криминология 3

Қылмыстылық құрылымын ашып, оның іс-әрекетінің қоғамдық қауіп-қатері дәрежесіндегі айырмашылықтарға негізделген:

• аса ауыр, ауыр

• орташа ауырлықтағы, ауыр емес

• ауыр, орташа

• қарапайым, бірнеше рет

Қылмыстылық коэффициенті білдіреді:

• тұрғындардың берілген санына шаққандағы қылмыстылықтар саны

• белгілі бір аумақта жасалған қылмыстылықтардың саны

• белгілі бір уақыт кезеңінде белгілі бір аумақтағы халық саны

• белгілі бір аумақта қылмыстылық жасаған адамдар саны

Қылмыстылық құрылымын анықтайды:

• 100%-ға алынған қылмыстылықтардың, қылмыскерлердің жалпы жиынтығында үлес салмағы

• түрлі әкімшілік-аумақтық бірліктердегі қылмыстылықтың қарқындылығы

• қылмыстылықтың есепке алынбаған (тіркелмеген) бөлігі

• қылмыстылық және оларды жасаған адамдар саны

Қылмыстылықтың сандық көрсеткіштері:

• жағдайы, деңгейі, динамикасы

• жағдайы, құрылымы, динамикасы

• көлемі, жүйесі, география

• құрылымы, география сипаты

Кінәлінің іс-әрекетіне психикалық қатынасы бойынша құрылымдық элементтері бөлінеді:

• қасақана және абайсызда

• қасақана және ауыр

• абайсыз және қалыпты

• қауіпті және қарапайым

Қылмыстылық сипаты:

• қылмыстылықтылықтағы ең қауіпті қылмыстылықтардың саны қандай және қылмыстылықтық қол сұғушылықтың объектісі қандай?

• қылмыстылық жасағандардың сипаттамасы қандай және кінәлінің жасаған іс-әрекетіне психикалық қатынасы қандай?

• қылмыстылықтың қоғамдық қауіптілік дәрежесіндегі айырмашылықтар және кінәлінің жеке басының белгілері қандай

• қылмыстылықтылықтағы ең қауіпті қылмыстылықтардың саны қандай және қылмыстылықжасағандардың сипаттамасы қандай?

Қылмыстылық динамикасы факторлармен байланысты:

• әлеуметтік үдерістердің динамикасы, қылмыстылықтық заңнама өзгерістерінің ауқымы мен сипаты, құқық қорғау органдарының белсенділігі

• әлеуметтік өмір салаларымен, құқық қорғау органдарының белсенділігімен, қылмыстылықжағдайының өзгеруімен

• келтірілген зиянның көлемі мен сипаты, әлеуметтік процестердің динамикасы, кінәлінің жеке басының белгілері

• қылмыстылықтық заңнама өзгерістерінің ауқымы мен сипаты, қылмыстылықтық қол сұғушылық объектілері, виктимологиялық көзқарас

Жасырын қылмыстылық түсініледі:

• белгісіз және жасырылған қылмыстылықтардың жиынтығы

• жасырылған қылмыстылықтардың жиынтығы

• белгісіз қылмыстылықтардың жиынтығы

• тіркеу мен есепке алудан жасырынған қылмыстылықтардың жиынтығы

Жасырын қылмыстылық деңгейін төмендету жолдары:

• халық арасында саналы және нәзік құқықтық насихат жүргізу жолымен

• заң шығару арқылы

• жасырғаны үшін қылмыстық-құқықтық санкциялардан бас тарту

• ҚР ҚК-не жасырын қылмыстылық үшін жауапкершілік туралы нормаларды енгізу жолымен

Қылмыскердің жеке басы түсініледі:

• адамды сипаттайтын әлеуметтік және әлеуметтік маңызы бар қасиеттер, белгілер, байланыстар, қатынастар жиынтығы кінәлі

• қылмыстылықтық заңды бұзатын қоғамға қарсы мінез-құлыққа әсер ететін жеке емес мән-жайлардың үйлесімі

• кінәліні сипаттайтын әлеуметтік-маңызды қасиеттер жиынтығы

• кінәліні сипаттайтын байланыстар мен қарым-қатынастар жиынтығы