แบบสอบความสามารถในการอ่านและการเขียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๔

นาคีมีพิษเพี้ยง สุริโย
เลื้อยบ่ทำเดโช แช่มช้า

พิษน้อยหยิ่งโยโส แมลงป่อง

ชูแต่หางเองอ้า อวดอ้างฤทธี

(โคลงโลกนิติ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเดชาดิศร)

ข้อใดสอดคล้องกับสาระสำคัญของบทอ่านมากที่สุด

• ยิ่งกร่างจะยิ่งกลวง ยิ่งเด็ดดวงจะยิ่งถ่อม
• ดีหรือทราม ประจักษ์ตามความประพฤติ
• ไม้ซีกงัดไม้ซุง

• มีดีแท้มักซ่อนไว้ไม่ให้เห็น ดีไม่จริงมักอวดเด่นไม่เป็นคุณ

เสือผอมกวางวิ่งเข้า โจมขวิด

ไป่ว่าเสือมีฤทธิ์ เลิศล้ำ

เล็บเสือคมดั่งกริช เสือซ่อน ไว้นา

ครั้นปะปามล้มขว้ำ จึ่งรู้จักเสือ

(โคลงโลกนิติ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเดชาดิศร)

บทอ่านกล่าวถึงเรื่องใดเป็นสำคัญ

• ผลเสียของการไม่มีสติ
• ภัยของการไม่รู้จักประมาณตน
• อันตรายของการคิดไม่รอบคอบ
• โทษของการใฝ่สูงเกินศักดิ์ของตน

โพงเอ๋ยโพงพาง

ทอดขวางกลางลำน้ำไหล

มัจฉาตาบอดลอดเข้าไป

ติดอยู่ในข่ายขึงตรึงตรา

ตาบอดอยู่ประสาตัวตาบอด

อย่าทำสอดตาเห็นเช่นว่า

ควรเสงี่ยมเจียมพักตร์รักกายา

อวดฉลาดพลาดท่าพาจนเอย

(โพงพาง, หลวงประสิทธิ์อักษรสาร (เทศ))

ข้อใดคือสาระสำคัญของบทอ่าน

• อย่าพูดโอ้อวดยกตัวเอง
• อย่าอวดรู้ในเรื่องที่ตนไม่รู้
• อย่าพูดใส่ความให้คนอื่นผิดใจกัน
• อย่าพูดยกย่องตัวเองและข่มผู้อื่น

ลิงเอ๋ยลิงลม

ไฉนอมข้าวพองตรองไม่เห็น

ลิงก็มีฟันเขี้ยวเคี้ยวก็เป็น

มาอมนิ่งเล่นเล่นไม่เห็นควร

แม้ทำการสิ่งใดไม่ตลอด

มาท้อทอดกลางคันคิดหันหวน

ทำโอ้โอ้เอ้เอ้ลงเรรวน

คนจะสรวลบัดสีไม่ดีเอย

(ลิงลม, นายทัด เปรียญ)

บทอ่านเปรียบ “ลิงลม” กับบุคคลในข้อใด

• บุคคลที่ขาดความตั้งใจในการทำงาน
• บุคคลที่เปลี่ยนไปเปลี่ยนมาไม่แน่นอน
• บุคคลที่มีท่าทางดีแต่ทำอะไรไม่ได้เรื่อง
• บุคคลที่ไม่ทำงานตามที่ได้รับมอบหมาย

นิสัยใจพกนุ่นไม่อุ่นจิต

ถึงเป็นมิตรก็ไม่รักสมัครสมาน

เป็นรักกัดขัดแค้นแสนรำคาญ

พอลมพานเข้าสักหน่อยก็คอยบิน

(นิราศทวารวดี, หลวงจักรปาณี (ฤกษ์))

“นิสัยใจพกนุ่น” ในบทอ่านมีความหมายตรงกับข้อใด

• ขี้หึง ชอบจับผิด
• ฉุนเฉียวง่าย เอาแต่ใจตนเอง
• ขาดการยั้งคิด เชื่อผู้อื่นง่าย
• ชวนทะเลาะ ชอบใช้ความรุนแรง

