แบบทดสอบเรื่องพระอภัยมณี ตอนหนีนางผีเสื้อสมุทร

ข้อใดเป็นคุณลักษณะพิเศษของเงือก

• ตาสว่างเห็นชัดในเวลากลางคืน

• มีพละกำลังมากในเวลากลางคืน

• มีความรอบรู้เรื่องสิ่งมีชีวิตที่อยู่ในทะเล

• หยั่งรู้เหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้นได้ล่วงหน้า

Answer explanation

ตาสว่างเห็นชัดในเวลากลางคืน เป็นคุณลักษณะพิเศษของเงือก เพราะสังเกตได้จากบทประพันธ์ที่ว่า

“ตาเงือกน้ำซ้ำสอนพระทรงศักดิ์        ยังใกล้นักอย่าประมาททำอาจหาญ 

นางรู้ความตามมาไม่ช้านาน          จะพบพานพากันตายวายชีวัน 

อันตาข้าถ้าค่ำเห็นสว่าง ทั้งเดินทางเรี่ยวแรงแข็งขยัน 

ถ้าแดดกล้าตามัวเป็นหมอกควัน    จะผายผันล่วงทางไปกลางคืน”

ความเชื่อในเรื่องใดมีอิทธิพลต่อนางผีเสื้อมากที่สุด

• ความเชื่อเรื่องความฝัน

• ความเชื่อในกฎแห่งกรรม

• ความเชื่อเรื่องลางสังหรณ์

• ความเชื่อเรื่องเวทมนตร์คาถา

Answer explanation

เพราะสังเกตได้จากตอนนางผีเสื้อสมุทรฝันว่ามีคนเอาพะเนินทุบอก และควักเอาลูกตานาง พอนางตื่นขึ้นมาจึงเล่าความฝันให้พระอภัยมณีฟัง พระอภัยมณีจึงให้คำแนะนำ นางผีเสื้อสมุทรก็ยอมทำตามคำแนะนำนั้น

ความสามารถด้านใดที่สินสมุทรมีเหมือนพระอภัยมณี

• การใช้วาทศิลป์

• การใช้อาวุธ

• การเป่าปี่

• การใช้คาถาอาคม

Answer explanation

เพราะพระอภัยมณีสอนวิชาเป่าปี่ให้สินสมุทร ดังบทประพันธ์ต่อไปนี้

“สอนให้เจ้าเป่าปี่มีวิชา เพลงศาสตราสารพัดหัดชำนาญ”

"จะไปไหนไม่พ้นผีเสื้อน้ำ

วิบากกรรมก็จะสู้อยู่เป็นผี

ท่านส่งเราเข้าที่เกาะละเมาะนี้

แล้วรีบหนีไปในน้ำแต่ลำพัง"
จากบทประพันธ์นี้การกระทำของพระอภัยมณีแสดงให้เห็นถึงคุณธรรมในข้อใดชัดเจนที่สุด

• กล้าหาญ

• เสียสละ

• กตัญญู

• เห็นอกเห็นใจผู้อื่น

Answer explanation

เพราะบทประพันธ์นี้เป็นตอนที่พระอภัยมณีกล่าวกับเงือกพ่อเงือกแม่ว่าให้รีบหนีไปก่อนที่นางผีเสื้อสมุทรจะตามมาทัน แสดงให้เห็นว่าพระอภัยมณีมีความกล้หาญ เสียสละ และเห็นอกเห็นใจผู้อื่น ซึ่งลักษณะดังกล่าวทั้งหมดนี้รวมแสดงให้เห็นถึงคุณธรรมที่ชื่อว่าความกตัญญู

