ບົດທີ1: ດາລາສາດກັບພູມປັນຍາທ້ອງຖິ່ນ

ວິຊາດາລາສາດ ເປັນວິຊາວິທະຍາສາດ ທີ່ສຶກສາກ່ຽວກັບວັດຖຸໃນທ້ອງຟ້າ ເຊັ່ນ: ດາວຣຶກ, ດາວເຄາະ ແລະ  ດາວອື່ນໆ ລວມທັງປະກົດການທາງທຳມະຊາດຕ່າງໆທີ່ເກີດຂື້ນອອກຊັ້ນບັນຍາກາດຂອງໂລກ ແລະ ໃນຮ່າງກາຍຂອງມະນຸດ ໂດຍສຶກສາວີວັດທະນາການ, ລັກສະນະທາງກາຍຍະພາບ, ທາງເຄມີ, ທາງອຸຕຸນິຍົມວິທະຍາ ແລະ ການເຄື່ອນທີ່ຂອງວັດຖຸທ້ອງຟ້າ ຕະຫຼອດເຖິງການກຳເນີດ ແລະ ວີວັດທະນາການຂອງເອກະພົບ

• ປະໂຫຍກຂ້າງເທິງ "ກ່າວຖືກຕ້ອງ"

• ປະໂຫຍກຂ້າງເທິງ "ກ່າວບໍ່ຖືກຕ້ອງ"

      ດາລາສາດ ຊ່ວຍໃຫ້ມະນຸດເຮົາເຂົ້າໃຈປະກົດການທາງທຳມະຊາດ ເຊັ່ນ ໄລຍະເວລາ ຂອງວັນ, ເດືອນ ແລະ ປີ, ການສຶກສາການເຄື່ອນທີ່ຂອງດາວເຄາະ ແລະ ດວງດາວຕ່າງໆ ເຮັດໃຫ້ຄົນບູຮານສາມາດກຳນົດເວລາການປູກ ແລະ ເກັບກູ້ຜົນຜະລິດຂອງເຂົາ. ຊາວມາຍັນ, ຈີນ, ເອຫຍິບ ແລະ ບາບີໂລນຽນສາມາດປະດິດ ປະຕິທິນທີ່ຊັບຊ້ອນຂື້ນໄດ້ ແລະ ອື່ນໆ

• ປະໂຫຍກຂ້າງເທິງ "ກ່າວຖືກຕ້ອງ"

• ປະໂຫຍກຂ້າງເທິງ "ກ່າວບໍ່ຖືກຕ້ອງ"

         ດວງດາວຕ່າງໆມີຄວາມສຳຄັນກັບສິ່ງທີ່ມີຊີວິດຫຼາຍທີ່ສຸດ ໂດຍສະເພາະດາວຣຶກ ເນື່ອງຈາກວ່າ ດາວເຄາະໃຫ້ຄວາມຮ້ອນ, ແສງສະຫວ່າງ ແລະ ພະລັງງານທີ່ພວກມັນສ້າງຂື້ນ (ນັກດາລາສາດໃຫ້ຮູ້ວ່າ ໃນຈັກກະວານມີດາວຣຶກປະມານ 1057 ກວ່າດວງ)

• ປະໂຫຍກຂ້າງເທິງ "ກ່າວຖືກຕ້ອງ"

• ປະໂຫຍກຂ້າງເທິງ "ກ່າວບໍ່ຖືກຕ້ອງ"

ນັກດາລາສາດຄົນທຳອິດຂອງໂລກ ແມ່ນທ່ານໃດ?

• Nicolus Copernicus

• Thomson

• Michel Faraday

• Maxwell

ຜູ້ໃດເປັນນັກດາລາສາດທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງໂລກ

• Nicolaus Copernicus

• Galileo Galilei
  

• Michel Faraday

• Maxwell

ກົບກິນເດືອນ ຫຼື ຈັນທະຄາດ ປະກົດການນີ້ເກີດຂຶ້ນເມື່ອ ດວງຕາເວັນ, ດວງຈັນ ແລະ ໜ່ວຍໂລກ ໂຄຈອນມາຢູ່ໃນເສັ້ນຊື່ດຽວກັນ ຫຼື ແກນນອນດຽວກັນ ເຊີ່ງໜ່ວຍໂລກເຄື່ອນທີ່ມາບັງແສງຕາເວັນທີ່ຕົກກະທົບໃສ່ດວງຈັນ ແລະ ສາມາດບັງໄດ້ທັງໝົດດວງຈັນເອີ້ນວ່າ: ຈັນທະຄາດເຕັມດວງ