ตัวเป็นข้าอย่าให้ผ้าเหม็นสาบได้

ระวังไว้นุ่งเจียมพอเทียมเพื่อน

ไพร่ผู้ดีมีจนพลเรือน

ก็แม้นเหมือนกันสิ้นกินกับการ (พิเภกสอนเบญกาย) “อย่าให้ผ้าเหม็นสาบ” ในบทอ่านมีความหมายตรงกับข้อใด

• อย่าทำอะไรเกินฐานะของตน
• อย่าประพฤติตนไปในทางที่ไม่ดี
• อย่าแสดงกิริยาวาจาหยาบคาย
• อย่านำความลับของเจ้านายไปบอกผู้อื่น

คนขาวจะนุ่งห่ม

อันใดใดก็งามดี คนดำต้องห่มสี

แต่หม่นหมองแลเขียวคราม

ห่มแดงแลสีนวล

บมิควรจะเห็นงาม

ชายเห็นจะเย้ยหยาม

บริภาษให้บาดใจ (คำฉันท์สอนหญิง) บทอ่านกล่าวถึงเรื่องการแต่งกายสำหรับสตรีอย่างไร

• เลือกสีของผ้าที่สวมใส่ให้เหมาะสมกับสถานการณ์
• เลือกเครื่องแต่งกายให้เหมาะสมกับลักษณะของตน
• เลือกการแต่งกายที่ส่งเสริมให้สีผิวของตนมีความงามมากขึ้น
• เลือกเสื้อผ้าที่จะแต่งกายไปพบผู้ชายให้ส่งเสริมความงามของตน

แต่ปู่ย่ายายเราท่านเล่ามา

เมื่อแรกศรีอยุธยายังเจริญ

กษัตริย์สืบสุริยวงศ์ดำรงโลก

ระงับโศกสุขสุดจะสรรเสริญ

เราเห็นยับยังแต่รอยก็พลอยเพลิน

เสียดายเกิดมาเมื่อเกินน่าน้อยใจ (นิราศพระบาท, สุนทรภู่) จากบทอ่าน ผู้แต่งเสียดายเรื่องใด

• เสียดายที่เกิดมาไม่ทันเห็นความงามของกรุงศรีอยุธยา
• เสียดายที่เกิดมาพบแต่ซากปรักหักพังของกรุงศรีอยุธยา
• เสียดายที่เกิดมาไม่มีโอกาสได้เข้าเฝ้ากษัตริย์แห่งกรุงศรีอยุธยา
• เสียดายที่เกิดมาในกรุงรัตนโกสินทร์ซึ่งไม่เจริญรุ่งเรืองเท่ากรุงศรีอยุธยา

มาถึงบางปลาม้าหามะเขือ จะจิ้มเจือจุกจิกกับพริกขิง ถึงเป็นหนอนพลอนไหก็ไม่ทิ้ง

จะปิดนิ่งเนื้อความไว้ยามจน

ต่อเบื่อหมูดูปลาร้าน่าอร่อย

จึ่งจะค่อยเหลียวหาปลาร้าหลน

ถึงเน่าเหม็นเป็นหนอนจะผ่อนปรน

ดีกว่าทนอดอยากลำบากกาย (นิราศสุพรรณ, หมื่นพรหมสมพัตสร (มี)) ผู้แต่งกล่าวเปรียบการกินปลาร้ากับข้อใด

• ชีวิตที่ยากลำบาก
• ชีวิตที่พบอุปสรรคปัญหา
• ชีวิตที่มีเรื่องไม่สมหวัง
• ชีวิตที่หมดอำนาจวาสนา

ยากที่สุดรู้ตนฝึกฝนยาก
แม้ลำบากใฝ่กระทำให้ลุล่วง

พะวงหวนรั้นรนมิพ้นลวง

หวังจะถ่วงใจนิ่งกริ่งกลัวใจ ข้อใดคือสาระสำคัญของบทอ่าน

• การฝึกฝนให้รู้ตัวเองต้องอาศัยจิตใจที่มั่นคง
• การฝึกฝนที่ยากที่สุดคือการฝึกฝนให้รู้ตนเอง
• การฝึกฝนให้รู้ตนเองต้องมุ่งกระทำโดยไม่ลังเล
• การฝึกฝนให้รู้ตนเองแม้ลำบากก็จำเป็นต้องกระทำ