Ауыспалы металдардың жалпы сипаттамасы

Үлкен (4-, 5-, 6-) периодтардың қосымша топшасына орналасқан d-элементтер ауыспалы элементтер деп аталады. Оларлың барлығы металдар. III-VII топтың d-элементтерiнiң жоғары валенттiлiгi мен жоғары тотығу дәрежесі топ нөмiрiне, яғни (n-1)d және ns деңгейшелердегі электрон санының қосындысына тең.

• Ауыспалы элементтер

• Галогендер

• Сілтілік металдар

• Инертті газдар

Электрондарының конфигурациясы:

• : (n-1)d, 1-10 ns 2(1), бұл жердегі  s-период нөмері.

• (n-1)d, 1-10 ns 2(1), бұл жердегі  n-период нөмері.

• : (n-1)d, 1-10 ns 2(1), бұл жердегі p-период нөмері.

• : (n-1)d, 1-10 ns 2(1), бұл жердегі  d-период нөмері.

Металдар белсенділігі -

• Металдар жай заттар күйiнде тек тотықсыздандырғыш, ал жоғары dэлементтердiң оксидтер мен гидроксидтерiнiң қышқылдық негiздiк қасиеттері, сондай-ақ қосылыстарының тотықтырғыш тотығу дәрежесiндегi қосылыстары тотықтырғыш, төменгі тотығу дәрежесiндегi қосылыстары тотықсыздандырғыш қасиет көрсетеді.

• Үлкен (4-, 5-, 6-) периодтардың қосымша топшасына орналасқан d-элементтер ауыспалы элементтер деп аталады. Оларлың барлығы металдар. III-VII топтың d-элементтерiнiң жоғары валенттiлiгi мен жоғары тотығу дәрежесі топ нөмiрiне, яғни (n-1)d және ns деңгейшелердегі электрон санының қосындысына тең

• Басқа металдар сияқты d-металдар бос күйiнде тотықсыздандырғыш қасиет көрсетеді. Қосымша топшаларда жоғарыдан төмен қарай d-элемент атомдарының тотықсыздандырғыш қасиеттерi кемиді. Сондықтан белсендiлiгi орташа d-элементтер металдардың кернеулік қатарында сутекке дейiн, ал белсендiлiгi төмен металдар және бекзат металдар сутектен кейiн орналасқан

• Құрамында криссталда да, ерітіндіде де бола алатын күрделі иондар кіретін қосылыстар

Металдардың тотықтырғыш, тотықсыздандырғыш қасиеттері -

• Басқа металдар сияқты d-металдар бос күйiнде тотықсыздандырғыш қасиет көрсетеді. Қосымша топшаларда жоғарыдан төмен қарай d-элемент атомдарының тотықсыздандырғыш қасиеттерi кемиді. Сондықтан белсендiлiгi орташа d-элементтер металдардың кернеулік қатарында сутекке дейiн, ал белсендiлiгi төмен металдар және бекзат металдар сутектен кейiн орналасқан

• Құрамында криссталда да, ерітіндіде де бола алатын күрделі иондар кіретін қосылыстар

• Металдар жай заттар күйiнде тек тотықсыздандырғыш, ал жоғары dэлементтердiң оксидтер мен гидроксидтерiнiң қышқылдық негiздiк қасиеттері, сондай-ақ қосылыстарының тотықтырғыш тотығу дәрежесiндегi қосылыстары тотықтырғыш, төменгі тотығу дәрежесiндегi қосылыстары тотықсыздандырғыш қасиет көрсетеді.

• Квадрат жақшаға алынып жазылады, орталық атом, кешен түзуші, лигандалардан тұрады

1893 жылы "Координациялық теория" деп аталатын теориясын ұсынды -

• Альфред Вернер

• Марковников

• Хунд

• Ломоносов

Құрамында криссталда да, ерітіндіде де бола алатын күрделі иондар кіретін қосылыстар -

• галогендер

• кешенді немесе координациялық қосылыстар

• қышқылдар

• оксидтер

Кешенді қосылыстардың түрлері –

• Ішкі координациялық сфера

• Оттекті

• Сыртқы координациялық сфера

• Ковалентті

Квадрат жақшаға алынып жазылады, орталық атом, кешен түзуші, лигандалардан тұрады -

• - Ішкі сфера

• Сыртқы

• Лиганда

• Ядро

Иондар, атомдар, молекулалардан түзіледі –

• сфера

• лигандалар

• ядро

• протон

Иондар, атомдар, молекулалардан түзіледі –

• лиганда санын

• атом санын

• орталық атомның координациялық санын

• ядро санын