• ປະໂຫຍກຂ້າງເທິງ "ກ່າວຖືກຕ້ອງ"

• ປະໂຫຍກຂ້າງເທິງ "ກ່າວບໍ່ຖືກຕ້ອງ"

ປະກົດການກົບກີນຕາເວັນ ຫຼື ສຸລິຍະຄາດເກີດຂຶ້ນເມື່ອ ຕາເວັນ, ໜ່ວຍໂລກ ແລະ ດວງຈັນ ໂຄຈອນມາຊູ່ໃນເສັ້ນຊື່ ຫຼື ແກນນອນດຽວກັນ ເຊິ່ງວ່າດວງຈັນມາບັງແສງຕາເວັນເຊີ່ງຈະເບິ່ງເຫັນບາງຈຸດເທິງໜ່ວຍໂລກເທົ່ານັ້ນ

• ປະໂຫຍກຂ້າງເທິງ "ກ່າວຖືກຕ້ອງ"

• ປະໂຫຍກຂ້າງເທິງ "ກ່າວບໍ່ຖືກຕ້ອງ"

ຂໍ້ໃດ ບໍ່ແມນລັກສະນະຂອງ “ປະກົດການສຸລິຍະຄາດ”

• ສຸລິຍະຄາດດວງ (total eclipse) ໂລກບັງດວງອາທິດໝົດທັງດວງ

• ສຸລິຍະຄາດບາງສ່ວນ (partial eclipse) ມີພຽງບາງສ່ວນຂອງດວງອາທິດເທົ່ານັ້ນທີ່ຖືກບັງ

• ສຸລິຍະຄາດວົງແຫວນ (annular eclipse) ດວງອາທິດມີລັກສະນະເປັນວົງແຫວນ ເກີດຂື້ນເມື່ອດວງຈັນຢູ່ຕຳແໜ່ງທີ່ໄກຈາກໂລກຈິ່ງເຫັນດວງຈັນນ້ອຍກວ່າດວງອາທິດ.

• ສຸລິຍະຄາດປະສົມ (hybrid eclipse) ຄວາມໂຄ້ງຂອງໂລກເຮັດໃຫ້ເກີດສຸລິຍະຄາດໃນເວລາດຽວກັນສອງແບບຄື: ບາງສ່ວນເຫັນເປັນເຕັມດວງ ແລະ ບາງສ່ວນເປັນວົງແຫວນເຊິ່ງສ່ວນທີ່ເຫັນເຕັມດວງຄືຈຸທີ່ຢູ່ໃກ້ດວງຈັນ

ເດືອນຂື້ນເດືອນແຮມ (The Moon’s Phases) ເກີດຈາກດວງຈັນມີຮູບຮ່າງເປັນໜ່ວຍກົມ ບໍ່ມີແສງໃນຕົວເອງ ດ້ານທີ່ເຫັນຮຸ່ງແມ່ນໄດ້ແສງຈາກດວງອາທິດ ສ່ວນດ້ານມືດແມ່ນບໍ່ໄດ້ຮັບແສງຈາກດວງອາທິດ

• ປະໂຫຍກຂ້າງເທິງ "ກ່າວຖືກຕ້ອງ"

• ປະໂຫຍກຂ້າງເທິງ "ກ່າວບໍ່ຖືກຕ້ອງ"

ເດືອນດັບ (New Moon) ກົງກັບມື້ ແຮມ 15 ຄ່ຳ ເປັນຕຳແໜ່ງທີ່ດວງຈັນຢູ່ລະຫວ່າງໂລກກັບດວງອາທິດ ໃນມື້ນີ້ຜູ້ສັງເກດຢູ່ໜ້າໂລກຈະເບິ່ງດວງຈັນດ້ານທີ່ມີແສງກະທົບໃສ່

• ປະໂຫຍກຂ້າງເທິງ "ກ່າວຖືກຕ້ອງ"

• ປະໂຫຍກຂ້າງເທິງ "ກ່າວບໍ່ຖືກຕ້ອງ"