өзен шаянының денесі баскөкірек және құрсақ бөліктерінен тұрады

• Жауын құртының дене бөліктері Гетерономды

• Желілі жануарлардың денесі сәулелісимметриялы болады.

Оқушылар жануар мен өсімдік жасушаларын микроскоппен зерделеп, олардың құрылысындағы вакуольдерінің саны мен көлемінің арасындағы ерекшеліктерді байқады. Мысалы, амеба денесінде сұйықтық көпіршігі болады, ол өсіп, содан кейін белгілі бір көлемге жеткенде жарылып , ішіндегісін босатады. Көп ұзамай сол циклді қайталайтын шағын вокуоль қайтадан пайда болады.

Аталған вакуольдіңқызметтік ерекшеліктерін белгілеңіз.

• Ортаның вакуоль сұйықтықты жинақтайды және тургор қысымын реттейді

• Жиырылғыш вакуоль осмос қысымын реттейді және қалдық заттарды сыртқа шығарады

• Орталық ірі вакуоль қоректі қорытады және жасушаның серпімділігін сақтайды

Жасуша мембранасының ең маңызды қасиет-жартылай өткізгіштігі. Яғни, мембрана арқылы молекулалар мен иондар әртүрлі жылдамдықпен өтеді. Мембрана арқылы заттар активті және пассивті түрде тасмалданады.

Пассивті тасмалды сипаттаңыз

• Заттарды электрохимиялық градиентіне қарсы бағытта тасмалданады.

• Заттардың тасмалдануы тек бір бағытта жүреді

• тасмалдану жылдамдығы тасмалдаушы бөлшектердің болуына пропорционалды

• Тасмалдану жылдамдығы заттың концентрация градиентіне тәуелді

Күз-қыс мезгілінде жедел медициналық жәрдем қызметіне көптеген қоңыраулар түседі. Оның 8-10% дене температурасының көтерілуімен байланысты болады. Гипертермия (дене температурасының жоғарылауы) —организмнің қорғаныс реакциясы, әсіресе жедел респираторлық аурулардың басталуы кезеңдерінде байқалады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) ұсыныстарына сәйкес, температураны төмендету терапиясы дене температурасы 38,5 °С—тан жоғары болған кезде жүргізілуі керек. Бұл ұсыныстар дене температурасы 38,5°С—тан жоғары көтерілген кезде ақуыздың денатурация процесі басталады деген пікірге негізделген.

Денатурация дегеніміз не?

• Нәруыз молекуласының төртінші реттік құрылымының түзілу үдерісі

• Нәруыз молекуласының кеңістік құрылымының қалпына келу процесі

• Нәруыз молекуласының екінші реттік құрылымының түзілу процесі

• Нәруыз молекуласының кеңістік құрылымының бұзылу барысында қасиеттерінің өзгерісі

XX ғасырдың басында Йеллоустоун ұлттық саябағында тұратын қызыл бұғыларды қорғау мақсатында барлық қасқырлар атып тасталынды. Нәтижесінде бұл саябақтағы бұландар мен бұғылардың саны айтарлықтай өсті. Бірақ басқа жануарлардың азық—түлікпен қамтамасыз етілуі нашарлады. Ағаштардың азаюына байланысты құндыздар өліп, өзендер тартыла бастады.

Бұғылар мен қасқырлардың экономикалық қарым—қатынасын анықтаңыз

• Антибиоз

• Мутуализм

• Нейтрализм

• Симбиоз

Пепсиннің әсерінен нәруыздар ыдырайды

• Май қышқылдарына

• Аминқышқылдарына

• Қарапайым көмірсуларға

• Күрделі көмірсуларға