Chương 8: CÁC ĐƯỜNG ĐƯA THUỐC VÀ CÁCH SỬ DỤNG

Sử dụng thuốc theo đường tiêm có đặc điểm:

• Thuốc không bị phá hủy bởi hệ men đường tiêu hóa

• Thuốc chịu sự tác động của vòng tuần hoàn đầu

• Sinh khả dụng thay đổi vì thuốc phải đi qua nhiều bậc thang pH trước khi vào vòng tuần hoàn chung

• Thuốc chịu ảnh hưởng bởi dịch vị

Dạng thuốc đặt dưới lưỡi chỉ được áp dụng với những thuốc không gây loét niêm mạc miệng, dễ dàng (a)   tại đây và dùng với liều nhỏ.

Những hoạt chất KHÔNG được dùng theo đường tiêm bắp là:

• Các hoạt chất có độ kích ứng cao, gây đau và hoại tử cơ khi tiêm bắp

• Các hoạt chất có độ kích ứng cao khi tiêm bắp

• Các hoạt chất gây đau khi tiêm bắp

• Các hoạt chất gây hoại từ cơ khi tiêm bắp

Sử dụng thuốc đặt dưới lưỡi có nhược điểm là khi đặt thuốc thường gây phản xạ…...nước bọt kèm theo phản xạ nuốt, làm cho một lượng thuốc bị mất đi do trôi xuống dạ dày và ruột.

(a)  

Thuốc tiêm hoặc truyền tĩnh mạch có đặc điểm:

• Sinh khả dụng đảm bảo 100%

• Tác dụng nhanh, sinh khả dụng thất thường

• Không đưa được liều lớn vào cơ thể (chỉ đưa được lượng nhỏ hơn 15ml)

• Không gặp tai biến khi sử dụng

Thuốc đặt dưới lưới có đặc điểm

• Tác dụng nhanh vì dược chất được đưa thẳng vào vòng tuần hoàn

• Bị phá hủy đến 90% bởi men chuyển hóa thuốc ở gan

• Dễ bị phá hủy bởi pH kiềm của nước bọt

• Tác dụng chậm vì phải hấp thu qua đường tiêu hóa

Hầu hết các thuốc đều có thể đưa vào cơ thể bằng đường uống trừ những trường hợp hoạt chất không hấp thu ở ruột, bị phân hủy bởi men tiêu hóa hoặc bị phá hủy quá nhiều khi qua (a)   ở vòng tuần hoàn đầu

Sử dụng thuốc theo đường tiêm có đặc điểm

• Giá thành thường đắt hơn thuốc uống

• Bệnh nhân tự sử dụng được

• Độ an toàn cao hơn các đường dùng thuốc khác

• Tiêu chuẩn sản xuất thuốc tiêm dễ dàng nên được bào chế rộng rãi

Thuốc được đưa vào cơ thể qua đường hô hấp ở dạng phun mù (aerosol) có đặc điểm:

• Với mục đích thuốc có tác dụng toàn thân thì dạng dùng này không phổ biến và nếu có thì giá thành rất đất

• Giá thành rẻ

• Chủ yếu dùng với mục đích để thuốc phát huy tác dụng toàn thân nhiều

• Dạng phun mù chỉ dùng để đưa thuốc qua đường hô hấp, không dùng được cho các đường đưa thuốc khác

Thuốc được đưa vào cơ thể theo đường tiêm bắp có đặc điểm:

• Trong dung môi thuốc tiêm bắp thường thêm lidocain (0,5% -0,8%) để giảm đau và đây là đường đưa thuốc không nên sử dụng cho trẻ sơ sinh

• Trong dung môi thuốc tiêm bắp thường thêm lidocain (0,5% -0,8%) để giảm đau và đây là đường đưa thuốc thích hợp cho trẻ sơ sinh

• Trong dung môi thuốc tiêm bắp thường thêm lidocain (0,5% -0,8%) để giảm đau và các lần tiêm phải trên cùng một chỗ

• Dung môi thuốc tiêm bắp không phải là nước có thể bảo quản lâu trong bơm tiêm nhựa (plastic)