Тіл мәдениеті, стилистика 2

Мәтіннің редакторлық нұқасын қай кезде басылымға жіберуге болады?

• Авторлық нұсқадан озық болғанда
• Авторлық нұсқамен тең болғанда
• Авторлық нұсқамен сәйкес келгенде
• Авторлық нұсқадан төмен болғанда

Редактордың мәтінге араласу деңгейі мен өзгертулердің сипатына қарай түзету төртке бөлінеді. Төмендегі берілген қатарлардың қайсысы артық?

• Түртіп түзету
• Оқып түзету
• Қысқартып түзету
• Өңдеп түзету

Оқып түзетудің түрлерін табыңыз:

• Корректорлық және редакторлық
• Редакторлық және орфографиялық
• Стилистикалық және грамматикалық
• Корректорлық және орфографиялық

Корректорлық түзетуде мәтіннің қандай нұсқалары пайдаланылады?

• Жұмысшы нұсқасы мен түпнұсқасы
• Авторлық нұсқасы мен соңғы нұсқасы
• Алғашқы нұсқасы мен кейінгі нұсқасы
• Түпнұсқа мен авторлық нұсқа

Мәтіннің түпнұсқасы мен жұмысшы нұсқасының әрбір белгісін салыстыру, байқалмаған қателерді (опечатки) түзету, даталарды, тақырыптарды, атауларды салыстыру, қайталанатын немесе біртиптес фактілердің берілуінің бірізділігін тексеру. Бұлар түзетудің қай түрі?

• Корректорлық түзету
• Ғылыми түзету
• Авторлық түзету
• Оқырмандық түзету

Оқып түзетуде редактордың міндетін көрсетіңіз.

• Мәтіннің мағыналық, стилистикалық, орфографиялық қателерін табу және оларды түзету немесе қолжазбаны авторға қайтару
• Мәтіннің түпнұсқасы мен жұмысшы нұсқасының әрбір белгісін салыстыру, байқалмаған қателерді анықтау және оларды түзету
• Мағыналық және стилистикалық кемшіліктерді байқау және оларды жетекші редактор мен басылымға жауаптыға көрсету
• Мәтіндегі даталардың, тақырыптардың, атаулардың берілу жүйесін анықтау, қайталанатын фактілердің бірізділігін нақтылау

Қысқартып түзетудің мақсаты –

• Мәтін көлемін азайту
• Мәтіннің қателерін табу
• Мәтінді бөліктерге бөлу
• Мәтіннің тақырыбын нақтылау

Қысқарту техникасында екі негізгі тәсілді қолданады:

• Бөліктермен қысқарту және мәтінішілік қысқарту
• Тақырыптарын қысқарту және сөздерді қысқарту
• Сөйлемдерді қысқарту және мәтінішілік қысқарту
• Стилистикалық қысқарту және сөйлемдерді қысқарту

Автордың өзіне бағытталып, әлі жарияланбаған шығарманы сынау, ескерту сыны, бұл –

• Редакторлық талдау
• Әдеби саяси сын
• Оқырман талдауы
• Редакторлық түзету

Баспасөз орындарында авторлар қауымынан түсетін қолжазбаны қабылдап, редакциялап шығатын, оны жарыққа шығаруды басқаратын жетекші, басшы, шығармашылық қаламгер:

• Жауапты немесе бас редактор
• Қосымша немесе жетекші редактор
• Корректор немесе журналист
• Жауапты немесе ғылыми ізденуші