9-сын құрмалас сөйлем

тұрлаулы мүшелер нешеге бөлінеді?

• 2

• 3

• 4

• 5

Құрмалас сөйлем дегеніміз не?

• А) Сөз не сөз тіркесінен құралып,  тиянақты бір ғана ойды білдіретін сөйлемнің түрі

• Іс- оқиғаның  жайын баяндамай, соған қатысты мекен, мезгіл, құбылысты атап көрсететін сөйлем

• Екі немесе одан да көп жай сөйлемнен құралып, күрделі ойды білдіретін сөйлем

• Тұрлаусыз мүшелері қатыспайтын жай сөйлем, яғни бастауыш пен баяндауыштан құралған сөйлем

. Құрмалас сөйлемді ажыратыңыз

• Талғар өзені сияқты Шелек өзені де Ақтаудың орталық қыраттарынан басталады.

• Абай сүйсінгеннен қарқ- қарқ күліп, аттан секіріп түсті.

• 1945 жыл. Ақпан айы.

• Өз сыныбынан Жантасты іздей бастады.

Құрмалас сөйлемнің  жай сөйлемнен  айырмашылықтарын табыңыз.

• Құрамы жағынан кем дегенде екі  жай сөйлемдерден құралады, күрделі ойды білдіреді

• Құрамы жағынан жеке сөздерден құралады, бір ғана ойды білдіреді.

• Жеке, дербес ойды білдіреді,  бастауыш пен баяндауыштан тұрады.

• Дауыс ырғағы тиянақты болады, аяқталған бір ғана ойды білдіреді

Құрмалас сөйлемнің  түрлерін  анықтаңыз.

• Салалас, аралас, толымсыз.

• Жалаң, атаулы, жайылма.

• Толымды, толымсыз, аралас.

• Салалас, сабақтас, аралас

Салалас құрмалас сөйлемді табыңыз

• Жомарт биылғы демалысын шетелде өткізетініне қатты қуанды

• Ес жиған соң, жұрт Көксеректің құлағына қарап отырып, бұрынғы кеткен Көксерек атты күшікті таныды

• Сөйлер сөзге, тілге адамзат сонау көне дәуірдің өзінде- ақ ерекше мән берген

• Осы бір кішкене тірлікте араласып тұрдық, Бәкең үйімізде талай болған-ды.

Сабақтас құрмалас сөйлем дегеніміз не?

• Құрамындағы жай сөйлемдерінің біреуінің баяндауышы тиянақсыз тұлғада келіп, екіншісіне бағына байланысқан құрмаластың түрі

• Құрамындағы жай сөйлемдердің баяндауыштары тиянақты тұлғада келіп, бір- бірімен өзара тең дәрежеде байланысқан құрмалас сөйлемнің түрі

• Құрамындағы жай сөйлем сыңарлары сабақтасып та, салаласып та байланысатын құрмаластың түрі

• Іс- оқиғаның  жайын баяндамай, соған қатысты мекен, мезгіл, құбылысты атап көрсететін сөйлемнің түрі

Сабақтас құрмаласты ажыратыңыз.

• Бала-шағаңыз аман-есен келіп, көзайым болдыңыз ба?

• Халық ойынды тәрбие құралы деп таныған.

• Ұлттық ойындардың, әсіресе, жасөспірім балаларға арналған түрлері өлеңмен өрнектеліп отырған.

• Дүниеде адам баласының ұлы қасиеті екеу- ақ: ой ұлылығы, сұлулық ұлылығы.

Аралас құрмалас сөйлемнің анықтамасын табыңыз.

• Құрамындағы жай сөйлемдердің баяндауыштары тиянақты тұлғада келіп, бір- бірімен өзара тең дәрежеде байланысқан құрмалас сөйлем

• Құрамындағы жай сөйлем сыңарлары сабақтасып та, салаласып та байланысатын құрмалас сөйлем

• Бағыныңқы сөйлем басыңқы сөйлемдегі ойға тән іс- әрекеттің жүзеге асырылу мезгілін білдіретін сабақтас құрмалас сөйлем

• Құрамындағы жай сөйлемдерінің біреуінің баяндауышы тиянақсыз тұлғада келіп, екіншісіне бағына байланысқан құрмалас сөйлем.

Аралас құрмалас сөйлемді ажыратыңыз.

• Бұл қалада Алаш көсемдері, ұлтымыздың ардақты тұлғалары Ахмет Байтұрсынұлы, Әлихан Бөкейхановтар болған.

• Зерделі, тумысынан өнерге бейім, зерек жасөспірім домбыра тартып, ән үйренді

• Сары жотаға қарап- қарап қойып,  әрлі- берлі жүріп, жер иіскелейді.

• Ал Аңғара қорықпады, бірақ атасына қарсы келмей,   бетін солтүстікке қаратып, жан- жағына қарап тұрды да, алға жүре берді.