Az.i Mövzu 1-2

Azərbaycan post-neft mərhələsinə neçənci ildən daxil olmuşdur?

• 2010-ci il

• 2015-ci il •

• 1991-1995-ci il

• 2006-cı il

• 1999-cu il

Azərbaycan iqtisadiyyatında bazar münasibətlərinin formalaşmasının I mərhələsi və onun xüsusiyyətlərini məyyən edin

• 1980- 1986 cı illəri əhatə edir -sosialist təsərrüfat sisteminin mövcud olduğu dövr.

• 1991-1995- ci illəri əhatə edir - ,iqtisadi böhran, tənəzzül, büdcə kəsri, hiperinflyasiya ilə xarakterizə olunur.

• 1994- 1996 cı illər - makroiqtisadi sosial və siyasi sabitliyin

• 1996-2003 cü illəri əhatə etməklə daha çox sistem böhranın aradan qaldırılması

• antiinflyasiya tədbirlərinin həyata keçirilməsi

Azərbaycan İqtisadiyyatının V mərhələnin ( post neft dövrü ) əsas səciyyəvi cəhəti:

• Dağlıq Qarabağ proseslərinın başlaması

• Yeni neft strategiyasının yaranması

• hüquqi aktların qəbulu dövrü

• keçid dövrünün başlaması

• istehsal strukturunun yenilənməsi

Azərbaycan iqtisadiyyatının müstəqilliyini bərpa etdikdən sonrakı dövrün əsas mərhələlərini ardıcıllıqla müəyyənləşdirin :

• post neft dövrü, iqtisadi böhran , davamlı dinamik inkişaf

• iqtisadi böhran və tənəzzül dövrü, iqtisadi sabitləşmə və bazar islahatları dövrü

• iqtisadi yüksəliş, iqtisadi sabitləşmə, keçid iqtisadiyyatı dövrü

• Siyasi tərəqqi dövrü , dinamik iqtisadi inkişaf, bazar islahatları dövrü

• dinamik iqtisadi inkişaf, post-neft dövrü

Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin iqtisadi inkişaf strategiyasının mühüm xüsusiyyətlərindən yalnış olanı müəyyən edin:

• “Bakı bonu” adlı yeni kağız pulun məzənnəsinin möhkənləndirilməsi

• Neft daşlarında neft –qaz hasilatı

• gömrük fəaliyyətinin yaxşılaşdırılması

• Dövlət Bankını yaradılması

• Bakı-Batumi dəmiryolunun bərpa edilməsi

Azərbaycanda müstəqillikdən sonra siyasi, makroiqtisadi sabitləşmə ,dövlət quruculuğu və bazar islahatları dövrünü müəyyənləşdirin :

• 1991-1997-ci illər

• 1995-2003-cü illər

• 1991-1997-ci ill

• 1999-2002-ci illər

• 2006-cı il

Ölkə iqtisadiyyatının makroiqtisadi təhlilində MHS-nin əsas göstəricilərindən  olan milli gəlirinh əsas xüsusiyyəti:

• İqtisadiyyatın diversifikasiya edilməsi

• il ərzində  yeni yaradılan məhsul və xidmətlərin pulla ifadəsini əks etdirir

• Bazar iqtisadiyyatına keçid dövrünün başlaması

• Gəlirin vahid mərkəzdə toplanması

• Azərbaycanın öz mülkiyyətinə sahib olma haqqı olmaması

 Milli gəlirin bölgüsündə ən mühüm məsələlər

• İqtisadiyyatın strukturunun diversifikasiyası üçün əlavə dəyər yaradan neft sektorunun inkişafı

• məşğulluq siyasəti, əhalinin  təhsil səviyyəsi, əmək haqqı sisteminin təkmilləşdirilməsi, vergi sistemi,  sosial yardım və müavinətlərin məbləği və onun verilməsi mexanizmi

• Dünya bazarında neftin qiymətinin dəyişməsinin ölkə iqtisadiyyatına təsrinin azaldılması üzrə tədbirlərin həyata keçirilməsi.

• Aqrar sənaye məhsullarının idxalının genişləndirilməsi

• iqtisadiyyatın kənar təsirlərdən aslı olması və tənzimlənməsinın aradan qaldırılması

Müstəqilliyin ilk illərində  hiperinflyasiyanın  meydana gəlməsi səbəbləri:

• Sahibkarlıq və özəl sektorun fəaliyyətində olan yoxlamaların qismən dayandırılması

• ölkədaxili qeyri-sabitlik, büdcə kəsirinin  pul emissiyasını artırmaqla  maliyyələşdirilməsi, daxili istehsal olmadığı üçün əhali istehlakının  idxal məhsullarına yönləndirilməsi

• Qoyulan investisiyaların məhsuldarlığının aşağı olması, özəl struktur rolunun azlığı

• Neftin qiymətinin kəskin ucuzlaşması

• Vahid manatın dövriyyəyə gəlməsi

Taarif siyasətindən istifadə olunur:

• Manatın xarici valyuta qarşısında bahalaşması zamanı

• inhisarçılığın tənzimlənməsi üçün antiinhisar fəaliyyəti və bazarlarda rəqabətin dəstəklənməsi və təbii inhisarların tənzimlənməsi zamanı

• gəlirlərdəki qeyri- bərabərlik olduğu zaman

• Neftin qiymətinin kəskin ucuzlaşması zamanı

• Neftin qiymətinin bahalaşdığı zaman