"นางผีเสื้อเหลือโกรธพิโรธร้อง

มาตั้งซ่องศีลจะมีอยู่ที่ไหน

ช่างเฉโกโยคีหนีเขาใช้

ไม่อยู่ในศีลสัตย์มาตัดรอน"
จากบทประพันธ์ข้างต้น ใช้ลีลาการประพันธ์แบบใด

• เสาวรจนี

• นารีปราโมทย์

• สัลลาปังคพิสัย

• พิโรธวาทัง

Answer explanation

เพราะพิโรธวาทัง คือบทโกรธ ขัดเคือง โดยในบทประพันธ์นี้เป็นตอนที่นางผีเสื้อสมุทรโกรธ จนก้าวร้าวพระฤๅษี และหึงนางเงือก

"คิดถึงน้องสองชนกที่ปกเกล้า จะสร้อยเศร้าโศกาน่าสงสาร"
บทประพันธ์ข้างต้น คำว่า "น้อง" หมายถึงตัวละครใด

• นางเงือก

• ศรีสุวรรณ

• นางผีเสื้อสมุทร

• นางสุวรรณมาลี

Answer explanation

เพราะบทประพันธ์นี้เป็นตอนที่พระอภัยมณีอ้อนวอนต่อนางผีเสื้อสมุทรว่าพระองค์พลัดพรากจากน้อง (ศรีสุวรรณ) และพระบิดาพระมารดามานาน อยากจะกลับไปหา ขอให้นางผีเสื้อสมุทรเห็นใจและอย่าโกรธเลย

"เหล่าฉลามล้วนฉลามตามกันมา ค่อยเคลื่อนคลาคล้ายคล้ายในสายชล"
จากบทประพันธ์นี้ คำว่า "คล้ายคล้าย" มีความหมายตรงกับข้อใด

• เกือบเหมือนกัน

• จำได้อย่างลางเลือน

• เคลื่อนไหวไปเรื่อย ๆ

• ว่ายไปมาเป็นจำนวนมาก

Answer explanation

เพราะคำประพันธ์นี้กล่าวถึงปลาฉลามที่ว่ายตามกันไปเรื่อย ๆ ในลำน้ำสายนี้

"นางเงือกน้อยสร้อยเศร้าเข้ามาผลัด

แบกกษัตริย์ว่ายเสือกเสลือกสลน

กำลังสาวคราวด่วนด้วยจวนจน

ออกกลางชลโบกหางผางผางไป"
จากบทประพันธ์ดังกล่าวมีการใช้ภาพพจน์แบบใด

• อุปมา

• สัทพจน์

• อุปลักษณ์

• บุคคลวัต

Answer explanation

เพราะสัทพจน์ เป็นการใช้คำเลียนเสียงธรรมชาติ และบทประพันธ์ดังกล่าว กวีได้เลือกใช้คำเลียงธรรมชาติ คือการว่ายน้ำโบกหางอย่างเร่งรีบของเงือกจนเกิดเสียงดัง ผางผาง

"จึงบัญชาว่าเจ้าสินสมุทร

ไปช่วยฉุดศิลาใหญ่ให้ขึ้นเขา

ขอสมาตาปู่อย่าดูเบา

ช่วยอุ้มเอาแกออกไปให้สบาย"
คำประพันธ์ข้างต้นสะท้อนวัฒนธรรมไทยในเรื่องใด

• ความมีน้ำใจ

• ความอ่อนโยน

• ความกตัญญูกตเวที

• การมีสัมมาคารวะต่อผู้ใหญ่

Answer explanation

เพราะบทประพันธ์นี้เป็นตอนที่พระอภัยมณีสั่งสินสมุทรซึ่งเป็นเด็กให้ขอโทษ (ขอสมา) เงือกพ่อเงือกแม่ซึ่งเป็นผู้อาวุโสกว่าก่อนที่จะช่วยอุ้มออกไป

ข้อใดต่อไปนี้หมายถึง ท้องฟ้า

• รัชนี

• ศศิธร

• โพยม

• โคมรัตติกาล

Answer explanation

เพราะโพยม หมายถึง ท้องฟ้า รัชนี และ ศศิธร หมายถึง ดวงจันทร์ และโคมรัตติกาล หมายถึง กลางคืน